دکتر محمد حسن صنعتی : گذشته و حال زبان فارسی در آسیای مرکزی
گذشته و حال زبان فارسی در آسیای مرکزی
بهمن ۲۰, ۱۳۹۵ – ۱۲:۲۸ ب.ظ
مرکز بین المللی مطالعات صلح IPSC
گفتگو با دکتر محمد حسن صنعتی / رایزن فرهنگی سابق جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان و سرپرست سابق معاونت برون مرزی صداو سیمای خراسان رضوی
زبان فارسی در آسیای مرکزی یا فرارورد به عنوان بخشی از حوزه تمدنی فرهنگ ایرانی پیشینه ای قدرتمند داشته است. در این میان در یک سده گذشته هر چند جایگاه زبان فارسی در این منطقه با تحولاتی روبرو شده است اما همچنان دارای اهمیت است.
گفتگوی زیر به بررسی جایگاه زبان فارسی در آسیای مرکزی در گفتگو با دکتر محمد حسن صنعتی پرداخته است...
...یکی از سوال های مطرح در مورد زبان فارسی در حوزه فرهنگ و اقتصاد و سیاست و اجتماع شکل می گیرد. به این معنا که می خواهیم جایگاه زبان فارسی را در این حوزه ها در آسیای مرکزی بررسی کنیم. واقعیت مطلب این است که در حوزه فرهنگ که حوزه ای است که پیوند بلامنازع کشور ایران با علاقه مردم تاجیک به زبان و ادبیات فارسی، نقش تعیین کننده ای در شیوع و گسترش زبان فارسی در عرصه فرهنگ دارد. البته نباید تلاش های برخی از محافل و نهادهای وابسته به روسیه و به موازات آن تلاش های بعضی از محافل وابسته به کشورهای عربی را برای کم کردن نقش فرهنگی ایران نادیده گرفت. اما وقتی به عرصه اقتصاد نزدیک می شویم و حتی سیاست را بررسی می کنیم، میدان رقابت آرایش دیگری پیدا می کند. در حوزه اقتصاد، چین در دوران اخیر در کشورهای مشترک المنافع سهم و جایگاه بیشتری را به خود اختصاص داده است و روسیه همچنان ریشه های سنتی خود را در این کشورها محفوظ نگه داشته است...
...در عرصه سیاست، چین، روسیه و آمریکا نقش آفرینی می کنند. در این بین برخی از رهبران این کشورها سعی می کنند با توجه به مشترکات فرهنگی با افغانستان و ایران رویکرد سیاسی خود را مناسب تر کنند. در حوزه اجتماع هم از طریق سمن ها و ارتباطاتی با نهادهای مختلف نقش زبان فارسی فراز و فرود پیدا می کند. در مورادی این زمینه وجود دارد تا زبان فارسی پاس داشته شود و با ملحقات خود (که بعضا الفبای فارسی هست ) در این کشورها اثر گذار باشد. اما آنچه در میزان اقبال نسبت به زبان فارسی اثرگذار است، حاکمیت تقویم های میلادی در این کشورهاست و طبیعتا در چنین فضایی، مناسبت هایی مورد موضوعیت و مورد توجه قرار چندان سنخیتی با مناسبت های حوزه فرهنگی گسترده ای (که فارغ از مرزهای امروز جمهوری اسلامی ایران می دانیم، ) ایران فرهنگی میدانیم پیش می رود. همین امر باعث می شود که در قسمت هایی مناسبت ها نسبت به زبان و ادبیات فارسی، مغفول واقع شود. البته این امر موجب نمیشود که روشنفکران تاجیک، ازبک، قرقیزستان و قزاقستان ، تاتارستان و ترکستان شرقی نسبت به ضرورت حفظ مولفه های هویتی خود کم توجه باشند. در برخورد با چهره های ادبی این منطقه می توان این نکته را احساس کرد که افرادی می توانند رکن و محور در اشاعه زبان فارسی باشند...
تلگرام 09158919412