سید مهدی منادی : چشم‌انداز فرصت‌های همکاری میان افغانستان و ترکمنستان

 چشم‌انداز فرصت‌های همکاری میان افغانستان و ترکمنستان

1.2.2017 

سید مهدی منادی/ پژوهشگر روابط بین الملل و سیاست خارجی

کشورهای آسیای مرکزی برای سیاست خارجی افغانستان، از یک سو به مثابه بازار مواد خام است که مسیر آن به سمت آسیای جنوبی، غربی از افغانستان می‌گذرد و از سوی دیگر مسیری است که ما را به چین، روسیه، دریای خزر و اروپا می‌رساند. در میان این کشورها، ترکمنستان به عنوان مرکز این بازار طبیعی پنداشته می‌شود. دیپلماسی افغانستان در قبال ترکمنستان علی‌رغم دوجانبه بودن، ماهیت بالغیر در ارتباط با پاکستان و هند را نیز دارد. در سوی دیگر، از لحاظ اجتماعی و فرهنگی، وجود اقلیت ترکمن‌تبار در افغانستان و وجود اشتراکات تاریخی و فرهنگی فراوان مانند نوروز و دیگر جشن‌های مشترک هم‌بستگی و پیوستگی در سطوح اجتماعی و فرهنگی بوجود آورده است که موجب بهبودی روابط سیاسی و اقتصادی گردیده است...

ادامه نوشته

'تاپی' در مرحله تعیین مسیر خط لوله در پاکستان

'تاپی' در مرحله تعیین مسیر خط لوله در پاکستان

اسلام آباد - ایرنا - یکی از رسانه های پاکستان روز پنجشنبه به نقل از رئیس شرکت توزیع گاز این کشور نوشت که عملیات تعیین مسیر عبور خط لوله گاز 'تاپی'(خط لوله ای که قرار است گاز ترکمنستان را به افغانستان، پاکستان و هند منتقل کند) و مطالعات مربوط به امکان سنجی آن از ماه جاری میلادی در داخل پاکستان آغاز خواهد شد.

تاریخ خبر: 14/11/1395 | ساعت: 10:18

به گزارش ایرنا، این رسانه پاکستانی به نقل از مبین صولت نوشت که کار مشاوره مدیریت پروژه این خط لوله به شرکت آلمانی آی-ال-اف واگذار شده و این شرکت آماده است تا از همین ماه، کارهای مربوط به تعیین مسیر خط لوله و انجام مطالعات مهندسی و امکان سنجی این پروژه را در داخل پاکستان آغاز کند.

براساس این گزارش، قرار است حدود 10 روز آینده هیاتی از ترکمنستان به پاکستان سفر کند تا در کار تعیین مسیر خط لوله و مطالعات امکان سنجی، حضور و مشارکت داشته باشد.مبین صولت گفته است که عملیات احداث خط لوله گاز تاپی در داخل خاک ترکمنستان آغاز شده و پاکستان نیز خود را برای پشتیبانی از احداث این خط لوله گاز کاملا متعهد می داند.

بسیاری از کارشناسان پاکستان معتقدند مشکلات زیادی بر سر راه اجرای طرح تاپی وجود دارد. 'اکرم زکی' قائم مقام سابق وزارت خارجه پاکستان اخیر در گفت و گو با ایرنا گفت: شخصا معتقدم که طرح 'تاپی' تا 50 سال دیگر هم برای پاکستان عملی نخواهد بود. مشکلات زیادی از جمله امنیت افغانستان، هزینه بالای اجرای طرح، مسیر صعب العبور خط لوله، اختلاف های سیاسی هند و پاکستان و ... پیش روی طرح تاپی قرار دارد.

http://www.irna.ir/fa/News/82412574/

بهروز قزل : خط لوله تاپی (TAPI)؛ انتظارات و واقعیتها

خط لوله تاپی (TAPI)؛ انتظارات و واقعیتها

 

 

بهروز قزل: در میان تمام مسیرهای بالقوه و بالفعل صادرات انرژی ترکمنستان، خط لوله تاپی جایگاه ویژه ای دارد. مسیری که بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان آن را هم برای کشور تولیدکننده، هم برای کشورهای ترانزیتی و هم برای کشورهای مصرف کننده دارای اولویت اقتصادی دانسته و حتی از آن به عنوان «عامل توسعه پایدار» و «حامی تحکیم صلح» یاد کرده است ... به نظر می رسد که سایر دولت های ذینفع نیز علی رغم هزینه های مربوط به احداث و تأمین امنیت این خط لوله، منافع درازمدت خود را در تحقق این مسیر می دانند. با وجود این، نباید از نظر دور داشت که یکی از وجوه تکراری «ماجرای خطوط لوله انتقال انرژی در منطقه اوراسیا»، برآورده نشدن انتظارات اولیه به رغم اجرایی شدن مسیرهای برنامه ریزی شده است ...

 

تاریخ انتشار : يکشنبه ۲۶ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۲۲

 

نویسنده: بهروز قزل/ دانشجوی دکترای مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دانشگاه تهران

ایراس: خط لوله انتقال گاز تاپی (TAPI)، مسیری 1814 کیلومتری است که قرار است از میدان گازی گالکینیش در ترکمنستان آغاز و با عبور از افغانستان و پاکستان به منطقه فاضلیکا در هند برسد. این خط لوله، در کنار مزیت های اقتصادی، از آن جا مهم بوده و مورد توجه است که تحقق آن در منطقه ای به شدت «موردعلاقه فعالان امنیتی» برنامه ریزی شده است. مسیر 774 کیلومتری افغانستان شامل استان‌های هرات، فراه، هلمند، نیمروز و قندهار بوده و مسیر 826 کیلومتری پاکستان نیز از استان‌های بلوچستان (شامل شهر کویته که دفتر ستادی شورای عالی طالبان در آن واقع شده است) و پنجاب پاکستان عبور خواهد کرد تا در نهایت به ایالت پنجاب هندوستان برسد. اما آیا به واقع می توان شاهد تحقق این خط لوله بود؟ و اینکه آیا تاپی خواهد توانست انتظارات کشورهای ذینفع در این پروژه را برآورده سازد؟...

ادامه نوشته

دکتر سید حمید حسینی : ادعای ترکمنستان به طلب یک میلیاردی

ادعای ترکمنستان به طلب یک میلیاردی

انتشار:۱۱ دی ۱۳۹۵  -  ۶:۵۲ ب.ظ

دکتر سید حمید حسینی / عضو اتاق بازرگانی تهران و ایران

اخيرا تركمنستان با ادعاي طلب ١/٥ ميلياردي صدور گاز به ايران را شديدا كاهش داده و خواستار مذاكره و عقد قرارداد جهت وصول طلب خود شده است،

درمورد روابط گازی ایران و ترکمنستان، من اعتقاد دارم كه ما نتوانسته‌ايم از ظرفيت و موقعيت استراتژيك كشور استفاده كنيم و در حالي كه داراي بزرگترين ذخيره گاز دنيا هستيم حرفي براي گفتن نداريم و در سال‌هاي آينده با توسعه ميادين گازي عراق، آذربايجان و اقليم، موقعيت كنوني را هم از دست ميدهيم.

اجازه داده‌ايم تا آذربايجان و اقليم، سهم بزرگي در بازار تركيه كسب كنند. اكنون روسيه بزرگترين صادركننده گاز با خط لوله، قطر بزرگترين صادركننده ال.ان.جي و تركيه در حال تبديل شدن به مركز ترانزيت گاز ميباشد و ما هيچ.

دلمان را خوش كرديم به قرارداد گازي با تركيه كه با زرنگي و درايت آقاي هاشمي در زمان اربكان با قيمت بالا بسته شد و قيمت گاز دراين قرارداد بلاي جان گاز ما براي صادرات به ساير كشورها و صنعت پتروشيمي و برق شده است.

از بين بردن فرصت ترانزيت گاز تركمنستان را نبايد با حرف‌هاي هيجاني واحساسي ترغيب كرد. به نظر من بايد ريشه‌يابي شود كه علت اتفاقات سال٨٦ چه بود و چطور تركمن‌ها باوجود داشتن قرارداد اقدام به قطع صادرات گاز به ايران كردند. آيا قرارداد به اتمام رسيده بود يا ما در پرداخت وجه اهمال كرده بوديم؟

به نظر من در دنيا معمول نيست كه طرف ضعيف بخواد در مقابل قويتر زورگويي كند. بايد از شركت گاز و وزارت نفت پرسيد كه چرا در اين سال‌ها اين موضوع را حل و فصل نكرده‌اند و آن را به فصل سرما سپرده‌اند؟

در اين دو سال گذشته بارها معاون وزير و معاونان شركت گاز تركمنستان به ايران آمده‌اند، ولي طرف ايراني با بي‌اعتنايي و بعضا غير محترمانه با آنان برخورد كرده است و اين نوع رفتار در برخورد امروز تركمن‌ها بي‌تاثير نيست.

ما آنها را وادار كرديم كه به طرف احيا مجدد خط تاپي ( تركمنستان ،افغانستان- پاكستان وهندوستان ) بروند و روابط گازيشان را با چين گسترش دهند، اينكه فكر كنيم فقط تركمنستان بازنده اين معامله است اشتباه است و ما با دست خودمان مزيت سوآپ و ترانزيت گاز را از كشور خواهيم گرفت.

شركت‌هاي بين‌المللي حاضرند كه گاز تركمنستان را از طريق ايران سوآپ و يا ترانزيت كنند وحتي سي درصد از حجم گاز وارداتي را به عنوان سواپ في مجاني تحويل دهند ولي شركت صادرات گاز فاقد توان تصميم گيري بوده و وزارت نفت نيز در اين زمينه فاقد استراتژي مدون است.

الان هم از موضع قدرت در حال محروم كردن كشور از ذخاير فراوران و ارزان گاز تركمنستان است. اميدوارم كه مدير عامل شركت گاز در سفر پنجشنبه به تركمنستان موفق شود به اين بحران پايان دهد و روابط گازي ايران و تركمنستان پايدار بماند وگرنه قطع صادرات گاز تركمنستان باعث به زحمت افتادن مردم در استان‌هاي شمالي وكاهش افت فشار در خط لوله و نهايتا كاهش صادرات به تركيه و جريمه احتمالي خواهد شد كه هيچكدامشان مطلوب نيست.

http://seyedhamidhosseini.ir

حفیظ الله زکی : استقبال توأم با احتیاط از موضع جدید طالبان

استقبال توأم با احتیاط از موضع جدید طالبان

چهار شنبه 10 قوس 1395 

روزنامه افغانستان / حفیظ الله زکی

يکي از مشکلات طرح هاي توسعه اي در افغانستان اين است که امنيت اين طرح ها از سوي نيروهاي امنيتي گرفته نمي شود و به اين دليل پروژه هاي توسعه اي به حالت تعطيل باقي مي ماند. در پانزده سال گذشته بسياري از طرح ها يا از سوي گروه طالبان و ساير گروه هاي مسلح مخالف دولت تخريب شده است و يا به دليل تهديد آنها به مورد اجرا گذاشته نشده و يا هم به گونه ناقص و نيمه تمام رها شده و ميلياردها دالر از اين بابت به مردم افغانستان زيان رسيده و بسياري از مشکلات مردم همچنان لاينحل باقي مانده است.

يک ماه قبل ارگ رياست جمهوري اعلام کرد که تنها در مدت دو ماه گروه طالبان بيش از 30 ميليون دالر زيرساخت ها و ساختمان هاي دولتي را ويران کرده است. حالا اگر مشابه اين رقم در مدت زمان پانزده سال در نظر گرفته شود، معلوم مي شود که خسارت ناشي از جنگ و ويراني در پروژه هاي ملي تا چه حد بزرگ و غير قابل جبران بوده است.

تعدادي از مکاتب دولتي در مناطق ناامن يا ويران شده و يا به آتش کشيده شده و يا به دليل ممانعت فرزندان مردم از رفتن به مکاتب بدون استفاده باقي مانده و حال پس از چندين سال به شکل مخروبه در آمده است. تعدادي از کلينيک هاي صحي در مناطق نا امن به دليل نا امني نمي توانند به فعاليت آغاز کنند. اکنون جاده هاي عمومي، پل ها و پلچک ها، سد هاي آبي و منابع توليد و انتقال انرژي از اهداف جنگي طالبان به شمار مي آيد و تعداد زيادي از آنها از سوي اين گروه تخريب و ويران شده است.

مهمتر از همه اينها، پروژه هاي منطقه اي است که بخشي از آنها در خاک افغانستان تطبيق مي شوند، مانند پروژه انتقال گاز ترکمنستان از مسير افغانستان به پاکستان و هند، پروژه انتقال برق از کشورهاي آسياي ميانه به پاکستان، پروژه هاي خط آهن از شمال به جنوب و ازغرب به شمال. جدا از مشکلات سياسي که در مسير تطبيق اين پروژه ها وجود دارد، يکي از دلايل عدم تطبيق پروژه ها نگراني هاي امنيتي است. در شرايط ناامن اولا،هيچ کشوري حاضر نيست روي اين پروژه ها سرمايه گذاري کند، ثانيا هزينه تطبيق پروژه ها تا چند برابر افزايش مي يابد.

افغانستان کشوري است که زيربناهاي اقتصادي آن طي سال هاي جنگ به کلي از بين رفته است. اکنون اين کشور در تأمين بودجه خود نيازمند کمک هاي خارجي است. بر اين اساس در افغانستان بودجه تطبيق و اجراي پروژه هاي کلان اقتصادي نيز وجود ندارد، از اين رو افغانستان بايد از موقعيت جغرافيايي خود براي ترانزيت کالاهاي تجاري کشورهاي منطقه استفاده کند. اين نياز دارد که اولا اين کشور روابط و مناسبات سياسي و تجاري خود را در سطح منطقه گسترش دهد؛ ثانيا امنيت لازم را براي تطبيق پروژه هاي منطقه اي و حفاظت از زيرساخت ها به وجود آورد. نيروهاي امنيتي افغانستان قادر نيستند امنيت همه اين مناطق را بخصوص در مناطق نا امن به عهده گيرند و از اينرو اعتماد لازم براي امضاي توافقنامه هاي تجاري ميان افغانستان و کشورهاي منطقه شکل نمي گيرد.

حالا گروه طالبان با نشر اعلاميه اي گفته است که از طرح‌هاي ملي که به نفع مردم افغانستان و باعث توسعه شود، حمايت مي‌کند و همچنين متعهد به محافظت از آنها است. اين گروه همچنان ادعا کرده که به نيروهاي وابسته به خود دستور داده که امنيت تمام طرح هاي توسعه اي مورد علاقه افغانستان و گروه طالبان را تأمين کنند. البته اين موضع طالبان ممکن است جنبه تبليغاتي داشته باشد، اما به هر حال بايد از آن استقبال کرد.

اگر حکومت بتواند با طالبان روي امنيت طرح ها و پروژه هاي ملي در مناطق نا امن به توافق برسد، يک گام خوب در راستاي توسعه و آبادي افغانستان محسوب مي شود. طالبان همچنان که در اين رابطه اعلاميه داده، بايد در عمل نيز ثابت کنند که با تطبيق پروژه هاي ملي مخالفتي ندارند و در اين رابطه با دولت همکار مي باشند.

http://www.dailyafghanistan.com/editorial_detail.php?post_id=138140

طالبان: از تمامى پروژه هاى ملى حمايت مى کنيم

طالبان: از تمامى پروژه هاى ملى حمايت مى کنيم

Nov 29, 2016 - 13:49

کابل (پژواک، ٩ قوس ٩٥): طالبان مسلح گفته اند که آنها از تمامى پروژه هاى ملى که به نفع مردم است، حمايت و محافظت مى کنند.

طالبان، اين اظهارات را در خبرنامه يى ابراز داشته اند، که امروز(٩قوس) از سوى ذبيح الله مجاهد يکى از سخنگويان آنها به رسانه ها ارسال گرديده است.

در خبرنامه آمده است که رهبرى آنها در پيام هاى خود و هيئت هاى دفتر سياسى در کنفرانس هاى بين المللى گفته است که طالبان در کشور، از همه پروژه ها که به نفع مردم است، نه تنها که حمايت مى کنند، بلکه بر حفاظت آن نيز متعهد اند.

طالبان گفته اند: "در اين جمله تمامى پروژه هاى بزرگ ملى چون پروژۀ تاپى، کاسا١٠٠٠، پروژۀ مس عينک، راه هاى مواصلاتى، خط آهن، بندهاى بزرگ برق و زراعتى و همچون پروژه هاى ديگر که اصول طالبان را رعايت مى کند، شامل است."

در خبرنامه به تمامى طالبان هدايت داده شده که در حفظ امنيت تمامى پروژه هاى ملى که به نفع  مصالح علياى اسلام و کشور است، کمک کنند.

 طالبان، اين اظهارات را در حالى ابراز نموده اند که ديروز رؤساى جمهورى افغانستان و ترکمنستان، خط آهن در بندر آقينه را افتتاح کردند

http://www.pajhwok.com/dr/

بانک توسعه آسیایی وام یک میلیارددلاری برای اجرای طرح گازی 'تاپی'می دهد

بانک توسعه آسیایی وام یک میلیارد دلاری برای اجرای طرح گازی 'تاپی'می دهد

اسلام آباد - ایرنا - 'بانک توسعه آسیایی' برای پراخت وام یک میلیارد دلاری با هدف تامین بخشی از اعتبار لازم برای اجرای طرح خط لوله انتقال گاز ترکمنستان به افغانستان، پاکستان و هند(تاپی) اعلام آمادگی کرده است.

تاریخ خبر: 29/08/1395 | ساعت: 15:8

به گزارش ایرنا، حدود 10 روز پیش نیز 'بانک توسعه اسلامی' برای اعطای وام نیم میلیارد دلاری برای کمک به اجرای طرح تاپی اعلام آمادگی کرده بود.
سایت اینترنتی روزنامه انگلیسی زبان 'اکسپرس تریبیون' پاکستان روز شنبه به نقل از 'مبین صولت' رئیس شرکت ملی گاز پاکستان نوشت بانک توسعه آسیایی که پیشتر تمایلی به پرداخت این وام نداشت، اکنون آمادگی خود را برای انجام این کار اعلام کرده است.
مبین صولت گفته است که آمریکا از طرح تاپی حمایت می کند زیرا قصد دارد مانع از انتقال گاز ذخایر عظیم ترکمنستان به روسیه شود و این گاز را به سمت پاکستان، افغانستان و هند هدایت کند.
طبق قرارداد میان چهار کشور یاد شده، قرار است ترکمنستان به عنوان طرف صادر کننده، 85 درصد هزینه مورد نیاز برای اجرای این طرح 10 میلیارد دلاری را تامین کند.
چالش های اساسی موجود در مسیر اجرای طرح تاپی، حاکی از وجود مشکلات فراوان در این زمینه است؛ مشکلاتی که باعث خواهد شد چهار کشور عضو تاپی نتوانند چندان به واقعی بودن ضرب الاجل تکمیل این خط لوله تا پایان سال 2020 میدوار باشند.
علاوه بر وجود تنگاهای مالی و مشکلات سرمایه گذاری، پیشرفت و تحقق فیزیکی طرح تاپی به چند عامل مهم از جمله برقراری امنیت در افغانستان و کاسته شدن از تنش های میان هند و پاکستان بستگی دارد.
کلنگ احداث این خط لوله آذر ماه سال گذشته با حضور مقام های عالی چهار کشور در ترکمنستان به زمین زده شد.

** خط لوله تاپی
براساس آنچه اکنون روی کاغذ به عنوان پیش نویس های قرارداد تاپی وجود دارد، این خط لوله به طول یک هزار و ٨٠٠ کیلومتر ظرفیت انتقال 30 میلیارد مترمکعب گاز را در سال دارد. این خط از شمال شرق ترکمنستان و به طول 147 کیلومتر در خاک این کشور کشیده می شود و وارد افغانستان می شود و با عبور از مسیرهای ناامن این کشور و عبور از ولایت های هرات، فراه، قندهار و هلمند وارد پاکستان و بعد هند می شود.
قرارداد اولیه این خط لوله در سال 2008 میان سه کشور افغانستان، پاکستان و هند به عنوان ذی نفعان طرح تاپی و خریداران گاز ترکمنستان امضا شد و قرارداد اولیه این سه کشور با ترکمنستان در سال 2010 به امضا رسید.
در صورت اجرای این طرح، روزانه 500 میلیون فوت مکعب گاز ترکمنستان با خط لوله تاپی در اختیار افغانستان قرار گیرد و سهم هر یک از کشورهای هند و پاکستان از گاز ترانزیتی با این خط لوله نیز روزانه یک میلیارد و 325 میلیون فوت مکعب خواهد بود.
اجرای طرح تاپی با چالش ها و مشکلاتی مواجه است. مشکلاتی که به طور قطع باعث خواهد شد چهار کشور عضو تاپی نتوانند چندان به واقعی بودن ضرب الاجل تکمیل این خط لوله تا پایان سال 2020 امیدوار باشند.
اگرچه گفته شده است این طرح باید تا سال 2020 تکمیل شود، اما پیشرفت و تحقق آن بستگی به چند عامل مهم از جمله برقراری امنیت در افغانستان و کاسته شدن از تنش ها میان هند و پاکستان دارد ، ضمن اینکه توافق نهایی میان چهار کشور برای اجرای یک طرح اقتصادی، به گونه ای که همه آنها را راضی نگه دارد، چندان کار ساده ای نیست.
اجرای این طرح نیازمند سرمایه گذاران بزرگ خارجی است. هیچ یک از این کشورها توان سرمایه گذاری 10 میلیارد دلاری در این طرح ندارند. گرچه برخی اخبار در زمینه اعلام آمادگی شرکت توتال فرانسه یا برخی شرکت های ژاپنی و کره جنوبی برای سرمایه گذاری و مشارکت در احداث این طرح منتشر شده، اما تا به امروز، هنوز هیچ گونه قرارداد رسمی در این زمینه امضا نشده است.
طرح تاپی برای ترکمنستان که اقتصاد آن به شدت به تجارت انرژی وابسته است، یک طرح حیاتی است و این کشور سخت تلاش می کند به رغم وجود چالش های فراوان در مسیر عملی شدن آن، افغانستان، پاکستان و هند را به عنوان کشورهای تشنه انرژی، نسبت به اجرای تاپی علاقه مند سازد.

http://www.irna.ir/fa/News/82314665/

نشست ایراس : «روابط ایران و ترکمنستان؛ تجارب گذشته، چشم انداز آینده»

در ایراس برگزار شد:

«روابط ایران و ترکمنستان؛ تجارب گذشته، چشم انداز آینده»

 

«روابط ایران و ترکمنستان، چیزی بیش از دو همسایگی خوب است»

 

«همکاری های ایران و ترکمنستان، به حوزه های دفاعی و امنیتی نیز قابل تعمیم است»

 

 

تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۵۴

 

 نشست بررسی روابط ایران و ترکمنستان، 17 آبانماه 1395، با حضور هیات دیپلماتیک ترکمنستان، کارشناسان ارشد و اعضای شورای علمی موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) برگزار شد. در این نشست که «روابط ایران و ترکمنستان: تجارب گذشته، چشم انداز آینده» نامگذاری شده بود، صفر بردی نیازاوف (فرستاده ویژه وزارت امور خارجه ترکمنستان)، مراد ناظاروف (مشاور وزیر امورخارجه ترکمنستان)، آمانگلدی رحمانوف (رئیس دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه ترکمنستان)، آمانگلدی بایراموف (عضو هیات دیپلماتیک) و احمد قربانف (سفیر ترکمنستان در تهران) از جانب هیات ترکمنستانی و دکتر سید محمدموسی هاشمی گلپایگانی (سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در ترکمنستان)، دکتر بهرام امیراحمدیان (استاد دانشگاه و عضو شورای علمی ایراس)، ولی کوزه گر کالجی (پژوهشگر ارشد و عضو شورای علمی ایراس) و سایر کارشناسان ارشد موسسه، از جانب ایراس به ارائه دیدگاه ها و تبادل نظر پرداختند.

 

ایراس: در ابتدای نشست «روابط ایران و ترکمنستان: تجارب گذشته، چشم انداز آینده» که با استقبال گسترده کارشناسان، پژوهشگران و اصحاب رسانه در حوزه مطالعاتی آسیای مرکزی نیز مواجه شده بود، دکتر داود کیانی (قائم مقام موسسه ایراس)، ضمن خوش آمدگویی به هیات دیپلماتیک ترکمنستان و تأکید بر اهمیت روابط دوجانبه ایران و این همسایه شمالی، ترکمنستان را کشوری دوست و برادر دانست و حضور این هیات را به مثابه فتح بابی برای گسترش روابط میان مراکز علمی و نهادهای پژوهشی دو کشور ارزیابی کرد. وی، با تاکید بر اهمیت نهادهای مشورتی و مراکز علمی-پژوهشی در ساختار تصمیم سازی و تصمیم گیری سیاست خارجی کشورها، از زمینه های ایجاد و گسترش روابط بین مراکز مطالعاتی و فرهنگی بین دو کشور گفت.
 
در ادامه، دکتر سید محمدموسی هاشمی گلپایگانی (سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در ترکمنستان) به-عنوان مهان ویژه این نشست به ایراد سخنرانی پرداخت. وی در سخنان خود، به زمینه های همکاری فرهنگی و اقتصادی بی نظیری که بین دو کشور وجود دارد اشاره کرده و با استناد به تجربه سفارت خود در عشق آباد، سایر زمینه های ممکن برای گسترش همکاری ها را مورد توجه قرار داد. هاشمی گلپایگانی، با تاکید بر تجربه درخشان رفت و آمدها و دیدار سران عالیرتبه دو کشور در سال های گذشته، زمینه برنامه ریزی ها و سرمایه گذاری های مشرک میان دو کشور را حتی به حوزه های دفاعی و امنیتی نیز قابل تعمیم دانست. چرا که دو کشور ایران و ترکمنستان، که مرز بین آن ها به «مرز دوستی» مشهور است، علاوه بر ظرفیت های غیرقابل انکار همکاری اقتصادی و فرهنگی، در حوزه هایی نظیر امنیت نیز با فرصت ها و چالش های نسبتا مشترکی مواجهه می باشند. این همکاری ها، با اصل بی طرفی ترکمنستان نیز منافات ندارد.
 

هاشمی افزود: ترکمنستان از دو امتیاز بسیار ویژه برخوردار است که در سیاست خارجی ایران در منطقه آسیای مرکزی، جایگاه ممتازی به آن اعطا می کند. یکی از این امتیازات، قابلیت ارائه مسیرهای حمل و نقل و ترانزیت کالا به کشورهای منطقه و ایران است و امتیاز دیگر، برخورداری از منابع سرشار هیدروکربنی به ویژه گاز است که این کشور را در زمزه کشورهای هدف سیاست خارجی در حوزه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران قرار می دهد....

ادامه نوشته

الکساندر کنیازف : روابط تهران-عشق‌آباد؛ تناقضاتی که با گذشت‌های تاکتیکی رفع نمی‌شود

یادداشت مهمان/ الکساندر کنیازف

روابط تهران-عشق‌آباد ؛ تناقضاتی که با گذشت‌های تاکتیکی رفع نمی‌شود

روابط دو جانبه ایران و ترکمنستان در چارچوب منافع متقابل، دارای چند تناقض جدی و به اصطلاح رقابتی است که حل و فصل آنها از مسیر گذشت‌های تاکتیکی میسر نیست.

۹۵/۰۸/۰۲ :: ۱۳:۰۱

«الکساندر کنیازف» کارشناس سیاسی روس در یادداشتی که در اختیار خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه قرار داد به چگونگی روابط بین ایران و ترکمنستان پرداخت.

در این یادداشت آمده است: روابط دو جانبه میان ایران و ترکمنستان در ردیف منافع مهم متقابل، دارای یک سری تناقضات جدی به اصطلاح رقابتی می‌باشد که حل و فصل آن‌ها از راه گذشت‌های متقابل تاکتیکی میسر نمی‌باشد، زیرا به منافعی خارج از منطقه ارتباط دارد.

در این رابطه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد که از نظر اهمیت در سطوحی مختلف قرار داشته و مانع گفت‌وگوی سازنده میان 2 کشور شده است: رقابت بین دو پروژه خط لوله گاز در جنوب آسیا «تاپی» و «صلح» که نه تنها کشورهای مصرف کننده (پاکستان، احتمالا هند و چین و کشورهای جنوب شرق آسیا) بلکه کشورهای صادر کننده (قطر و عربستان سعودی) را نیز شامل می‌شود.

گذشته از آن، این روابط رقابتی نه تنها منافع انرژی (اقتصادی) بلکه منافع کلان سیاسی آمریکا، اسرائیل و کشورهای غرب اروپا نیز تاثیرگذار می‌باشد.

تلاش‌های رهبری ترکمنستان برای ایجاد مسیر غربی صادرات گاز با منافع موجود ایران در رابطه به ترانزیت از طریق ترکیه اختلاف دارد (همچنین با منافع روسیه). این اختلاف به طور مستقیم با پروژه خط لوله گاز ترانس خزر ارتباط دارد که علاوه بر رقابت‌های به اصطلاح گازی همچنین مشکلات امنیتی در دریای خزر را به بار می‌آورد که منافع حیاتی ایران (و همچنین روسیه) تحت تاثیر قرار خواهد داد.

ایران نمی‌تواند از نفوذ ترکیه (از جمله نفوذ نظامی) و غرب (از طریق روابط دو جانبه و همچنین از طریق سازمان‌های بین المللی مانند سازمان امنیت و همکاری اروپا) در ترکمنستان نگران نباشد.

علاقه‌مندی ترکمنستان جهت دریافت سرمایه در حالی که وضعیت مالی و اقتصادی این کشور در حقیقت روز به روز بد‌تر می‌شود، آسیب پذیری عشق آباد در برابر کشورهای عربی را که به دنبال گسترش نفوذ خود در منطقه می‌باشند، به مراتب بیشتر می‌کند. در این رابطه می‌توان به تصمیم بانک توسعه اسلامی (در واقع تصمیم ریاض) در جهت تامین مالی ساخت بخش ترکمنی پروژه تاپی اشاره کرد.

عدم مشارکت (یا مشارکت نسبی) عشق آباد در ساختارهای منطقه‌ای که تعهدات در زمینه‌های امنیتی را به همراه دارد (سازمان همکاری‌های شانگهای، سازمان پیمان امنیت جمعی، جامعه کشورهای مشترک المنافع) فضای ترکمنستان را نه تنها در برابر کشورهایی آسیب پذیر می‌کند که با ایران روابط خصمانه دارند (برخی کشورهای غربی، اسرائیل، ترکیه، عربستان سعودی، قطر) بلکه همچنین برای گسترش جریان‌های افراطی که با ایران دشمنی آشکار دارند، فضا را باز می‌کند.

عدم پایبندی قاطع عشق آباد به تعهدات خارجی مانع تحقق تعدادی از پروژه‌های مربوط به بخش‌های حمل‌ونقل منطقه‌ای می‌شود که به عنوان مثال به این دلیل در توسعه دهلیز راه آهن چین-قزاقستان-ترکمنستان-ایران و همچنین ازبکستان ترکمنستان-ایران-عمان تاخیر ایجاد شده است.

یکی از دلایل اصلی موضع گیری‌های فعلی عشق آباد عدم وجود دید استراتژیک رئیس جمهور ترکمنستان در خصوص توسعه کشور می‌باشد که بایستی شامل ارزیابی‌های بلندمدت در رابطه به اولویت‌های همکاری با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.

سیاست گذاری‌های رهبری ترکمنستان غالبا موقعیتی و تاکتیکی بوده و در نتیجه، روابط با کشورهای همسایه و از جمله ایران تحت تاثیر منافع کوتاه مدت قرار گرفته و بر منافع اساسی ترکمنستان لطمه وارد می‌کند.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950802000665

پاکستان به خرید گاز از روسیه و مالزی فکر می کند

 پاکستان به خرید گاز از روسیه و مالزی فکر می کند

 اسلام آباد - ایرنا - گزارش روز پنجشنبه رسانه های پاکستان به نقل از مقامات رسمی این کشور حاکی است پاکستان برای جبران کمبود گاز، به فکر امضای قراردادهای خرید گاز طبیعی مایع (ال.ان.جی) از شرکت های روس و مالزیایی است.

تاریخ خبر: 29/07/1395 | ساعت: 8:44

به گزارش ایرنا، پاکستان هم اکنون درحال واردات گاز طبیعی مایع از قطر با قیمت بالا است و این واردات از سال گذشته آغاز شده است.
'مبین صولت' رئیس شرکت گاز پاکستان روز گذشته در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت که گاز وارداتی از قطر برای حل بحران کمبود گاز در پاکستان اصلا کافی نیست و این کشور به فکر 'گزینه های دیگر' از جمله تکمیل طرح های آی-پی و تاپی است .
روسیه، که اکنون زمزمه هایی از احتمال امضای قرارداد فروش گاز این کشور به پاکستان به گوش می رسد، پیش از این یک قرارداد دو میلیارد دلاری با پاکستان برای احداث خط لوله انتقال گاز از بندر کراچی به لاهور امضا کرده است.
براساس گزارش رسانه های پاکستان، وزارت نفت و منابع طبیعی پاکستان از کمیته عالی اقتصادی این کشور خواسته تا درباره قیمت گاز طبیعی مایع، با شرکت های روس و مالزیایی وارد مذاکره و چانه زنی شود.
گفته می شود شرکت گاز پاکستان مذاکراتی را با شرکت های 'گازپروم' روسیه و 'پتروناس' مالزی برای امضای قرارداد خرید گاز از این کشورها آغاز کرده است.
همچنین مذاکراتی بین شرکت گاز پاکستان با برخی شرکت های فرانسوی، ایتالیایی، عمانی و آذربایجانی درحال انجام است وهرکدام این شرکت ها که بتواند قیمت پایین تری برای فروش گاز ال.ان.جی به پاکستان ارائه دهد، پاکستان نیز وارد معامله با آن خواهد شد.
پاکستان درحالی در تکاپو برای خرید گاز مایع، آن هم با قیمت های بالا، از کشورهای مختلف است که تا کنون هیچ گام عملی در قبال تعهدات معوقه خود نسبت به قرارداد خط لوله آی-پی(خط لوله گاز ایران-پاکستان) انجام نداده است.
ضرب الاجل تعیین شده در قرارداد احداث خط لوله گاز میان ایران و پاکستان، در آخرین روز از سال 2014، پایان یافت و با وجود اینکه ایران تقریبا بطور کامل به تعهدات خود برای احداث خط لوله تا مرز پاکستان عمل کرده است، اما پاکستان هنوز عملا هیچ گامی در انجام تعهداتش برنداشته است.
طبق بندهای مندرج در این قرارداد، هر یک از طرفین که در مهلت مقرر (31 دسامبر 2014) به تعهدات خود عمل نکند، باید بابت هر روز تاخیر، مبلغ مشخصی به طرف مقابل جریمه پرداخت کند. اکنون، نزدیک به یک سال است که این مهلت سپری شده است
اما ایران، به نشانه حسن نیت و براساس ملاحظاتی که نسبت به روابط خوب میان دو کشور همسایه دارد، تا کنون طلب جریمه نکرده است هرچند که طبق قرار داد، این حق را برای خود محفوظ می داند.
یکی دیگر از طرح های انرژی که پاکستان به آن چشم دوخته است، طرح پرچالش تاپی(طرح احداث خط لوله گاز از ترکمنستان به افغانستان، پاکستان و هند) است. چالش های اساسی موجود در مسیر اجرای طرح تاپی، حاکی از وجود مشکلات فراوان در این زمینه است؛ مشکلاتی که باعث خواهد شد چهار کشور عضو تاپی نتوانند چندان به واقعی بودن ضرب الاجل تکمیل این خط لوله تا پایان سال 2020 میدوار باشند.
علاوه بر وجود تنگاهای مالی و مشکلات سرمایه گذاری، پیشرفت و تحقق فیزیکی طرح تاپی به چند عامل مهم از جمله برقراری امنیت در افغانستان و کاسته شدن از تنش های میان هند و پاکستان بستگی دارد.

http://www.irna.ir/fa/News/82273680/

پاکستان : حمایت مالی از پروژه‌ی تاپی نهایی شد

کار تمویل مالی پروژه‌ی تاپی نهایی شد

مقامات پاکستانی اعلام کرده‌اند که کار تمویل پروژه‌ی گاز تاپی نهایی شده است. این پروژه قرار است که گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان به پاکستان و نهایتاً به هندوستان انتقال دهد.

تاریخ نشر: میزان ۲۴, ۱۳۹۵

مبین ساولات، رییس سیستم گاز دولتی پاکستان روز گذشته (جمعه) به خبرگزاری رویترز گفته است که کار تمویل پروژه‌ی انتقال گاز تاپی که مدت‌هاست به تعویق افتاده بود، از نظر مالی نهایی شده است و در ماه آینده به سرمایه‌گذاران این پروژه معلومات داده می‌شود.

این پروژه ۱۸۱۴ کیلومتر طول دارد و گاز ترکمنستان را با هزینه‌ی حدود ۱۰ میلیارد دالر، از طریق افغانستان به پاکستان و هندوستان می‌رساند.با عملی شدن این پروژه، افغانستان سالانه حدود ۴ صد میلیون دالر امریکایی از وجه ترانزیت و دیگر بخش‌ها عواید به‌دست می‌آورد و بین ۷ تا ۸ هزار نفر، صاحب کار می‌شوند.پایپ لاینی که از افغانستان می‌گذرد، سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز را انتقال می‌دهد و قسمتی از این لاین از ولایت ناامن هلمند نیز می‌گذرد.

تا به‌حال مشکلات امنیتی، این پروژه را چندین‌بار به تعویق انداخته و سبب بروز مشکلاتی در بخش سرمایه‌گذاری این پروژه شده است.

http://www.ufuqnews.com/archives/43842

اختصاص وام 700 میلیون دلاری بانک توسعه اسلامی به خط لوله «تاپی»

اختصاص وام 700 میلیون دلاری بانک توسعه اسلامی به خط لوله «تاپی»

بانک توسعه اسلامی 700 میلیون دلار وام برای تامین مالی ساخت بخش ترکمنی خط لوله گاز تاپی اختصاص داد.

۹۵/۰۷/۲۳ :: ۱۳:۰۱

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‌آباد، خبرگزاری دولتی ترکمنستان، بانک توسعه اسلامی 700 میلیون دلار وام برای تامین مالی ساخت بخش ترکمنی خط لوله گاز تاپی اختصاص داد.

بر اساس این گزارش، در این زمینه موافقت‌نامه‌ای بین بانک «فعالیت‌های اقتصادی خارجی» ترکمنستان و بانک توسعه اسلامی در جریان اجلاس سالانه «صندوق بین‌المللی پول» و  «بانک جهانی» که در واشنگتن برگزار شده‌ است، امضا شد.

بنا به این گزارش،  وام 700 میلیون دلاری بانک توسعه اسلامی قرار است  تنها در زمینه تامین مالی عملیات ساخت و ساز بخش ترکمنستانی خط لوله گاز «تاپی» مورد استفاده قرار گیرد.

طول خط لوله گاز تاپی 1814 کیلومتر است که 214 کیلومتر آن از خاک ترکمنستان، 774 کیلومتر آن از خاک افغانستان، 826 کیلومتر آن از خاک پاکستان تا مرزهای کشور هند عبور خواهد کرد.ظرفیت انتقال این خط سالانه 33 میلیارد متر مکعب برآورد شده و قرار است تا سال 2019 میلادی به طور کامل به بهره‌برداری رسد. 4  کشور حاضر در این پروژه، چندی پیش به توافق رسیدند که شرکت ملی گاز «ترکمن گاز» رهبری یک کنسرسیوم را برای هدایت این پروژه ١٠میلیارد دلاری بر عهده گیرد، البته تعدادی از شرکای تجاری خارجی نیز قرار است در این طرح شرکت داشته باشند.

به نظر کارشناسان منطقه، یکی از چالش‏‌های بزرگ این پروژه تداوم ناامنی و عبور این خط لوله از مناطقی است که امنیت چندانی در افغانستان ندارند.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950723000020

غلامحسین حسنتاش : منافع روسیه و ترکیه در خط لوله گازی جریان ترکی

منافع روسیه و ترکیه در خط لوله گازی جریان ترکی

خط لوله موسوم به جریان یا مسیر ترکی یا ترکیه (TurkStream) در واقع محور تلاقی یا پیوند استراتژی گازی دو کشور روسیه و ترکیه است. این خط لوله جایگزینی برای خط لوله موسوم به جریان‌جنوبی است. برای درک جایگاه و اهمیت مساله لازم است کمی به عقب برگردیم و همچنین لازم است بدانیم که حفظ موقعیت انحصاری در بازار گاز اروپا برای روس ها از اهمیت راهبردی برخوردار است و از هیچ تلاشی برای تحقق آن فروگذار نمی‌کنند.

 غلامحسین حسنتاش / کارشناس انرژی مرکز بین المللی مطالعات صلح IPSC

مهر ۱۸, ۱۳۹۵ – ۲:۱۲ ق.ظ

صادرات گاز روسیه به اروپا از دوران شوروی آغاز شد، اما با فروپاشی شوروی و خصوصا جدا شدن کشور اوکراین، مشکلاتی پیدا شد. مهمترین خطوط‌ لوله صادراتی گاز روسیه به اروپا از اوکراین عبور می‌کرد و اختلافات گازی و غیرگازی روسیه و اوکراین در دوران بعد از فروپاشی، موجب شد که جریان گاز صادراتی اروپا به روسیه سه بار در سال‌های 2006،2008 و 2009، آنهم در فصل سرما قطع شود. بدنبال این مشکلات، اروپائی‌های نیازمند انرژی، تنوع بخشی به مبادی و مسیرهای تامین گاز را در دستور کار راهبردی خود قرار دادند. این راهبرد اروپا برای روس‌ها که حدود 40 درصد از کل گاز وارداتی اروپا را تامین می‌کنند و  بزرگترین سهم را از این نظر دارند، نگران کننده بود. روسها از سوئی تلاش کردند که جلوی مبادی گاز رقیب را سد کنند و از سوی دیگر تلاش داشته و دارند که مسیرهای انتقال گاز خود به اروپا را متنوع کنند و نیز یکپارچگی اروپا در مواجهه با خود را بشکنند.

از نظر مبادی تامین گاز رقیب، تحولات موسوم به بهارعربی خصوصا در شمال آفریقا که موجب نا امنی این منطقه و محدود شدن سرمایه‌گزاری در آنجا شده است، نامشخص بودن رژیم حقوقی دریای خزر که مانع تحقق خط لوله ترانس کاسپین برای انتقال گاز ترکمنستان به اروپا شده است و تحریم‌های ناعادلانه بر علیه ایران و امتیازگیری‌های روسیه برای همکاری با برجام، هر یک به نوعی به نفع روسیه بوده است و سه جایگزین بالقوه گاز روسیه در اروپا را متوقف کرده است.

از نظر مسیرها، روس ها دو مسیر خط ‌لوله جدید جایگزین را تحت عنوان “جریان‌شمالی” و “جریان‌جنوبی”، پی‌گرفتند. خط ‌لوله جریان شمالی در بستر دریا از مسیر خلیج فنلاند و دریای بالتیک به طول بیش از 1200 کیلومتر و با ظرفیت انتقال 55 میلیارد متر مکعب در سال با همکاری روسیه و اروپا احداث  شد و در سال 2012 به بهره‌برداری رسید. و قرار است با احداث یک یا دو خط لوله دیگر در کنار آن، این ظرفیت تا سال 2019 به حدود دو برابر افزایش یابد. در کنار آن روس ها مذاکرات خود را برای احداث خط لوله جریان‌جنوبی که قرار بود با گذر از دریای‌سیاه  وارد  بلغارستان شود و  گاز اروپای شرقی را تامین کند را پی‌گرفتند، اما در سال 2014 بدنبال  وقوع بحران “کریمه” فی‌مابین روسیه و اوکراین، اتحادیه اروپا و بلغارستان این مذاکرات را متوقف کردند و موضوع  این خط لوله منتفی شد. خط لوله جریان‌جنوبی به نوعی رقیب و یا جایگزین طرح خط لوله “ناباکو” بود. ناباکو قبلا توسط اروپائی‌ها ارائه شده بود و ایران نیز یکی از پتانسیل‌های تامین آن شناخته می‌شد.

بدنبال منتفی شدن جریان‌جنوبی و در جریان سفر ولادیمیرپوتین به ترکیه در دسامبر 2014، پیشنهاد خط لوله جریان‌ترکی ارائه شد و مورد علاقه دو طرف قرار گرفت. کشور ترکیه در حالی که خود فاقد ذخائر گاز و وارد کننده آن است، سال‌هاست که با استفاده ژئوپلتیکی از موقعیت جغرافیائی خود، راهبرد تبدیل شدن به یک مرکز یا کانون (HUB) گازی را در دستور کار خود قرار داده است. بدنبال تدوین این راهبرد، دولت ترکیه آمادگی داشته است که از هر مبدائی گاز وارد کند و خود به یک صادرکننده  (مجدد) گاز به اروپا تبدیل شود ترک‌ها علاوه‌بر واردات گاز از طریق خط لوله از روسیه و آذربایجان و ایران، حتی در بنادر مدیترانه‌ای خود گاز ر بصورت LNG وارد می‌کنند. هم اکنون حدود 60 درصد از گاز مورد نیاز ترکیه از روسیه وارد می‌شود. گاز وارداتی از روسیه عمدتا از طریق خط لوله موسوم به “جریانآبی” (Blue Stream) که از بستر دریای سیاه عبور می‌کند و در سال 2005 میلادی به بهره‌برداری رسیده است، منتقل می‌شود.

با این اوصاف اگر به راهبرد روسیه برای حفظ بازار اروپا و راهبرد ترکیه برای تبدیل شدن به کانون انتقال گاز به اروپا توجه شود، روشن می‌شود که مسیر خط لوله جریان‌ترکی این دو راهبرد را بهم پیوند زده است و قطعا ترک‌ها از منتفی شدن مسیر جریان‌جنوبی خشنود هستند. به هر حال بدنبال تشنج در روابط روسیه و ترکیه که در نوامبر سال 2015 با شلیک نظامیان ترکیه به هواپیمای نظامی روسی در مرز سوریه و سقوط هواپیمای روسی رخ داد،  مذاکرات مربوط به خط لوله جریان ترکی نیز تعلیق شد، ولی با عذرخواهی اردوغان از روسیه و سفر وی به مسکو در اواخر ماه جولای 2016 مجددا این پروژه بر روی میز مذاکرات دو کشور بازگشت. حدود 1000 کیلومتر از این خط لوله در بستر دریا خواهد بود و برای انتقال سالانه  63 میلیارد مترمکعب گاز طراحی شده است.

خط لوله جریان ترکی از خاک روسیه وارد دریای سیاه خواهد شد و در شبه جزیره بالکان در بخش اروپائی ترکیه ، وارد خاک این کشور خواهد شد و از آنجا گاز را به کشور یونان منتقل خواهد کرد. هر دو کشور تجربه همکاری گازی و احداث و مدیریت خط لوله دریائی در بستر دریای سیاه را دارند که کار را سهل تر خواهد کرد. جالب است که ترکیه همزمان روابطش با رژیم اشغالگر قدس را نیز که به تیره‌گی گرائیده بود، تلطیف نموده است. رژیم مذکور نیز در حال توسعه دادن چند میدان گازی و خصوصا میدان گازی موسوم به لویاتان است و در صورت موفقیت، در آینده به صادرکننده گاز تبدیل خواهد شد، ترکیه علاقمند است که گاز این کشور را نیز انتقال دهد و قبلا مذاکراتی در این زمینه انجام شده است. بنظر می‌رسد که ترکیه به دنبال تحولات موسوم به بهارعربی، ابتدا اغوا شد و احیای امپراطوری عثمانی را در سر می‌پروراند و بعضی منافع اقتصادی را قربانی توسعه‌طلبی سیاسی نمود، اما در ماه‌های اخیر تا حدودی به واقعیت برگشته است.

چنانچه ذکر شد به نظر می‌رسد که هر دو کشور ترکیه و روسیه به اندازه کافی به احداث این خط لوله علاقمند هستند اما قطعا این مساله مورد علاقه کشور ایالات‌ متحده امریکا نیست. ایالات‌متحده از دیرباز  مخالف وابستگی اروپا به گاز روسیه بوده است . اصولا ترجیح امریکائی‌ها همواره این بوده است که گاز مورد نیاز اروپا بصورت LNG (گازطبیعی مایع شده)، از طریق دریا و آبراه‌هائی که تحت کنترل ایالات‌متحده است، تامین شود. خصوصا این که ایالات‌متحده با توسعه منابع گاز شیلی در حال تبدیل شدن به یک صادرکننده گازطبیعی بصورت LNG می‌باشد که از همین سال جاری میلادی آغاز شده است. نزدیکی بیش از حد ترکیه به روسیه نیز مورد علاقه امریکائی‌ها نخواهد بود بنابراین، خصوصا باید دید که روند تحولات سوریه چگونه پیش خواهد رفت، آنچه در وضعیت و شرایط  بسیار پیچیده شده سوریه می‌گذرد هنوز پتانسیل این را دارد که مواضع و موقعیت کشور ترکیه را یکبار دیگر تغییر دهد. در این بین خبر بازگشت موضوع خط لوله جریان ترکی بر روی میز روابط ترکیه و روسیه برای جمهوری اسلامی ایران، ترکمنستان، عراق و دیگر رقبای بالقوه روسیه در  تامین گاز اروپا نیز چندان خبر خوشایندی نیست، به هر حال بازار گاز اروپا بازار مهم و معتبر و منظمی است که مزایای ورود به آن تنها به منافع اقتصادی محدود نمی‌شود. باید دید که آیا بستر تاریک یک دریای پرتلاطم، تاب تحمل این لوله را خواهد داشت یا نه!

http://peace-ipsc.org/fa/

مرکز مطالعات برلیک: تهدیدات رو به گسترش آسیای مرکزی از جانب افغانستان جدی است

مرکز مطالعات برلیک:

تهدیدات رو به گسترش آسیای مرکزی از جانب افغانستان جدّی است

عدم وجود درگیری بین شبه‌نظامیان فعال در افغانستان طی چند ماه اخیر، بیانگر تهدید رو به افزایش این گروه‌ها برای این کشور و آسیای‌ مرکزی است.

۹۵/۰۷/۱۸ :: ۱۱:۰۷

به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای خبرگزاری فارس، به نقل از «برلیک»، وقایع رخ‌داده در افغانستان و مرزهای آن با کشورهای آسیای مرکزی نشان‌دهنده تهدید رو به افزایش نفوذ جریانات مخرب و تلاش بیش‌ از پیش آنها برای بی‌ثبات‌سازی منطقه می‌باشد.

در این مطلب، روی سخن بیشتر بر مرز ترکمنستان ـ افغانستان (مرزی که در آن به طور منظم درگیری‌های مختلفی بین مرزبانان ترکمن و قاچاقچیان افغان روی می‌دهد) است.

نشریه «اخبار ترکمنستان» اخیرا از درگیری دیگری در تاریخ 4 تا 5 اوت در منطقه سرحت‌آباد (در مرز ترکمنستان با افغانستان ) خبر داد که در نتیجه آن یک نفر از مرزبانان ترکمن کشته و 2 نفر از آنها زخمی شدند.

نکته قابل ملاحظه این است که تشدید فعالیت قاچاقچیان در این بخش مرزی افغانستان با آسیای مرکزی، پس از خروج گروهک عملیاتی مرزبانان روسیه از ترکمنستان مشاهده می‌شود.

نشریه «کارشناس سیاسی» هم به نوبه خود با تأکید بر خطر تروریست‌های افغانستان برای اقتصاد ترکمنستان، اعلام کرد: «فعالیت رو به رشد تروریست‌ها در مرز این 2 کشور تمامی پروژه‌های سرنوشت‌ساز مانند خط لوله گاز «تاپی» را تهدید می‌کند.

این درحالی است که نواحی شمال غربی افغانستان که این خط لوله گاز استراتژیک باید از آن‌ مناطق عبور کند یکی از مناطق مورد تهدید تروریست‌ها می‌باشد. این تهدید با توجه به حمله صورت گرفته در تابستان سال جاری به «مرد‌اف» وزیر امور خارجه ترکمنستان (که در آن زمان در شمال افغانستان حضور داشت) به یک واقعیت تبدیل شده است. ...

ادامه نوشته

یادداشت مهمان/ سید‌محمد علوی‌زاده دست‌اندازهای روابط تهران‌-عشق‌آباد و ۵ فرضیه

یادداشت مهمان/ سید‌محمد علوی‌زاده

دست‌اندازهای روابط تهران‌ ـ عشق‌آباد و ۵ فرضیه

دولت ترکمنستان اخیراً در اقدامی با بالا بردن هزینه‌های ترانزیتی از کامیون‌های ایرانی و همچنین عدم برگزاری نمایشگاه اختصاصی ایران در این کشور، اقداماتی انجام داده که پیام‌های مختلفی دارد.

۹۵/۰۷/۱۸ :: ۰۹:۱۱

به گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای خبرگزاری فارس، روابط ایران و ترکمنستان از اردیبهشت ماه سال جاری، وارد مرحله‌ای از سردی شده که در بیان چرایی وقوع آن، همزمانی برخی تحرکات سیاسی-اقتصادی با افزایش تنش‌ها را می‌توان پایه فرضیاتی دانست که به اجمال به بررسی یک به یک آن خواهیم پرداخت.

تحرکات سیاسی-اقتصادی در زیر گفته شده، به لحاظ زمانی، با تنش‌های اخیر همزمان شده‌اند. این موارد شامل سفر رئیس جمهوری ترکمنستان به عربستان، اجلاس سه جانبه ایران، روسیه و آذربایایجان در باکو، طرح مجدد پرونده صادرات گاز ایران به هند از بستر دریا، نزدیکی و همکاری بیشتر میان ایران و روسیه، راه اندازی دوباره خط لوله گاز «آی پی» است...

ادامه نوشته

30 دانشجوی افغانستانی در دانشگاه‌های ترکمنستان به طور رایگان پذیرفته شدند

با موافقت «بردی‌ محمداف»

30 دانشجوی افغانستانی

در دانشگاه‌های ترکمنستان به طور رایگان پذیرفته شدند

رئیس‌جمهور ترکمنستان با پذیرش رایگان 30 تن از دانشجویان افغانستانی در دانشگاه‌های این کشور موافقت و بر عزم جدی عشق‌آباد برای ادامه کمک‌های اجتماعی و اقتصادی به این کشور تأکید کرد.

۹۵/۰۷/۱۷ :: ۱۴:۰۹

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‌آباد، «قربانقلی بردی‌محمداف» در جلسه هیأت دولت با پذیرش رایگان 30 تن از دانشجویان افغانستانی در دانشگاه‌های این کشور در قالب توافق‌نامه همکاری‌های آموزشی با دولت افغانستان، موافقت کرده‌است.

بر اساس این گزارش، رئیس جمهور ترکمنستان در این جلسه ضمن تأیید بر ادامه کمک‌های همه جانبه به مردم افغانستان اعلام کرد: عشق‌آباد در تربیت کادر و نیروهای متخصص مورد نیاز برای فعالیت در طرح‌های زیربنایی اقتصادی و اجتماعی آماده همکاری است و پذیرش رایگان دانشجویان و محصلین افغانستانی در دانشگاه‌های این کشور گواه بر این امر مهم می‌باشد.

بردی‌محمداف ادامه داد: ترکمنستان خواستار حل و فصل مسالمت‌آمیز و غیرنظامی بحران افغانستان است و این بحران باید از طریق گفت‌وگو و روش‌های دیپلماتیک پایان یابد.

وی افزود: عشق‌آباد در آینده نیز قصد دارد مشارکت فعالی در اقدامات مجامع جهانی در زمینه حل بحران افغانستان داشته باشد و مصمم به توسعه و گسترش همکاری‌ها و روابط حسن همجواری با این کشور است.

رئیس جمهور ترکمنستان اضافه کرد: عشق‌آباد علاوه بر صادرات برق با قیمت و شرایط مناسب، برنامه‌های گسترده‌ای در راستای اجرای طرح‌های زیربنایی در افغانستان دارد که احداث خط لوله گاز «تاپی» و نیز خط آهن «ترکمنستان-افغانستان-تاجیکستان» گواه بر این گفته‌ها می­‌باشد که با تحقق این پروژه‌های حیاتی، جهش جدید اقتصادی و تقویت صلح و ثبات در این کشور بحران‌زده و کل منطقه صورت خواهد گرفت.

بر اساس این مصوبه، دانشجویان افغانستانی پس از گذراندن یک دوره یک ساله آمادگی و مقدماتی، در مدارس آموزش عالی به خصوص دانشگاه‌های نفت و گاز، کشاورزی، انرژی برق و تربیت معلم ترکمنستان پذیرفته خواهند شد.

گفتنی است که این اظهارات بردی‌محمداف در خصوص حمایت‌ها و کمک‌های همه جانبه به افغانستان در حالی است که وزیر امور خارجه ترکمنستان نیز 3 ماه پیش در سفر به این کشور همسایه، به منظور بررسی روند پروژه‌های اقتصادی، تجاری، اجتماعی و منطقه‌ای، حمل و نقل و ترانزیت کالا از 3 منطقه «فاریاب»، «جوزجان» و «بلخ» دیدار و درباره چگونگی توسعه و گسترش همکاری‌های دوجانبه با مقامات این کشور گفت‌وگو کرد.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950717000255

سید محمد علوی زاده: تنش در روابط ایران-ترکمنستان؛ دلایل و پیامدها

اختصاصی آسیا نیوز

تنش در روابط ایران ـ ترکمنستان ؛ دلایل و پیامدها

نویسنده:

سید محمد علوی زاده/کارشناس ارشد آسیای مرکزی در موسسه مطالعات «ایران شرقی»

روابط ایران و ترکمنستان از اردیبهشت ماه سال جاری، وارد مرحله‌ای از اختلافات شده است که در بیان چرایی وقوع آن، همزمانی برخی تحرکات سیاسی-اقتصادی با افزایش تنش‌ها را می‌توان پایه فرضیاتی دانست که به اجمال به بررسی یک به یک آن خواهیم پرداخت.

تحرکات سیاسی-اقتصادی در زیر گفته شده، به لحاظ زمانی، با تنش‌های اخیر همزمان شده‌اند.

۱)         سفر رئیس جمهوری ترکمنستان به عربستان.

۲)         اجلاس سه جانبه ایران، روسیه و آذرباییجان در باکو.

۳)         طرح مجدد پرونده صادرات گاز ایران به هند از بستر دریا.

۴)         نزدیکی و همکاری بیشتر میان ایران و روسیه.

۵)         راه اندازی دوباره خط لوله گاز «آی پی».

• فرضیه اول:

همزمان با اوج گیری جنگ لفظی میان تهران-ریاض و افزایش اخلافات این دو کشور بر سر موضوعات مهم منطقه‌ای، بردی محمد اف، در سفری از پیش تعیین نشده، ۱۲ اردیبهشت به عربستان سفر کرد. علاوه بر اظهارات ضد ایرانی ملک سلمان در حضور بردی محمد اف که از تهران خواست از «مداخله در امور کشورهای منطقه و حمایت از شبه‌نظامیان و احزاب مسلح» دست بردارد، عادل الجبیر نیز در کنفرانس خبری مشترک خود با رشید مرادوف از امضای توافقات امنیتی میان عشق آباد و ریاض خبر داد.

بلافاصله پس از این سفر، رشید مرداف به تهران آمد و با مقامات ارشد وزارت خارجه و همچنین با حسن روحانی دیدار کرد. اما از محتوای مذاکرات و اعتراض احتمالی تهران به مواضع اخیر رئیس جمهوری ترکمنستان در نزدیکی به عربستان و اسرائیل، دو دشمنه دیرینه و منطقه‌ای ایران، مطلبی در رسانه‌ها درز نکرد...

ادامه نوشته

بانک توسعه اسلامی برای اجرای خط لوله «تاپی» به ترکمنستان وام می‌دهد

بانک توسعه اسلامی برای اجرای خط لوله «تاپی» به ترکمنستان وام می‌دهد

رسانه‌های ترکمنستان از اختصاص اولین وام بانک «توسعه اسلامی» به دولت این کشور در جهت اجرای خط لوله گاز «تاپی» خبر دادند.

۹۵/۰۷/۰۳ :: ۱۰:۵۹

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشق‌آباد، طبق اعلام خبرگزاری دولتی ترکمنستان، «قربانقلی بردی‌محمداف» رئیس جمهور این کشور طی حکمی به بانک دولتی «فعالیت‌های اقتصادی خارجی» این کشور مجوز داد موافقت‌نامه دریافت وام با بانک توسعه اسلامی را امضا نماید.

این منبع بدون اشاره به میزان وام مذکور و توضیحات بیشتر، تصریح کرد: این وام قرار است در زمینه ساخت و ساز بخش ترکمنستانی خط لوله گاز «تاپی» مورد استفاده قرار گیرد.

گفتنی است، طول خط لوله گاز تاپی 1814 کیلومتر است که 214 کیلومتر آن از خاک ترکمنستان، 774 کیلومتر آن از خاک افغانستان، 826 کیلومتر آن از خاک پاکستان تا مرزهای کشور هند عبور خواهد کرد.

ظرفیت انتقال این خط سالانه 33 میلیارد متر مکعب برآورد شده و قرار است تا سال 2019 میلادی به طور کامل به بهره‌برداری رسد.

4 کشور حاضر در این پروژه، چندی پیش به توافق رسیدند که شرکت ملی گاز «ترکمن گاز» رهبری یک کنسرسیوم را برای هدایت این پروژه ١٠میلیارد دلاری بر عهده گیرد، البته تعدادی از شرکای تجاری خارجی نیز قرار است در این طرح شرکت داشته باشند.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950703000066