حلیم فصح الدین اف :
همکاری نظامی چین ـ تاجیکستان در سایه حمایت روسیه


به اعتقاد تحلیلگر مسائل منطقه، روسیه نسبت به فعال شدن چین در عرصههای امنیتی تاجیکستان احساس نگرانی ندارد.
۹۵/۰۹/۰۵ :: ۱۲:۵۷
«حلیم فصح الدین اف» تحلیلگر مسائل آسیای مرکزی در یادداشتی اختصاصی که در اختیار خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه قرار داده است، به بررسی دلایل و انگیزههای فعال شدن چین در عرصههای امنیتی تاجیکستان پرداخت.
در این یادداشت آمده است: بر اساس توافقاتی که در پائیز سال جاری میلادی میان دوشنبه و پکن حاصل شد، چین جهت ساخت و تجهیز سه مرکز فرماندهی، 10 پاسگاه مرزی و یک مرکز آموزشی برای ارتش تاجیکستان کمکهای بلاعوض انجام خواهد داد.
مقامات دوشنبه و پکن از اظهار نظر در خصوص این توافقات و برنامههای مربوطه خودداری میکنند ولی معلوم است که به صورت طبیعی هدف چین از ارائه کمکهای مالی و تجهیزاتی موضوع خیریهای و بشردوستانه نیست بلکه به نظر میرسد که پکن از این طریق قصد دارد امنیت بخشی از مرزهای غربی خود را تامین کند.
چین علاقمند است تا تاجیکستان مانع تلاشهای شبه نظامیان متعلق به گروههای افراطی و تروریستی برای ورود از افغانستان به آسیای مرکزی شود که تحقق این مهم تنها در صورت در اختیار داشتن امکانات مربوطه فنی و تجهیزاتی میسر خواهد بود.
تجربه بسیاری از کشورها که همسایههایی از نظر امنیتی به اصطلاح «مشکل دار» را در کنار خود دارند، حاکی از آن است که با استفاده از سیستم رادار اولیه، تجهیزات نورافکن، دستگاههای سیگنالینگ، سنسورهای مادون قرمز و سایر ابزارهای فنی میتواند بر وضعیت مرزی کنترل بهتری داشت. گمان میرود در آینده تاجیکستان در مرزهای خود با افغانستان اینگونه تجهیزات را نصب خواهد کند که ظاهرا این موضوع یکی از موارد توافقات یادشده میان دوشنبه و پکن میباشد.
حالا پرسش مهم این است که آیا چین در بحث همکاریهای مرزی به یکی از شرکای کلیدی تاجیکستان تبدیل خواهد شد؟ حداقل آمادگی چین برای ارائه کمکهای مالی و تجهیزاتی در بخش مرزبانی تاجیکستان نشان میدهد که چنین ارادهای در پکن وجود دارد.
البته فقط چین نیست که در این زمینه فعال شده است بلکه تعدادی از بازیگران مهم نیز با دوشنبه همکاریهایی را انجام میدهند. از جمله اتحادیه اروپا در تاجیکستان برنامه کمک به مدیریت مرزی در آسیای مرکزی را دنبال میکند.
همچنین در چارچوب برنامه سازمان پیمان امنیت جمعی برای تجهیز مرز تاجیکستان با افغانستان طی دو سال اخیر، برخی از کمکها ارائه شده است. آمریکا نیز در بخش مرزبانی تاجیکستان حمایتهای فنی انجام میدهد. یعنی با این وضعیت، چین فعلا تنها یکی از همکاران و شرکای تاجیکستان در زمینه بهبود حراست مرزی میباشد.
حرکت نرم چین از نفوذ اقتصادی به نفوذ امنیتی
شایان ذکر است که چین به صورت طولانی همکاری خود با تاجیکستان را روی حوزههای اقتصادی متمرکز کرده بود و این انتظار نیز بعید نبود که پکن دیر یا زود وارد عرصههای نظامی و امنیتی هم خواهد شد.
حالا که این اتفاق افتاده است، پاسخ این پرسش اهمیت دارد که آیا روسیه به عنوان یک بازیگر فعال و بزرگ منطقهای نسبت به فعالیتهای چین چه نگاهی خواهد داشت؟
به نظر میرسد که روسیه نسبت به بحث سهیم شدن چین در پذیرش بخشی از هزینههای مربوط به تامین امنیت تاجیکستان این نگاه را دارد که فعلا تامین «منافع بالقوه» (امنیت) بیش از خطرات درجه دوم (نفوذ چین) در اولویت میباشد. چرا که مسکو در حال حاضر درگیر مسائل خاورمیانه و برخی از حوزههای دیگر بوده و به حفظ ثبات و امنیت در آسیای مرکزی شدیدا نیاز دارد.
البته راه افتادن همکاریهای مرزی و امنیتی میان تاجیکستان و چین غیر طبیعی هم به نظر نمیرسد زیرا این همکاریها با روابط تنگاتنگ اقتصادی و تجاری دو کشور مرتبط میباشند. چین به میزان بیش از یک میلیارد دلار پروژههای مختلفی را در تاجیکستان دنبال کرده و طبیعتا میخواهد این کشور دارای ثبات و امنیت باشد.
از سوی دیگر، چین قصد دارد توسعه منطقه «سین کیانگ» را از طریق تاجیکستان به آسیای مرکزی گره بزند.
برای سرمایه گذاران و بازرگانان چینی، دسترسی به منابع آب و انرژی، بازار فروش محصولات در آسیای مرکزی از طریق دوشنبه مناسب و سودآور خواهد بود. از سوی دیگر تاجیکستان میتواند یک مسیر کوتاه برای چین در جهت اتصال بخش غربی آسیای جنوبی با خلیج فارس باشد.
تحقق این برنامه، بدون همکاریهای امنیتی با تاجیکستان امکان پذیر نخواهد بود و از این جاست که پکن آماده هزینه کردن در بخش تحکیم امنیت مرزی تاجیکستان میباشد.
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950828000106
+ نوشته شده در ۱۳۹۵/۰۹/۱۰ ساعت 20:12 توسط ابراهیمی
|