محسن حمیدی : آب ؛ پاشنه آشیل قزاقستان برای توسعه

آب ؛ پاشنه آشیل قزاقستان برای توسعه

1395/11/13 09:11:32

محسن حمیدی/ عضو شورای علمی موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر

تقریبا به استثنای روسیه، همه کشورهای منطقه خزر مصرف کننده منابع آبی رودخانه‌‌های فرامرزی هستند و از مشکل کمبود آب رنج می‌برند. قزاقستان نیز از جمله آن‌ها است و تا حد زیادی به آب‌های فرامرزی آمودریا و سیردریا وابسته است. موضوع کمبود آب به همان اندازه که برای کشورهای آفریقایی و عربی جدی است، برای مردم منطقه خزر از جمله قزاقستان نیز یک تهدید تلقی می‌شود. نمی‌توان تاثیرات منفی پدیده کم آبی بر حوزه‌های اقتصادی و سیاسی این جمهوری خزر را نادیده گرفت که درگیری و منازعه با کشورهای همسایه -  قرقیزستان، ازبکستان و چین بر سر تقسیم منابع آبی یکی از مهم‌ترین آن می‌باشد...

ادامه نوشته

نیزاویسیمایا گازیتا : زمین‌های قزاقستان سکوی پرش «پکن» به بازار جهانی غلات

نیزاویسیمایا گازیتا مطرح کرد :

زمین‌های قزاقستان سکوی پرش «پکن» به بازار جهانی غلات

نیزاویسیمایا گازیتا در گزارشی نوشت: چین با در اختیار گرفتن زمین‌های قزاقستان در نظر دارد تا بازار غلات جهان را در اختیار خود قرار دهد.

۹۵/۱۱/۱۷ :: ۱۰:۴۶

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، «نیزاویسیمایا گازیتا» در شماره اخیر خود نوشت: چین با در اختیار گرفتن زمین‌های قزاقستان می‌خواهد دهلیز غلات خاص خود را در آسیای مرکزی ایجاد کند.

این دهلیز سالانه توان صادرات 160 میلیون تن غلات قزاقستان به آفریقا، آسیا و چین را دارد و در صورت ایجاد آن تولیدکنندگان غلات «آستانه» نقش بزرگی در این طرح بازی خواهند کرد.

در حال حاضر در آسیای مرکزی 38 میلیون هکتار زمین‌های زراعی وجود دارد که 28 میلیون هکتار یا 74 درصد آنها به قزاقستان تعلق دارند.علاوه بر این در آینده مساحت کل زمین‌های قابل کشت در آسیای مرکزی تا 60 میلیون هکتار افزایش می‌یابد.

چین با در اختیار گرفتن زمین‌های قزاقستان و تحقق برنامه‌های خود، بازار جهانی غلات را آشفته خواهد کرد.حداکثر صادرات غلات از روسیه در حدود 37.5 میلیون تن است و چین قصد دارد صادرات خود را به بازار جهانی 4 برابر افزایش دهد...

ادامه نوشته

سخنگوی وزارت انرژی و آب افغانستان: سومین توربین برق سد کجکی نصب شد

سخنگوی وزارت انرژی و آب افغانستان:

سومین توربین برق سد کجکی نصب شد

کابل - ایرنا - سخنگوی وزارت انرژی و آب افغانستان گفت: سومین توربین تولید برق بر روی «سد کجکی» در مسیر رودخانه «هیرمند» نصب شده است که با این اقدام، 18.5 مگاوات برق وارد شبکه انرژی استان هلمند می شود.

تاریخ خبر: 03/11/1395 | ساعت: 15:29

به گزارش ایرنا، «عبدالبصیر عظیمی» روز یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا در کابل افزود: 33 مگاوات برق از سد کجکی تولید می شد که با نصب توربین سوم، ظرفیت آن به 51.5 مگاوات افزایش یافت.

سد «کجکی» با ظرفیت یک هزار و 800 میلیون متر مکعب آب،روی رودخانه هیرمند افغانستان احداث شده است. این رودخانه با وسعت حوزه آبریزی 350 هزار کیلومتر مربع و با طول تقریبی 1100کیلومتر، بزرگترین رود فلات ایران و افغانستان و طولانی‌ترین رود جنوب آسیا به حساب می آید.

سخنگوی وزارت انرژی و آب افغانستان گفت: اکنون برق تولیدی از سد کجکی در استان های «هلمند» و «قندهار» مورد استفاده قرار می گیرد. عظیمی افزود که هزینه نصب توربین سوم را اداره توسعه آمریکا یا «یو اس آی دی» تامین کرده است.سخنگوی وزارت انرژی و آب همچنین گفت: کار ساخت فاز دوم سد کجکی جریان دارد و قرار است بر روی این سد 3 توربین جدید نصب شود که ظرفیت تولید 100 مگاوات برق دیگر را خواهد داشت.به گفته وی، شرکت موسوم به «77» ترکیه قرار است با سرمایه گذاری 200 میلیون دلاری، این توربین ها را نصب کند و پس از نصب توربین ها و تولید انرژی، هزینه آن را از محل فروش برق، از شرکت توزیع برق «برشنا» دریافت کند.

سخنگوی وزارت انرژی و آب افغانستان، گسترش ناامنی در این استان را یکی از نگرانی های پیشرفت کار ساخت این سد دانست، اما ابراز امیدواری کرد که تا 4 سال آینده، فاز دوم سد کجکی به بهربرداری برسد.

عظیمی در باره «سد کمال خان» در استان «نیمروز» افغانستان نیز گفت: این سد یکی از اولویت های دولت افغانستان است و در تفاهم نامه آب بین ایران و افغانستان هم به آن اشاره شده و می تواند برای تنظیم میزان سرازیر شدن آب به ایران مطابق با قرارداد سال 1351 مورد استفاده قرار بگیرد. مطابق این قرارداد که میان امیرعباس هویدا نخست وزیر وقت ایران و «موسی شفیق»، همتای افغان وی به امضا رسیده است، سالانه 850 میلیون متر مکعب آب به ایران سرازیر خواهد شد.سخنگوی وزارت انرژی و آب گفت: این وزارتخانه مطابق اظهارات رئیس جمهوری افغانستان متعهد به اجرای تفاهم نامه آب میان ایران و افغانستان است.

رئیس جمهوری افغانستان کمتر از یک ماه قبل در آئین تجلیل از شخصیت «محمد موسی شفیق» نخست وزیر پیشین افغانستان که قرارداد حقابه ایران در زمان وی به امضاء رسید، از این قرارداد به عنوان یکی از اقدامات موثر و مثبت وی یاد کرد و گفت که این کشور به اجرای مفاد آن متعهد است.

عظیمی افزود که سد کمال خان داری سه مرحله است که فاز اول و دوم آن تکمیل شده و کار مطالعاتی فاز سوم نیز پایان یافته و بزودی ساخت آن به یک شرکت معتبر واگذار خواهد شد.

http://www.irna.ir/fa/News/82397195/

گزارش تحلیلی مهر: طرح اکتشاف آبهای ژرف از اعماق زمین با کمک محققان روس در ایران...

 گزارش تحلیلی مهر/ جذب راه حلهای فضایی می شویم ؛

اکتشاف آب‌های ژرف از رویا تا واقعیت

طرح اکتشاف آبهای ژرف از اعماق زمین قرار است با کمک محققان روس در ایران اجرایی شود تا راهکاری برای بحران کم آبی و تامین آب کشور باشد، اما بررسی ها نشان می دهد که این هدف با واقعیت فاصله دارد.

چهارشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۵ - ۰۷:۵۴

خبرگزاری مهر، گروه دانش و فناوری؛ معصومه بخشی پور: به دلیل مواجهه با بحران کم آبی در ایران، تکنیک های مختلف برای حل این بحران در کشور به کار گرفته شده که از جمله می توان به موضوعاتی مانند انتقال آب، سدسازی، استفاده از آب شیرین کن ها و حفر چاه اشاره کرد. اما این راه حلهای مقطعی تاکنون نتوانسته است بحران آب و خشکی رودها و دریاچه های اصلی کشور را برطرف کند.

از آنجایی که معضل کم آبی، روز به روز حادتر می شود، وزارت نیرو در پروژه ای جدید، موضوع اکتشاف آب در ذخایر ژرف زمین را با همکاری روسیه کلید زده است. این پروژه در پی کشف تصادفی آب در عمق بیش از ۵۰۰ متر، در حین حفاری های شرکت ملی فولاد ایران مطرح شد.

دراینکه جزئیات و اهداف این پروژه چیست و تا چه حد راهگشای تامین منابع آبی است ابهاماتی وجود دارد و این سوال مطرح است که انجام این طرح تا چه حد به واقعیت نزدیک است؟ آیا می تواند راهکار مناسب علمی و عملی برای تامین منابع آبی در کشور باشد و آیا واقعا وقت آن رسیده که از آب­های ژرف به عنوان منابع جایگزین فعلی استفاده کرد؟...

ادامه نوشته

غنى: معاهدۀ [آب هیرمند] زمان "موسی شفيق" ميان افغانستان و ايران را تطبيق می‌کنيم

غنى:

معاهدۀ زمان "موسی شفيق" ميان افغانستان و ايران را تطبيق می‌کنيم

Jan 10, 2017 - 18:09

کابل (پژواک،٢١جدى ٩٥): رييس جمهور محمداشرف غنى، عقد معاهده درياى هيرمند ميان افغانستان و ايران را، يکی از کارهای مهم محمد موسی شفيق صدراعظم سابق کشور خوانده تاکيد کرد که مسووليت حکومت فعلى است تا اين معاهده را تطبيق کند.

رييس جمهور کشور گفت که  در مورد اين معاهده، بر موسى شفيق انتقادها شد و فشارهای زيادی صورت گرفت که اين معاهده منعقد نشود؛ اما او بر اين باور بود که افغانستان و همسايه ‌ها بايد منافع مشترک‌ شان را درک کنند و در برابر همديگر، نه به حيث رقيب، بلکه به حيث دوست و همکار رفتار کنند.

وى که امروز در سيمينار بين‌المللی بزرگداشت از شخصيت، کارنامه‌ ها و ٩٠مين سالروز تولد محمد موسی شفيق صحبت مى کردگفت: "در ماده پنجم معاهده افغانستان و ايران در مورد دريای هيرمند آمده است، ايران هيچگونه ادعايی بر آب هلمند، بيشتر از مقداريکه طبق اين معاهده تثبيت شده است، ندارد؛ حتی اگر مقادير آب بيشتر در دلتای سفلای هلمند ميسر هم باشد و مورد استفاده ايران هم بتواند قرار گيرد."

غنى، با بيان اينکه عقد اين معاهده به نفع صلح و ثبات در کشور است گفت: "کار ما حال تطبيق اين معاهده است، معاهده اى که سرتاسر به نفع مردم افغانستان و به نفع صلح است."

موسی شفيق، نخست وزير دولت شاهی افغانستان و اميرعباس هويدا نخست وزير دولت شاهنشاهی ايران،  در ۲۲ حوت ۱۳۵۱ موافقتنامه اى را که در برگيرنده يک مقدمه، ۱۲ ماده و دو پروتوکل‌ضميمه است، در کابل امضا کردند، که بر مبنای آن حق آبه ايران از دريای هلمند(هيرمند) مشخص شده است.

مطابق ماده دوم اين معاهده، مجموع مقدار آبی که از هيرمند در سال عادی يا غيرعادی از طرف افغانستان به ايران تحويل داده می‌شود‌، محدود به متوسط جريان ۲۲ مترمکعب در ثانيه و يک مقدار اضافی متوسط جريان که ۴ متر مکعب درثانيه‌ می شود و متناسب به تقسيمات ماهانه که در ماده سوم اين معاهده توضيح داده شده است، به سابقه حسن نيت و علايق برادرانه از طرف‌افغانستان به ايران تحويل داده می شود.

مجلس وقت ايران اين معاهده را در ۱۰ سنبله ۱۳۵۲ تصويب کرد و اجازه داد تا اسناد تصويب آن مبادله شود؛ اما کودتای سردار محمد داود عليه محمد ظاهرشاه، مانع از بررسی و تاييد آن از سوی شورای ملی کشور شد...

ادامه نوشته

عاصم اسفزاری : مدیریت آب‌های مرزی؛ ضـرورتِ امروز و فـردای افغانستان

مدیریت آب‌های مرزی ؛ ضـرورتِ امروز و فـردای افغانستان

شنبه 18 جدی 1395

روزنامه ماندگار / عاصم اسفزاری

کشور ما که در جغرافیای بحرانی و در دلِ کشمکش‌های منطقه‌یی شکل گرفته، همواره دامنۀ جدال‌های جهانی و منطقه، بر داشته‌هایش سایه افکنده است. برای همین تا کنون نتوانسته جایگاه درخورِ خود را نزد کشور‌های دیگر پیدا کند. اما این بدان معنا نیست که ما نمی‌توانیم از این درمانده‌گی نجات یابیم و در مسیر درست و همانند به کشورهای اطراف‌مان حرکت کنیم.

افغانستان با همۀ تنگ‌مایه‌گی‌هایش، فرصت‌ها و منابعِ خوبی برای توسعه، پیشرفت و بلندبردن جایگاهش در منطقه و جهان دارد. یکی از این منابع، آب‌های خدادادیِ این سرزمین است که از دل کوهای بلند، بر رودهایش فرود می‌آید تا بر سرسبزی و سربلندی سرزمین و مردم آن بیفزاید.

آب‌های افغانستان نه تنها برای شهروندانش حیات‌بخش است که کشورهای دور و بر را نیز زنده‌گی می‌بخشد. ایران و پاکستان دو کشوری‌اند که بیشتر از ۶۰ درصد آب‌های افغانستان به خاک آن‌ها سرازیر می‌شود تا مناطقی از این کشور‌ها را سرسبز سازد. اما آن‌چه سوال است این‌که: در شرایط کنونی، ما چقدر می‌توانیم از آب‌های کشورمان برای کشاورزی و تولید انرژی استفاده کنیم؟ مدیریت آب‌های افغانستان چه تأثیری بر اوضاع کشور و منطقه می‌گذارد؟ چه موانعی باعث شده که تا کنون نتوانیم از این سرمایه به گونۀ درست استفاده کنیم؟...

ادامه نوشته

قاسم محبعلی : نقش آب و کشمیر در اختلافات هند و پاکستان

نقش آب و کشمیر در اختلافات هند و پاکستان

دی ۱۲, ۱۳۹۵ – ۴:۲۵ ق.ظ

گفتگو با قاسم محبعلی / IPSC ـ مرکز بین المللی مطالعات صلح 

در ماه های گذشته نقش آب و کشمیر در اختلافات هند و پاکستان به گونه ای مورد توجه بیشتر قرارگرفته است. در همین راستا گفتگوی زیر  با قاسم محبعلی سفیر پیشین و کارشناس مسائل منطقه ای به بررسی نگاه های دو جانبه و نقش آب و کشمیر در اختلافات هند و پاکستان پرداخته است....

ادامه نوشته

تحلیل پارس تودی : بحران دریاچه آرال؛ مهمترین چالش زیست محیطی آسیای مرکزی

تحلیل پارس تودی :

بحران دریاچه آرال؛ مهمترین چالش زیست محیطی آسیای مرکزی

دبیرکل جدید سازمان ملل با ارسال پیامی به رئیس جمهور ازبکستان ابراز امیدواری کرد، همکاری‌های این سازمان و تاشکند به رفاه مردم این کشور و دیگر کشورهای آسیای مرکزی کمک کند.

۱۲ دی ۱۳۹۵, ۰۷:۴۲ تهران

آنتونیو گوترس، دبیرکل جدید سازمان ملل با ارسال پیامی به "شوکت میرضیایف" رئیس جمهور ازبکستان ابراز امیدواری کرد، همکاری‌های ازبکستان و سازمان ملل از طریق دفتر نمایندگی این سازمان در تاشکند به عنوان مرکز منطقه ای دیپلماسی سازمان ملل در آسیای مرکزی، به پیشبرد برنامه های این سازمان در منطقه کمک کند.

کارکرد دفتر سازمان ملل در تاشکند، تلاش برای کاستن از تهدیدات امنیتی بین المللی و رایزنی های منطقه ای در گستره آسیای مرکزی عنوان شده است، اما بیشترین توقع و انتظار جمهوری های این منطقه مشارکت و مداخله این نهاد بین المللی برای حل بحران زیست محیطی دریاچه آرال بعنوان مهمترین چالش منطقه ای است.

این موضوع بخش اصلی پیام گوترس به رئیس جمهوری ازبکستان بود که نشان می دهد بحران دریاچه آرال از چشم وی پنهان نمانده است.

پهنه آبی مشترک دریاچه آرال که چهارمین دریاچه بزرگ جهان به شمار می رفت اکنون به دلیل سوء برداشت و سوء مدیریت آب باعقب نشینی وخشک شدن تدریجی، به نمادی از یک فاجعه زیست محیطی و تخریب اکوسیستم منطقه آسیای مرکزی تبدیل شده است...

ادامه نوشته

میثم آرائی درونکلا : ایده ای برای تجارت آب شیرین با روس ها...

ایده ای برای تجارت آب شیرین با روس ها...

 

1395/10/11 10:25:57

میثم آرائی درونکلا/ عضو هیئت علمی دانشگاه و مدیریت موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر

محسن حمیدی/ عضو شورای علمی موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر

مقدمه

در گزارش نشست اقتصاد جهانی در سال 2015 تحت عنوان "چالش‌های جهانی" بحران آب به عنوان بزرگ‌ترین خطر برای بشریت به لحاظ دامنه تاثیرگذاری عنوان گردید. هر شش نفر یک نفر در دنیا از کم آبی رنج می‌برد. آب به مراتب مهم‌تر از نفت است و در آینده‌ای نزدیک گران‌تر از نفت خواهد شد. مردم شاید بتوانند بدون منابع انرژی سوختی زندگی کنند و از عهده همه چیز برآیند، اما بدون آب و غذا هرگز نمی‌توانند زنده بمانند. در طول تاریخ قدرت‌های بزرگ دنیا همواره برای نفت، گاز و زغال سنگ با یکدیگر جنگیده‌اند. در حال حاضر آب آشامیدنی نیز به این منابع اضافه گردید که کمبود آن بر اقتصاد، حوزه اجتماعی و تامین امنیت منطقه‌ای و ملی کشورها در نقاط مختلف دنیا تاثیرگذار هست. اگرچه آب سیاره ما را از دیگر سیارات مرده متمایز می‌سازد، اما این منبع حیات در اثر بی‌توجهی و عدم اتخاذ تدابیر عقلایی و هماهنگ به یکی از حادترین مشکلات سیاره زمین تبدیل شده است. اما دامنه و گستردگی این مشکل از کشوری به کشور در منطقه خزر متفاوت می‌باشد که به صورت خلاصه به تشریح وضعیت منابع آبی در آن‌ها می‌پردازیم.  

وضعیت منابع آبی در روسیه...

روسیه یکی از دو کشوری است که ذخایر آب آشامیدنی در آن‌ها به اندازه کافی وجود دارد. واقعیت موقعیت جغرافیایی روسیه و وجود منابع در آن غیر قابل انکار است. برای مقایسه، روسیه 10 برابر چین و دو برابر آمریکا دارای زمین زراعی است. کشور عظیم و پرجمعیت چین تنها دارای 0.08 درصد هکتار زمین زراعی است. میزان زمین زراعی آمریکا نیز با سرعت بیشتری در مقایسه با دیگر کشورهای دنیا در حال کاهش هست.

بسیاری به روسیه عنوان انبار آب نگاه می‌کنند. روسیه با آب‌های 12 دریا، بیش از 2.5 میلیون رودخانه بزرگ و کوچک و بیش از 2 میلیون دریاچه احاطه شده است. 120 رودخانه به طول 10 کیلومتر ساختار و شاکله آبی روسیه را تشکیل می‌دهند. بیش از 400 هزار کیلومتر آبراه مناسب برای کشتیرانی در قلمرو روسیه وجود دارد که به رشد و توسعه اقتصادی این کشور کمک می‌کند. 90 درصد آب سالانه رودخانه‌‌های روسیه به اقیانوس‌های منجمد شمالی و آرام و تنها کم‌تر از 8 درصد به دریاهای خزر و آزوف می‌ریزد. اما نکته جالب توجه آنکه بیش از 80 درصد جمعیت روسیه در حاشیه دریاهای خزر و آزوف زندگی می‌کنند و بخش اساسی زیرساخت‌های اقتصادی روسیه نیز در این بخش‌ها واقع شده‌اند...

ادامه نوشته

فرجی‌راد : آسیای مرکزی فرصتی استثنایی برای ایران است

فرجی‌راد:

آسیای مرکزی فرصتی استثنایی برای ایران است

قرقیزستان کشور مهمی برای تأمین منابع آبی کشور است

 

خبرآنلاین / عبدالرضا فرجی‌راد، سفیر اسبق کشورمان در سوئد معتقد است ایران می تواند بسترهای جدیدی در زمینه فعالیت های سیاسی و اقتصادی در قرقیزستان ایجاد کند...

ادامه نوشته

پاکستان خواستار حمایت آمریکا در 'دعوای آبی' با هند شد

 پاکستان خواستار حمایت آمریکا در 'دعوای آبی' با هند شد

 اسلام آباد - ایرنا - اختلاف میان پاکستان و هند بر سر آب که بعد از تهدید اخیر دهلی نو به انجام تغییراتی در اجرای 'قرارداد سرشاخه های رود سند' بین دو کشور تشدید شده است، باعث شد تا پاکستان بعد از ناامید شدن از حمایت بانک جهانی به عنوان مبتکر شکل گیری و حامی این قرارداد، دست به دامن واشنگتن شود.

تاریخ خبر: 11/10/1395 | ساعت: 11:14

به گزارش ایرنا، 'جان کری' وزیر امور خارجه آمریکا پس از دریافت گزارشی از بانک جهانی مبنی بر اینکه پاکستان شکایتی علیه هند تنظیم و برای رسیدگی، به این نهاد بین المللی ارجاع داده است، روز پنجشنبه گذشته با 'اسحاق دار' وزیر امور اقتصادی و دارایی پاکستان تماس تلفنی برقرار کرد و از پاکستان خواست تا این مسئله را با هند به صورت مسالمت آمیز حل و فصل کنند...

ادامه نوشته

یونس رشیدی : جایگاه ژئوپلیتیکی کشمیر و اختلافات آبی هند و پاکستان

جایگاه ژئوپلیتیکی کشمیر و اختلافات آبی هند و پاکستان

منتشر شده در 07 دی 1395

موسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام

یونس رشیدی / دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

سه کشور پاکستان، هند و چین  بر سر حاکمیت منطقه جامو و کشمیر ادعا دارند و هر یک معتقد هستند که دو کشور دیگر به‌صورت غیرقانونی بخش هایی از این سرزمین را به کنترل خود درآورده اند. شمال شرقی منطقه، تحت کنترل چین  است و در تقسیمات کشوری چین بخشی از شهرستان «ختن» منطقه خودمختار «سین کیانگ» به شمار می رود. شمال غرب و نوار غربی منطقه  در کنترل پاکستان است و به «کشمیر آزاد» معروف است. وزارت خارجه پاکستان از منطقه تحت کنترل هند  با عنوان «کشمیر اشغال‌شده هند»  یاد می کند .  کشور هند نیز جنوب و مرکز این منطقه را در کنترل خود دارد و در تقسیمات کشوری این کشور با عنوان «جامو و کشمیر» شناخته می شود. مناطقی که تحت کنترل این کشورها ازنظر راهبردی اهمیت بسزایی برای آنان دارد؛ کشور چین از منطقه کشمیر برای ایجاد ارتباط میان مناطق دورافتاده استان سین کیانگ استفاده کرده است و به‌این‌ترتیب به شکل فزاینده ای  ارتباطات اقتصادی و لجستیکی را در استان سین کیانگ تسهیل کرده است. ادعای سرزمینی هند برای این سرزمین در دهه 60 میلادی موجب به وجود آمدن درگیری‌های متعدد نظامی و درنهایت جنگ میان چین و هند شد که درنهایت با پیروزی چین بر هند به پایان رسید. مناطق تحت کنترل هند در کشمیر برخلاف مناطق تحت کنترل چین، از جمعیت گسترده ای برخوردار است که ازنظر قومی و مذهبی اشتراکات زیادی با مسلمانانی که در منطقه تحت سیطره پاکستان زندگی می کنند دارند. علاوه بر موضوع جغرافیای انسانی، جغرافیای طبیعی و منابع آب از دهه 1950 میلادی به‌عنوان یکی از عوامل ایجاد تنش در روابط این کشورها نگریسته شده است...

ادامه نوشته

«رستم عظیم‌اف» معاون نخست وزیر ازبکستان فردا به تاجیکستان می‌رود

در رأس یک هیئت سیاسی و اقتصادی ؛

 معاون نخست وزیر ازبکستان فردا به تاجیکستان می‌رود

«رستم عظیم‌اف» معاون نخست وزیر ازبکستان در راس یک هیئت سیاسی و اقتصادی به دوشنبه پایتخت تاجیکستان سفر خواهد کرد.

۹۵/۱۰/۰۶ :: ۱۶:۰۸

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در تاشکند، معاون نخست وزیر ازبکستان سه شنبه 7 دی ماه سال جاری در راس یک هیئت سیاسی و اقتصادی به تاجیکستان سفر خواهد کرد. بر اساس این گزارش، «رستم عظیم‌اف» معاون نخست وزیر ازبکستان با «امامعلی رحمان» رئیس جمهور تاجیکستان دیدار خواهد کرد.

طبق برنامه در این سفر کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی و بازرگانی ازبکستان و تاجیکستان برگزار خواهد شد. عظیم اف و رحمان در این سفر مسائل همکاری‌های 2 کشور در زمینه‌های مختلف از جمله تسهیل در صدور ویزا به اتباع 2 کشور و آغاز پروازهای مستقیم بین تاشکند و دوشنبه را مورد بررسی قرار خواهد داد.

این سفر در حالی صورت می‌گیرد که پس از مرگ «اسلام کریم‌اف» رئیس جمهور فقید ازبکستان روابط تاشکند با کشورهای همسایه از جمله تاجیکستان و قرقیزستان نزدیک تر شده است. اختلافات مرزی و تقسیم چگونگی آب در بین این جمهوری ها یکی از موضوعات مهم درگیری این کشورها پس از استقلال آنها تاکنون بوده است.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13951006001170

۷۰درصد آب افغانستان به کشورهای همسایه می‌ریزد

۷۰درصد آب افغانستان به کشورهای همسایه می‌ریزد

 ۴ جدی ۱۳۹۵

اطلاعات روز: «مرکز پژوهش و مطالعات افغانستان نوین» که برای تحقیق در زمینه‌ی منابع آبی کشور ایجاد شده، برآورد کرده که افغانستان تنها از ۳۰ درصد آب خود استفاده می‌کند و بقیه ۷۰درصد آن به کشورهای همسایه سرازیر می‌شود.

عبدالله هیواد، رییس «مرکز پژوهش و مطالعات افغانستان نوین» امروز (شنبه، چهارم جدی) در مراسم گشایش این مرکز با تاکید بر پیوند بین ناامنی و منابع آبی افغانستان گفت که برخی از کشورهای همسایه می‌خواهند افغانستان همچنان ناآرام باشد تا آن‌ها از منابع آبی آن به‌صورت «رایگان» استفاده کنند. آقای هیواد افزود که افغانستان تنها با کشور ایران در مورد استفاده از منابع آبی قرارداد رسمی امضا کرده و با دیگر کشورهای همسایه هنوز سندی امضا نکرده است.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین کشور نیز در این مراسم گفت که بخش بزرگ از آب‌های افغانستان به کشورهای همسایه سرازیر می‌شود و برای استفاده از این آب در کشور باید کاری شود.آقای کرزی وضعیت جریان آب افغانستان به کشورهای همسایه را «نگران‌کننده» خواند و گفت اگر افغانستان آب کافی داشته باشد، حاضر است به همسایه‌ها «آب اضافی» بدهد، اما اگر نداشته باشد و بخواهد از آبش خودش استفاده کند، در آن صورت کشورهای همسایه باید درک کنند که افغانستان هم حق دارد به توسعه دست یابد.

از سوی هم آقای کرزی از اسراف آب در کشور ابراز نگرانی کرد و گفت: «ما از آب‌های زیرزمینی به‌گونه‌ی وحشتناک استفاده می‌کنیم. در هر خانه چاه عمیق حفر می‌شود. به‌گونه مثال، زمانی در چمن ببرک‌خان آب فراوان وجود داشت، اما امروز که ۵۰ – ۴۰ متر حفر کنی، آب نیست.»

رییس «مرکز پژوهش و مطالعات افغانستان نوین» گفت که ارزیابی دقیق مقدار آب، تشخیص نیاز میزان نیاز مردم به آب و چگونگی جریان آب به کشورهای همسایه، از محورهای اصلی کار این نهاد است.آقای هیواد در مورد سرازیر شدن آب افغانستان به پاکستان و ایران گفت: «به ارزش ۳۸ میلیارد دالر آب ما به پاکستان سالانه می‌ریزد و ۳۴ میلیارد دالر هم به ایران می‌رود، در حالی‌که این کشورها بالای ما ظلم روا می‌دارند.» به گفته‌ی او، این دو کشور در مقابل این مقدار آب «یک پول» هم به افغانستان نمی‌دهند.

«حل مشکلات مرزهای افغانستان» و تحقیق در مورد خط مرزی بین افغانستان و پاکستان موسوم به «دیورند» از دیگر عرصه‌های کاری مرکز تحقیقاتی جدید عنوان شده است. آقای هیواد تأکید کرد که باید افغان‌ها بدانند که از کجا تا کجا حق آن‌هاست.

کرزی: به رسمیت نشناختن دیورند به معنای دشمنی با پاکستان نیست

آقای کرزی که پیش از این نیز مرز فعلی بین افغانستان و پاکستان را به رسمیت نمی‌شناخت در نشست دیروز نیز گفت که به رسمیت نشناختن خط دیورند از سوی افغانستان، به‌معنای دشمنی با پاکستان نیست.

آقای کرزی این مرز را تحمیل شده به‌زور «استعمار انگلیس» بر افغانستان خوانده و می‌گوید ک از نتایج ناگوار خط تحمیل‌شده‌ی‌ دیورند باشندگان دوطرف این خط رنج فراوان برده‌اند. کرزی گفت: «زمانی که خط دیورند به ما تحمیل شد، پاکستان وجود نداشت، یعنی از حکومت پاکستان در این مورد گله نداریم؛ اما به‌حیث جانشین استعمار انگلیس، از آنان می‌خواهیم که این مسأله را درک کنند. به رسمیت نشاختن خط دیورند به معنای دشمنی با پاکستان و به رسمیت نشاختن دولت پاکستان نیست. ما دولت پاکستان را به رسمیت می‌شناسیم.» او تأکید کرد باید پاکستان بداند، خط دیورند بر افغان‌ها تحمیل شده و مردم این منطقه به زور از هم جدا ساخته شده‌اند.

مرزهای بین افغانستان و پاکستان براساس معاهده‌یی بین عبدالرحمان خان، پادشاه وقت افغانستان و هنری مورتیمر دیورند، وزیر خارجه‌ی هند بریتانیایی در سال ۱۸۹۳ مشخص شد. اما پس از اعلام استقلال پاکستان در ۱۹۴۷ و تیرگی روابط بین کابل و اسلام‌آباد، دولت افغانستان به رسمیت شناختن مرزهای دو کشور را انکار کرد.

http://www.etilaatroz.com/44281

هامون در چه حالی است؟

هامون در چه حالی است؟

مدیر طرح ملی حفاظت از تالاب‌های ایران ضمن اشاره به مدیریت نادرست منابع آبی کشور، وضعیت کنونی تالاب هامون را تشریح کرد و گفت: باید برنامه مدیریت یکپارچه‌ای برای این تالاب در کل حوضه آبریز بین دولت ایران و افغانستان شکل بگیرد...

...طی یک دهه گذشته با ایجاد دایک مرزی ورود آب از بالادست به پایین دست را متوقف کرده بودیم که طی چند سال گذشته با بازگشایی آن منابع آبی بیشتری به سمت تالاب هامون هدایت شد، اما این به آن معنا نیست که وضعیت هامون خوب است ولی نسبت به یک دهه گذشته وضعیت بهتری دارد. در سال‌های گذشته اصلا آبی وارد تالاب هامون نمی‌شد اما طی دو سه سال گذشته آب وارد تالاب شده و زایندگی خوبی هم داشته است...

...عمده منابع آبی هامون در کشور افغانستان است، اظهار کرد: معمولا از حدود ماه‌های بهمن و اسفند به خاطر ذوب شدن بارش‌های برفی، منابع آبی به سمت هامون حرکت می‌کند و در فروردین و اردیبهشت بیشترین میزان آب را در تالاب هامون داریم اما بعد از عبور از اردیبهشت با افزایش دما و شروع بادهای 120 روزه در منطقه تبخیر به شدت بالا می‌رود و میزان قابل توجهی از آب وارد شده به هامون به سرعت به خاطر تابش مستقیم نور خورشید تبخیر می‌شود...

...کشورهایی که در بالادست حوضه آبریز قرار می‌گیرند برنامه‌هایی برای توسعه زیرساخت‌های خود دارند و از منابع آبی بهره‌برداری حداکثری می‌شود، تاکید کرد: باید هر چه سریعتر به منظور داشتن یک مدیریت یکپارچه در کل حوضه آبریز حرکت کنیم. کشور افغانستان باید بداند چطور منابع آبی خود را مدیریت کند و ما در پایین دست بدانیم چطور از این منابع حفاظت کنیم. باید مذاکرات سازنده‌ای با کشور افغانستان داشته‌ و یک برنامه مدیریت درست اعمال کنیم تا یک فضای برد - برد اتفاق بیفتد و شکل بهره‌برداری حداکثر اعمال نشود که در این صورت دچار مشکل خواهیم شد.

وی با تاکید بر اینکه تالاب هامون مدیریت نخواهد شد مگر اینکه برنامه مدیریت یکپارچه‌ای بین دولت ایران و افغانستان شکل بگیرد، گفت: در برنامه مدیریت جامع تالاب هامون، یکی از خروجی‌های اصلی ایجاد مدیریت یکپارچه در حوضه آبریز است...

ادامه نوشته

اسوب علیف : رویکرد فعلی دولت «تاشکند» موقتی و برای مصارف داخلی

اسوب علیف :

رویکرد فعلی دولت «تاشکند» موقتی و برای مصارف داخلی

همه ابتکارات ازبکستان در خصوص ارتباط با دیگر کشورهای آسیای مرکزی، موقتی بوده و قرقیزستان و تاجیکستان نباید روی توافقات بلندمدت با تاشکند حساب باز کنند.

۹۵/۰۹/۱۸ :: ۰۸:۲۴

«اسن اوسوب علیف» رئیس مرکز پژوهشی «راه‌حل‌هایی عاقلانه» با ارسال یادداشتی اختصاصی برای خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، به بررسی چشم‌انداز تحولات آتی در ازبکستان پس از پیروزی «میرضیایف» در انتخابات ریاست جمهوری پرداخت.

به باور وی، همه ابتکارات ازبکستان در خصوص ارتباط با دیگر کشورهای آسیای مرکزی، موقتی بوده و قرقیزستان و تاجیکستان نباید بر روی توافقات بلندمدت با تاشکند حساب باز کنند.

به گفته علیف، مطمئن‌ترین پیش‌بینی در خصوص اقدامات رئیس جمهور منتخب ازبکستان در جمع‌بندی رفتارهای وی، به 2 صورت می‌تواند باشد؛ اول اینکه میرضیایف سیاست کریم‌اف را با فرآیندهایی نظیر لیبرال‌سازی حیات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور در طی 3 سال اول ریاست خود پیش خواهد برد.

دوم اینکه، اقدامات رئیس جمهور جدید در سیاست خارجی با وجود نشانه‌های مثبت قبل از انتخابات، موقت و تنها به جهت ایجاد ثبات و عادی‌سازی روابط با کشورهای همسایه اتخاذ شدند که با هدف خنثی‌سازی خطرات احتمالی خارجی بخصوص نفوذ گروه‌های تروریستی قبل از جریان انتخابات ریاست جمهوری در ازبکستان، تدارک دیده شده بودند.

رئیس مرکز پژوهشی «راه‌حل‌هایی عاقلانه» معتقد است: رویکرد ازبکستان در پیشبرد گفت‌وگوها با ابرقدرت‌های جهانی از جمله روسیه، آمریکا و چین، بدون تغییر باقی خواهد ماند زیرا تاشکند بر روی همکاری اقتصادی با چین در حوزه‌های زیرساختی، حمل‌ونقل، منابع انرژی و تجارت متمرکز است و از طرفی، موضع این کشور در مسئله امنیت منطقه‌ای نیز بین روسیه و آمریکا در نوسان خواهد بود.

در این یادداشت آمده است: از ابتدای دوره تبلیغاتی انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان برای بیشتر کارشناسان و متخصصان روشن بود که «شوکت میر‌ضیایف» به طور قطعی به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب می‌شود زیرا وی در رفتار سیاست خارجی و داخلی خود تغییراتی مشهودی را اعمال کرد که روشن بود این تغییرات با 2 رویه کلی دنبال می‌شود.

اعمال اصلاحات اندک و موقت در حوزه لیبرال‌سازی اقتصاد

احتمال نخست برای میرضیایف پیشبرد سیاست «اسلام کریم‌اف» رئیس جمهور پیشین ازبکستان بدون تغییرات اساسی با کمی اصلاحات متصور بود.

دومین احتمال وجهه شخصیتی خود میرضیایف بود که سعی داشت اقدامات احتمالی در سیاست داخلی و خارجی را مورد ارزیابی مثبت قرار دهد.

کارشناسانی که بر احتمال دوم تأکید داشتند به برخی از ابتکارات وی از جمله عفو عمومی بعضی از زندانیان سیاسی، لیبرال‌سازی حوزه اقتصادی کشور، عادی‌سازی روابط با تاجیکستان و قرقیزستان بر سر برخی مسائل مرزی،تأکید بر استفاده مشترک از منابع آبی منطقه، برقراری مجدد پروازهای مستقیم و رفت و آمد زمینی با تاجیکستان، اشاره می‌کردند.

در حال حاضر مشخص کردن راهی که ازبکستان تحت ریاست میرضیایف انتخاب می‌کند، دشوار است زیرا سیاست این کشور همیشه با منافع خاندان حاکم سنجیده می‌شد. بدین ترتیب، تحلیل اقدامات «تاشکند» از منظر منافع عینی کشور در حوزه‌های مختلف چه سیاسی و چه اقتصادی، غیرقابل پیش‌بینی است.

با این وجود، مطمئن‌ترین پیش‌بینی در خصوص اقدامات رئیس جمهور منتخب ازبکستان در جمع‌بندی رفتارهای وی، به 2 صورت می‌تواند باشد، اول اینکه میرضیایف سیاست کریم‌اف را با فرآیندهایی نظیر لیبرال‌سازی حیات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور در طی 3 سال اول ریاست خود پیش خواهد برد.

زیرا امیدوار کردن مردم به اینکه تغییرات مثبتی در کشور انجام می‌گیرد و در این مدت، قبول و حتی پرداختن به نقاط قوت شخصیت اولین رئیس جمهور کشور (که در راستای لیبرال‌سازی تبلیغ می‌شود)، همواره مؤثر است که در این صورت، میرضیایف با ضرورت شکل‌دهی تصویری از خود در ازبکستان به عنوان اصلاح‌طلب مواجه می‌شود و این اوضاع تا زمانی که شخصیت موفقی از رئیس جمهور کنونی در اذهان عمومی کشور تداعی نیافته، ادامه خواهد داشت.

تقسیم‌بندی حوزه‌های نفوذ میان تیم جدید و گروه قبلی حکومت

اما بخش مخفی جریان لیبرال‌سازی در ازبکستان در حوزه اقتصادی کشور انجام خواهد شد چراکه با تقسیم‌بندی حوزه‌های تأثیرگذار در اقتصاد داخلی کشور همراه است و انتظار می‌رود که تیم تشکیل شده توسط رئیس جمهور جدید، تیم قبلی را از حوزه‌های کلیدی اقتصاد کنار بزنند و یا حداقل سعی خواهند کرد تا آنان را همسو با نظرات میرضایف سازند.

این فرآیند می‌تواند تا 2-3 سال آینده یا حداقل تا زمانی که نفوذ «رستم عنایت‌اف» رئیس شورای امنیت ملی ازبکستان (که نقش بازدارنده برای میرضیایف را ایفا می‌کند) ادامه یابد. مگر اینکه به خاطر مشکلات مربوط به سلامتی (با در نظر گرفتن سن بالای وی)، عنایت‌اف از عرصه سیاسی خارج شود.

بدین ترتیب تحت عنوان لیبرال‌سازی، فرآیند اجتناب‌ناپذیر تخصیص مجدد حوزه‌های تأثیر و نفوذ بر حیات سیاسی و اقتصادی تا اندازه‌ای شبیه با ریاست خاندان قبلی اداره خواهد شد و وقتی که این فرآیند به اتمام رسید، ازبکستان دوباره به سبک حکومت زمان‌ کریم‌اف بازگردانده می‎‏شود و حاکمیت بر روی تمام حوزه‌های زندگی کنترل انعطاف‌ناپذیری را برقرار می‌سازد.

رویکرد تاکتیکی سیاست خارجی تاشکند در قبال همسایگان

دوم اینکه، اقدامات رئیس جمهور جدید در سیاست خارجی با وجود نشانه‌های مثبت قبل از انتخابات، موقت و تنها به جهت ایجاد ثبات و عادی‌سازی روابط با کشورهای همسایه اتخاذ شدند که با هدف خنثی‌سازی خطرات احتمالی خارجی بخصوص نفوذ گروه‌های تروریستی قبل از جریان انتخابات ریاست جمهوری در ازبکستان، تدارک دیده شده بودند و همان‌طور که به نظر می‌رسد، این مهم‌ترین هدف ریاست جدید کشور بود.

به احتمال زیاد، بعدها ما می‌توانیم مشاهده کنیم که ازبکستان به سیاست قبلی خود که بر مبنای «زورگویی» در روابط با همسایگان خود بنا شده است، برمی‌گردد زیرا این مربوط به منافع اساسی ازبکستان می‎باشد چراکه این رویه در تأمین کشاورزی آبی مانند کشت و پرورش برنج، پنبه و دیگر محصولات کشاوری با منابع آبی، مانعی ایجاد نمی‌کند.

همچنین حفظ شرایط قبلی، بدون جبران خسارت‌های تاجیکستان و قرقیزستان برای انباشته شدن آب در زمستان نیز همراه می‌باشد.

در ضمن، طبیعی است که ازبکستان هیچگاه اجازه نخواهد داد تا وضعیت اقتصادی این کشور به مواضع‌ تاجیکستان و قرقیزستان در توزیع منابع آبی رودخانه‎‌های «آمودریا» و «سیردریا» (که جزء منابع آبی اصلی در آسیای مرکزی است)، وابسته باشد.

به همین خاطر، کنار نیامدن ازبکستان با ساخت نیروگاه‌های برق- آبی بر روی این 2 رودخانه، اجتناب‌ناپذیری راهبردی سیاست خارجی ازبکستان (حتی با وجود برخی از تحرکات مثبت میرضیایف در این مسئله در قالب گفت‌وگو با تاجیکستان و قرقیزستان) را نشان می‌دهد.  

بر همین اساس، گفت‌وگو با این کشورها بر سر مسئله علامت‌گذاری و تعیین حدود مرزی در برخی موارد ضروری، بدون توضیح دلایل عینی بوده و در آینده خواهیم دید که برخی توافقات نیز به حالت تعلیق درخواهد آمد.

در این رابطه، تمام ابتکارات ازبکستان به صورت موقتی و همچنین بر مبنای ضرورت داخی تاشکند تلقی شده و حساب نکردن بر روی توافقات بلندمدت آن با کشورهای آسیای مرکزی بخصوص با تاجیکستان و قرقیزستان، از نکات ضروری برای این کشورهاست.

پکن، شریک اقتصادی نخست تاشکند/دوراهی میرضیایف بین مسکو و واشنگتن

رویکرد ازبکستان در پیشبرد گفت‌وگوها با ابرقدرت‌های جهانی مانند روسیه، آمریکا و چین بدون تغییر باقی خواهد ماند زیرا تاشکند بر روی همکاری اقتصادی با چین در حوزه‌های زیرساختی، حمل‌ونقل، منابع انرژی و تجارت متمرکز است و در عین حال، موضع تاشکند در مسئله امنیت منطقه‌ای نیز بین روسیه و آمریکا در نوسان است.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950917000073

آتامبایف : بیشکک از ورود ایران به شانگهای حمایت می‌کند

رئیس جمهور قرقیزستان در پاسخ به فارس:

بیشکک از ورود ایران به شانگهای حمایت می‌کند

آتامبایف در نشست مطبوعاتی سالانه خود در پاسخ به خبرنگار فارس، ضمن اعلام حمایت بیشکک از تهران در عرصه بین‌المللی و منطقه‌ای، گفت: امیدواریم بازدیدهای متقابل مقامات بلندپایه 2 کشور، فرصت‌های زیادی را برای توسعه همکاری‌ها ایجاد کند.

۹۵/۰۹/۱۲ :: ۱۲:۴۰

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، امروز «الماس‌بیک آتامبایف» رئیس جمهور قرقیزستان در محل اقامتگاه دولتی این کشور موسوم به «آلاآرچا» آخرین نشست مطبوعاتی سالانه خود را با موضوع بررسی نتایج فعالیت 5 ساله ریاست جمهوری برگزار کرد.

در این مراسم بیش از 150 خبرنگار از رسانه‌های داخلی و خارجی حضور داشتند که سؤالات زیادی را در مورد تحولات داخلی و سیاست خارجی کشور مطرح شد.

قرقیزستان شرایط دشواری را گذراند

آتامبایف ابتدا در پاسخ به میزان رضایتمندی وی از دوران ریاست جمهوری خود، اظهار داشت: مدت ریاست من در دوران دشواری بود زیرا مردم قرقیزستان در مواجهه با فعالیت دولت قبلی و پس از انقلاب سال 2010، با مشکلات زیادی روبه‌رو بودند و امروز کشور دستخوش تغییرات فراوانی شده و با دوران قبلی خود قابل مقایسه نیست.

وی افزود: همانطور که مشاهده می‌کنید، در قرقیزستان همچون کشورهایی که در آنها انقلاب‌های رنگی رخ داده مانند تونس و اوکراین، خونریزی و قتل و عام ادامه‌دار که باعث ویرانی کشور شود، رخ نداده و اکنون قرقیزستان در وضعیت خوبی نسبت به چند سال گذشته قرار دارد.

دموکراسی در قرقیزستان برقرار است

الماس‌بیک آتامبایف گفت: به عنوان رئیس جمهور قرقیزستان با رؤسای همه کشورها و حتی شرکای خود در یک سطح گفت‌وگو دارم و در حالی که مردم کشور همواره دارای استقلال بوده‌اند، شرکای استراتژیک قرقیزستان مانند روسیه و چین همواره در کنار این کشور بوده و هستند ضمن آنکه بیشکک تصمیماتش را با اراده خود می‌گیرد.

رئیس جمهور قرقیزستان ادامه داد: همانگونه که مشاهده می‌شود، کشورهای ابرقدرت از کشورهای کوچک برای به دست آوردن منافع خود استفاده می‌کنند به عنوان مثال عراق، لیبی و سوریه در بازی‌های آمریکا اکنون وضعیت دشواری دارند و مقامات واشنگتن نیز هیچ پاسخی برای ایجاد هرج و مرج در این کشورها ندارند.

افراد توانمندی برای اداره دولت آینده وجود دارند

آتامبایف در اظهارنظر نسبت به مقالات برخی کارشناسان راجع به جانشینی خود، عنوان کرد: ممانعت من از انتخاب جانشین، واقعیتی است که نشانگر دموکراسی در کشور است اما باید اذعان داشت که در بین نمایندگان پارلمان شخصیت‌های قابل اعتمادی از جمله «آموربیک باباناف» رئیس حزب «رسپوبلیکا» و «بخت تالابایف» رئیس حزب «انوگو پراگرس» وجود دارند که می‌توانند امور دولت را با اهمیت لازم پیش ببرند و دارای مؤلفه‌های مثبت برای سمت رئیس جمهوری می‌باشند.

وی با گریزی بر ساخت نیروگاه برق- آبی و اختلافات با ازبکستان بر سر این موضوع، خاطرنشان کرد: نیروگاه برق- آبی «قمبر- آتا» که در حالت نیمه‌ساخت است، در واقع تنها به نفع «تاشکند» بوده و آب ذخیره شده در این نیروگاه در صورت لزوم در اختیار ازبکستان قرار می‌گیرد و به همین خاطر، قرقیزستان نیز به دنبال سرمایه‌گذارانی است تا نیروگاه مذکور به عنوان یک طرح مشترک بین بیشکک و تاشکند اجرایی شود.

قرقیزستان باید متکی بر ارتش داخلی باشد

آتامبایف در پایان با اشاره به خروج پایگاه نظامی آمریکا از قرقیزستان، گفت: در آینده بیشکک باید بتواند خودش را با قدرت داخلی و متکی بر ارتش خود تجهیز کند.

وی افزود: این قائده مربوط به پایگاه نظامی روسیه نیز هست و دولت فعلی قرقیزستان با مقامات نظامی روس هم گفت‌وگوهایی در این خصوص داشته‌اند که این موضوع تاکنون با اختلاف‌نظری همراه نبوده است.

گسترش فرهنگ افراطی باعث نگرانی بیشکک است

آتامبایف در پاسخ به سؤال مربوط به افزایش افراط‌گرایی در قرقیزستان، جواب داد: با آنکه دولت شوروی سال‌ها تلاش کرد تا قرقیزها را از میراث اسلامی خود دور کند، مردم قرقیز آداب و رسوم اسلامی خود را فراموش نکرده‌اند.

وی ادامه داد: اما برخی فرآیندها از جمله گسترش فرهنگ عربی و پاکستانی که در حال حاضر در جامعه شکل می‌گیرد و جوانان کم‌اطلاع لباس عربی و پاکستانی می‌پوشند و از فرقه‌های ناشی از این کشورها پیروی می‌کنند، باعث نگرانی بیشکک است.

در ادامه وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره ممنوعیت حضور برخی رسانه‌های اپوزیسیون در این نشست نیز گفت: اینجا نمایندگان رسانه‌های مختلف گردهم ‌آمده‌اند و حتی خبرنگاران «آزادتیک» که مسائل کوچک جامعه را با پولی که از وزارت خارجه آمریکا می‌گیرند، بزرگنمایی می‌کنند نیز حضور دارند ضمن آنکه اینچنین اخباری شایعه است.

بیشکک در عرصه جهانی و منطقه‌ای از تهران حمایت می‌کند

رئیس جمهور قرقیزستان در پاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزاری فارس درباره روابط بیشکک و تهران، گفت: مناسبات 2 کشور در حال حاضر در سطح مطلوبی قرار دارد که البته طی 5 سال گذشته روابط رو به رشد بوده و بیشکک از ایران همواره در صحنه جهانی حمایت کرده و خواهد کرد.

وی افزود: قرقیزستان به عنوان عضو دائم سازمان همکاری شانگهای، همچنین آماده است از ابتکار ایران برای پیوستن به این سازمان حمایت می‌کند که بازدیدهای متقابل مقامات بلندپایه ایران و قرقیزستان باید در این مسیر فرصت‌های فراوانی را برای توسعه همکاری ایجاد کنند ضمن آنکه بتازگی نیز قرار است بیشکک میزبان رئیس جمهور ایران نیز باشد و امیدواریم این بازدید در توافقات دوجانبه و همه‌جانبه مؤثر باشد.

این مقام ارشد دولت قرقیزستان در اظهار نظری نسبت به بدهی‌های دولتی این کشور، عنوان کرد: برخی رسانه‌ها در داخل به اتهام‌زنی روی آورده و دولت را به گرفتن وام از چین متهم می‌کنند و بدهی کشور را که 3.7 میلیارد دلار است خطرناک می‌خوانند (در حالی که بدهی قزاقستان به حدود 16 میلیارد دلار رسیده است) و حال آنکه این مبلغ صرف بهبود زیرساخت‌ها و افزایش سطح زندگی مردم می‌شود.

واشنگتن دست از دخالت در امور دیگر کشورها بردارد

آتامبایف در پاسخ به سؤال مربوط به روابط بیشکک و واشنگتن، نیز گفت: مقامات وزارت خارجه آمریکا تقصیرات خود را در زوال مناسبات با قرقیزستان پذیرفتند و بیشکک نیز قادر است به طور مستقل تصمیمات مربوط به مصلحت کشور را اتخاذ نماید.

وی افزود: آمریکا کشوری نیست که به دولت‌های دیگر درس بدهد زیرا مشکلات داخلی این کشور به قدری است که باید به صورت متمرکز بر روی آنها کار کند.

مؤسسات وابسته به گولن در قرقیزستان باقی می‌مانند

رئیس جمهور قرقیزستان در اظهارنظر خود نسبت به مسئله وجود نهادهای آموزشی «گولن» در قرقیزستان، تصریح کرد: اطلاعات وزارت امور خارجه ترکیه درباره خطرناک بودن برخی مؤسسات تحصیلی در قرقیزستان درست نبوده و با توجه به اظهارات مقامات ترکیه، دولت قرقیزستان تصمیم دارد تا فعالیت این نهادها را تحت کنترل قرار دهد اما باز هم این دانشگاه‌های جزء بهترین دانشگاه‌های کشور باقی خواهند ماند و دولت حاضر نیست از حمایت آنان دست بردارد.

علاوه بر این، آتامبایف در این نشست مطبوعاتی در پاسخ به سؤالات خبرنگاران، با تکیه بر احادیث‌ پیامبر، آزادی رسانه‌ها، وضعیت دموکراسی در قرقیزستان و سایر مسائل را مورد تبادل‌نظر قرار داد.

الماس‌بیک آتامبایف رئیس جمهور قرقیزستان در سال 2011 به سمت ریاست جمهوری کشور انتخاب شد و در پاییز سال آینده، انتخابات دور بعدی ریاست جمهوری برگزار می‌گردد و این آخرین نشست مطبوعاتی سالانه وی در سمت ریاست جمهوری بود.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950912000052

افزایش امیدها به حل‌ و فصل مسالمت‌آمیز مناقشات آبی ازبکستان و تاجیکستان

کارشناسان آسیای مرکزی مطرح کردند

افزایش امیدها به حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مناقشات آبی ازبکستان و تاجیکستان

کارشناسان آسیای مرکزی ضمن اظهار شگفتی از سکوت ازبکستان در مقابل اقدامات تاجیکستان در ساخت نیروگاه برق-آبی «راغون» معتقدند این 2 کشور با احتیاط در حال حل‌وفصل مشکلات مربوط به این نیروگاه و مناقشات آبی فی‌مابین هستند.

۹۵/۰۸/۲۳ :: ۰۹:۳۲

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در تاشکند، مساله آب و استفاده از رودخانه های مشترک در آسیای مرکزی، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به مشکلی اساسی در روابط 5 کشور قزاقستان، ازبکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان تبدیل شده است.

اهمیت منابع آبی آسیای مرکزی به دلیل تلاش این کشورها برای استفاده از آن در راستای اجرای برنامه‌های توسعه، سال‌ها است که سبب شده روابط دولت‌های منطقه دچار چالش آبی شود.

در سال‌های اخیر به دنبال اقدام «دوشنبه» برای تکمیل سد و نیروگاه برق آبی «راغون»، روابط تاجیکستان و ازبکستان به عنوان کشورهای بالادست و پایین دست این رودخانه بیش از سایر کشورهای منطقه رو به سردی گراییده است.

سد و نیروگاه راغون با 355 متر ارتفاع یکی از طرح های عظیم کشور تاجیکستان است از زمان شوروی سابق است که پس از استقلال تاجیکستان در سال 1991، عملیات ساختمانی آن متوقف شد.

تاجیکستان پس از استقلال و پایان جنگ داخلی پنج ساله، ادامه این طرح را پی گرفت اما حداقل به دو میلیارد دلار اعتبار برای بهره برداری کامل از شش توربین برق آن نیاز دارد که هنوز نتوانسته منابع مالی آن را تامین کند.

اگر تاجیکستان بتواند با فائق آمدن بر مشکلات فنی و جذب سرمایه موردنیاز، ساخت نیروگاه برق-آبی «راغون» را به اتمام برساند، می‌توان با برنامه‌ریزی صحیح در مورد زمان آب‌گیری سد، علاوه بر تأمین برق مصرفی این کشور، مقدار آب موردنیاز مناطق پائین‌دست را نیز تأمین نمود.

«امامعلی رحمان» رئیس جمهور تاجیکستان برای نشان دادن این که از حضور شخصی در اجرای طرح‌های بزرگ اجتناب نمی‌کند و «مرد عمل» است، در اوایل ماه نوامبر سال جاری برای از سرگیری کارهای ساخت بلندترین سد در جهان پشت فرمان یک بولدوزر نشست.

این اقدام، یک گام دیگر در جریان ساخت نیروگاه برق-آبی «راغون»، طرحی که در صورت اتمام می‌تواند مشکلات‌ مربوط به کمبود برق در تاجیکستان‌ را حل و فصل نموده و حتی این کشور را به یک صادرکننده برق تبدیل کند، محسوب می‌گردد.

در گذشته در پاسخ به چنین اقدامات رحمان، ازبکستان که در پایین‌دست این سد قرار دارد، مخالفت شدید خود را اظهار می‌کرد. ولی اکنون وضعیت تغییر کرده است و مایه تعجب بسیاری از تحلیلگران است که «تاشکند» تاکنون در این خصوص سکوت اختیار نموده است.

«انور نظیراف» سیاستمدار و اقتصاددان ازبک در این خصوص اظهار داشت: سکوت تاشکند واقعا موجب شگفتی است زیرا قطع مجرای رودخانه «وخش»، تهدیدی برای کشاورزی، که یکی از بخش‌های اساسی اقتصاد ازبکستان است، می‌باشد.

وی افزود: هرچند کاهش تشنج در روابط دوجانبه‌ را با مرگ «اسلام کریم‌اف» رئیس جمهور ازبکستان و به قدرت رسیدن «شوکت میرضیایف» به عنوان رئیس جمهور موقت مرتبط می‌دانند ولی چنین آسودگی‌خاطری برای وی نیز مسئله‌ای عادی نیست.

«فیلیپو مینگا» یکی از محققان دانشگاه منچستر در این رابطه اظهار داشت: به نظر می‌رسد که مناسبات بین 2 کشور بهبود یافته است، هر چند وضعیت کاملا روشن نیست. هنگامی که میرضیایف نخست وزیر بود، یکی از مخالفان سرسخت ساخت این سد بود و دائما با «عاقل عاقل‌اف» نخست‌وزیر سابق تاجیکستان و رحمان وارد درگیری لفظی می‌شد.

وی ادامه داد: در حالیکه در حال حاضر، ازبکستان به جای اعتراض نسبت به آغاز ساخت نیروگاه برق-آبی راغون، خواستار از سرگیری پروازهای مستقیم بین تاشکند و دوشنبه از سال 2017 میلادی که برای مدت یک ربع قرن ممنوع بود، شده است.

همه این‌ها چند هفته پس از سفر «عبدالعزیز کامل‌اف» وزیر امور خارجه ازبکستان به دوشنبه و دیدار وی با رحمان، اتفاق افتاده است.

شایان ذکر است که در این مرحله، حتی اگر ازبکستان می‌خواست اعتراض نماید و موضع قاطعی را در قبال این سد بگیرد، عملا هیچ راه قانونی برای مقابله با ساخت نیروگاه برق-آبی راغون نداشت.

به گفته «هارون وولف» استاد جغرافیا در دانشگاه «اورگان»، مبنای اساسی حقوق بین‌المللی این است که هرگونه اقدام هر کشوری باید منطقی و عادلانه باشد و آسیب جدی به کشورهای همسایه وارد نکند. در صورت رعایت این شرایط، کشور پایین‌دست عملا هیچ کاری نمی‌تواند انجام دهد. پلیس آب و یا نیروهای سازمان ملل متحد نیز قادر به دخالت در این وضعیت نیستند.

در زمان اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی هرگونه تصمیمی در مورد بهره‌برداری از آب در آسیای مرکزی، در «مسکو» در چارچوب برنامه‌های توسعه اقتصادی 5 ساله گرفته می‌شد. در اواخر دوران شوروی سابق نیز برای حل و فصل مسائل مربوط به بهره‌برداری از آب حتی کمیسیون‌های ویژه‌ای نیز ایجاد شده بود.

در بدو استقلال، جمهوری‌های آسیای مرکزی گام‌هایی را در جهت هماهنگی بهره‌برداری از آب‌ با تلاش برای حفظ مقررات جاری در زمان شوروی سابق برداشتند. از جمله در سال 1992 میلادی، این کشورها در مورد تأسیس کمیسیون‌های بین دولتی هماهنگی در مورد آب که موظف بودند ساختار موجود در زمان شوروی سابق‌ را اصلاح نمایند، به توافق رسیدند. اما به دلیل اختلاف منافع کشورهای منطقه، این تصمیم و دیگر ابتکارات در راستای مبارزه با خشکی دریاچه «آرال» در عمل هیچ نتیجه‌ای نداد.

مشکل اصلی این بود که تاجیکستان و قرقیزستان که از ذخایر غنی آب برخوردار بودند، منابع انرژی قابل توجهی نداشتند و سوخت و انرژی برق مورد نیاز خود را در ازای آب از کشورهایی مانند ازبکستان وارد می‌کردند.

از زمان آغاز برنامه‌های ساخت نیروگاه برق-آبی راغون، 10 سال می‌گذرد. موضع سنتی تاشکند این است که اجرای این طرح برای بخش کشاورزی، به خصوص پنبه‌کاری ازبکستان با ریسک همراه است. در حال حاضر نیز این تهدیدات برطرف نشده است و کشاورزان این کشور از آغاز کارهای ساخت این سد نگران هستند.

«میلی‌بای مدمین‌اف» یکی از کشاورزان استان «فرغانه» و پرورش‌دهنده پنبه، گندم و سبزیجات، در این خصوص گفت: بستن مجرای رودخانه وخش می‌تواند به کمبود آب نه تنها در ازبکستان بلکه در قزاقستان و ترکمنستان نیز منجر شود. آنها باید در مورد تعیین اندازه آب تخلیه‌شده به توافق برسند. کشاورزان اگر به اندازه کافی آب دریافت نکنند، مجبور به کاهش کشت پنبه خواهند شد.

به اعتقاد پروفسور وولف، نگرانی‌ها مبنی بر عدم امکان رسیدن به یک توافق متقابلا سودمند، بی‌اساس هستند. اگر توسعه پایدار در مناطق این حوزه را در نظر بگیریم، سدهای بالادست مفید نیز می‌باشند. زیرا می‌توانند به تمدید فصل پرورش محصولات کشاورزی در پایین‌دست کمک کنند و مقدار آب جاری به رودخانه در زمان‌های خشک‌ سال را افزایش دهند. این سدها به ویژه در دوران کنونی تغییرات آب و هوا می‌توانند مفید باشند. به همین دلیل اکنون وقت آن است که این کشورها زیرساخت‌هایی را برای ذخیره آب ایجاد کنند.

وی افزود: ازبکستان در ارتباط با نیروگاه برق-آبی راغون باید از موقعیت منفی سنتی خود صرف نظر کرده و به این فکر باشد که چگونه می‌تواند از این طرح در راستای منافع خود بهره‌برداری کند.

وولف اظهار داشت: البته در این مرحله سوالاتی به وجود خواهد آمد. ازبکستان برای تأمین نیازهای آبی خود از چه روش‌هایی می‌تواند استفاده کند؟ در پاسخ باید گفت که این کشورها نیاز دارند که در مورد رژیم آبی منطقه به توافق برسند و احتمالا می‌توانند در مدیریت و یا تأمین مالی مشترک سدها همکاری کنند.

البته تاجیکستان نیز برای اینکه همسایه خود را عصبانی نکند، احتیاط زیادی را به خرج می‌دهد.

مقامات تاجیکستان به رسانه‌های همگانی داخلی هشدار دادند که بدون هماهنگی قبلی با خبرگزاری‌های دولتی، از پوشش خبرهای مربوط به نیروگاه برق آبی راغون خودداری کنند. منابع دولتی در این خصوص اعلام کردند: این هشدار با هدف اجتناب از پخش مطالبی که می‌توانند بر روند احیای مناسبات با ازبکستان آسیب برسانند، داده شده است.

ولی تاجیکستان در آینده باید مشکلات فنی مربوط به ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه راغون را حل نماید. این امر در شرایطی امکان‌پذیر خواهد بود که تاجیکستان بتواند هزینه قابل ملاحظه مورد نیاز برای اتمام این طرح‌ را جذب کند.

به اعتقاد مینگا، تاجیکستان می‌تواند مخزن‌ سد را به تدریج در زمستان پر کند که عملا هیچ تأثیری بر روی ازبکستان نداشته باشد. اما نیازمندی دوشنبه به تولید مقدار زیادی برق می‌تواند این جمهوری‌ را وادار به مصرف آب بیشتر از وخش کند که ممکن است بر مقدار آب در مناطق پایین‌دست تأثیر گذاشته و منجر به تشدید رویارویی‌ها شود.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950822000403

سید محمد علوی زاده : روابط ایران ـ تاجیکستان پس از مرگ «کریم‌اف»

سید محمد علوی زاده

روابط ایران ـ تاجیکستان پس از مرگ «کریم‌اف»

باتوجه به بدعهدی‌های تاجیکستان در قبال ایران در سال‌های اخیر، شاید تغییرات هرچند سطحی سیاست خارجی دوشنبه پس از کریم‌اف فرصت مناسبی باشد تا تهران به این کشور که در حوزه سیاسی و اقتصادی مهم‌ترین کشور آسیای مرکزی است، نزدیک‌تر شود.

۹۵/۰۸/۱۶ :: ۱۲:۰۷

خبرگزاری فارس- «سید محمد علوی زاده»؛ طی یک‌دهۀ اخیر هر چند با اتخاذ رویکرد «نگاه به شرق» به‌عنوان محور سیاست خارجی ایران در دولت نهم و دهم انتظار می‌رفت که توجه به منطقه آسیای مرکزی نیز افزایش یافته و پیوند‌ها میان تهران و این منطقه تحکیم و تثبیت شود، اما آنچه در عمل رخ داد، عکس این روند بود و آسیای مرکزی هیچ‌گاه از وزن و اهمیت لازم در سیاست خارجی کشورمان برخوردار نشد.

فراز و نشیب در روابط 2 کشور در سطح بین‌الملل، رویدادی منطقی و با قابلیت پیش‌بینی نسبی محسوب می‌گردد و روش فهم رفتاری دولت‌های دارای روابط نیز در این چارچوب، چه در عرصه تئوری و چه در عرصه عملیاتی، چارچوب‌مند و قانون‌پذیر است. منتها همواره استثنائاتی نیز در این میان وجود داشته و دارد که شرایط فعلی همکاری میان تهران-دوشنبه را در این قالب می‌توان تحلیل کرد.

فرودی که اکنون در سطح همکاری و ارتباط ایران و تاجیکستان به مدیریت دولت دوشنبه در حال انجام است، به لحاظ عرفی، خارج از منطق حاکم بر روابط بین‌الملل بوده و بایستی پاسخی متناسب و درخور نیز داشته باشد.این رفتار دوشنبه در حالیست که ایران طی 2 دهه اخیر برنامه منسجمی با تنها کشور غیر ترک‌زبان منطقه یعنی تاجیکستان داشته و بیش از هر کشوری، بر روی روابط با این کشور سرمایه‌گذاری کرده است.

در عین حال، چنانچه با رویکردی نتیجه‌گرایانه به دست‌آوردهای این همکاری طی 2 دهه گذشته نگاهی افکنیم، شرایط فعلی، وضعیتی تأسف‌بار را نشان می‌دهد. ایران که طی سال‌های گذشته در بازی جلب نظر و همکاری تاجیکستان، گزینه‌ها و فرصت‌های خود در آسیای مرکزی را با اولویت افزایش سطح روابط، در سبد سیاست دوشنبه گذاشته اکنون نه تنها حمایت و همراهی این کشور را بهمراه ندارد، بلکه تیرگی روابط پردامنه‌ با ازبکستان را نیز نصیب خود کرده است.«تاشکند» که طی یک‌دهه گذشته، تنش‌هایی را با تاجیکستان داشته است، تهران را همواره حامی دوشنبه ‌می‌دانست و بر همین اساس هر روز بر فاصله خود با سیاست‌های منطقه‌ای ایران افزود.

اکنون که امیدواری‌هایی هرچند ضعیف از ازبکستان پس از «اسلام کریم‌اف» حتی در میان تاجیکان نیز پیدا شده است، جمهوری اسلامی ایران نیز بایستی با تغییر برخی مواضع، ضمن مقابله‌گری دیپلماسی‌مآبانه با رفتار دولت تاجیکستان، بار دیگر به بهبود روابط با تاشکند بعنوان کشوری که دارای نقشی محوری در این منطقه استراتژیک است، اقدام کند و دست از حمایت‌هایی که در گذشته از مواضع دوشنبه در موارد اختلافش با این کشور داشت، بردارد.

مواضع ایران در موارد اختلاف تاجیکستان-ازبکستان

از حدود 25 سال پیش یعنی همزمان با اعلام استقلال کشورهای پساشوروی، همواره اخباری مربوط به اختلافات میان 2 کشور ازبکستان و تاجیکستان موضوع ثابت اخبار منطقه بوده است. در ادامه برخی از مهمترین موارد اختلاف مورد بررسی قرار گرفته است.

از حدود یک دهه قبل و پس از جدی‌تر شدن تلاش کشورهای بالادستی آب در خصوص احداث نیروگاه راغون در تاجیکستان و «قمبرآته» در قرقیزستان، ازبکستان از راه‌های متفاوت تلاش می‌کند تا بر سر راه ساخت نیروگاه‌های مذکور مانع‌تراشی کند و برای پیش‌برد سیاست خود نیز، بهانه‌های مختلفی مثل تهدیدات زیست محیطی و یا قرارگرفتن این نیروگاه بر روی گسل زلزله و تهدید جان مردمان این منطقه را مطرح کرده است. همچنین مقام‌های ازبک ادعا می‌کنند که دوشنبه با احداث این نیروگاه‌ها آب منطقه را به انحصار خود درمی‌آورد.

در سال‌های اوج این تنش که کریم‌اف، تاجیکستان را تهدید به جنگ کرد، مقامات تصمیم‌گیرنده جمهوری اسلامی ایران، با حمایتی تمام قد در سال 1390 بصورت نمادین نیروگاه راغون را راه‌اندازی و به دوشنبه قول دادند علیرغم محدودیت‌ها و برخی تهدیدات، این پروژه عظیم منطقه‌ای را به اتمام خواهند رساند.

در آن مقطع، تاجیکستان تنها کشور منطقه آسیای مرکزی بود که با ایران روابط نظامی برقرار کرده بود. این نوع همکاری بر تبادل دائمی هیات‌ها و رایزنی در خصوص مشکلات امنیتی مبتنی بود و تنها کاردار نظامی ایران در منطقه در دوشنبه قرار داشت. علیرغم این که طرفین همواره تأکید داشتند که همکاری‌های نظامی آنها هیچ کشور ثالثی را تهدید نمی‌کند منتها، تاشکند از این نوع روابط، بسیار خشمگین بود.

البته مواردی که ازبکستان همواره مطرح می‌کرد، نه موضوعات چرایی همکاری نظامی و نزدیک ایران و تاجیکستان، بلکه؛ انتقاد از تهران در کمک به ساخت نیروگاه راغون بود که هر روز بر دوری 2 کشور از یکدیگر دامن میزد.

به گفته برخی کارشناسان، ایران در آن مقطع حتی مایل بود پایگاهی نظامی در تاجیکستان ایجاد کند تا به میزان قابل توجهی از تأثیر عملیات نیروهای بین‌المللی در افغانستان بکاهد. این فرضیه تا جایی پیش‌رفت که تهران حتی وام‌هایی برای رفع نیازهای ارتش این کشور و خرید تجهیزات نظامی و ارتباطی در اختیار دوشنبه قرار داد و آمادگی کمک و ارائه خدمات پزشکی به نظامیان و اعزام مشاوران نظامی به منظور آموزش سربازان این کشور با هزینه خود را هم داشت.

ایرانی‌ها همچنین آمادگی خود را برای بازسازی فرودگاه نظامی عینی در نزدیکی دوشنبه نیز اعلام کرده بودند.

همه این موارد در نهایت باعث شده بود، روابط ایران با تنها کشور غیر ترک‌زبان منطقه یعنی تاجیکستان، در سایه احساس ناامنی و دوری دیگر کشورهای منطقه آسیای مرکزی افزایش یابد، درحالیکه دستگاه دیپلماسی برنامه‌ای برای توسعه روابط با دیگر کشورهای منطقه نداشت.

خدمات تاجیکستان به ایران

در ازای همراهی و کمک تهران به دوشنبه، طرف تاجیکی نیز در طول سال‌های گذشته برخی تعهدات در قبال ایران را در دستور کار داشت.

- طرح خط لوله انتقال آب از دریاچه سریز تاجیکستان به ایران

این طرح که از سال‌ها پیش مطرح بوده برای اولین‌بار در سال 2007 میلادی در سفر رییس جمهوری وقت ایران به تاجیکستان مطرح و اولین سند در آن زمان به امضا رسید.

در آن مقطع از جزئیات این همکاری خبری منتشر نشد تا اینکه، اولین جزئیات این طرح اواخر ماه می سال 2012 در جلسه دهم کمیسیون دولتی اقتصاد و تجارت 2 کشور آشکار شد و سند انتقال آب دریاچه سریز تاجیکستان به «خراسان» در ایران عملا به جریان افتاد.

ایران پیشنهاد کرد که درقبال انتقال آب این دریاچه به این کشور نفت، گاز و یا پول پرداخت کند و برهمین اساس تهران متعهد شد یک لوله آب در مسیر 600 کیلومتری از «بدخشان» تاجیکستان تا خراسان نصب نماید.

براساس آن قرارداد بایستی تا شروع سال 2013 روزانه یک میلیارد متر مکعب آب آشامیدنی به ایران منتقل می‌شد که این امر تا امروز محقق نشده است.

- از جمله دیگر جاذبه‌های تاجیکستان برای ایران منهای تعلقات گسترده فرهنگی و تمدنی مشترک، میادین غنی اورانیوم این کشور بود که براساس آمار مختلف، بین 14 تا 40 درصد ذخایر اورانیوم جهان را تشکیل می‌دهند.

در مقطعی که موضوع کمبود اورانیوم جهت توسعه استفاده از انرژی هسته‌ای از اولویت‌های سیاست خارجی ایران بود، همکاری با تاجیکستان در این زمنیه می‌توانست، تاحدودی مشکلات موجود را مرتفع نماید.

- تاجیکستان در طول سال‌های گذشته، برخلاف سایر کشورهای آسیای مرکزی که موضع خود را در مورد برنامه هسته‌ای به‌طور علنی اعلام نکرده‌اند، موضع خود را به‌طور علنی در زمان سفر سال 2012 «امامعلی رحمان» به تهران اعلام و تأکید کرد که دوشنبه به عنوان متحد راهبردی ایران از برنامه هسته‌ای صلح آمیز آن در تمامی مراحل حمایت می‌کند. این موضوع شاید یکی از مهمترین دلایل نزدیکی میان 2 کشور در برخی سال‌ها تلقی می‌شد.

فاصله‌گیری تاجیکستان از ایران در سایه سکوت تهران

از سال 2014، رفته رفته روابط تهران-دوشنبه وارد فاز تازه‌ای شد. بطوریکه مسئله ضدیت با ایران و ایرانی، بر فضای سیاسی و حتی اجتماعی کشور تاجیکستان سایه انداخت.

بسیاری از صاحب‌نظران در نگاه کلان، نفوذ نرم جریان موسوم به سلفیت را در تحلیلی تئوری‌محور به عنوان فرضیه گرفتند. گروهی دیگر نیز، بی‌برنامگی ایران در منطقه آسیای مرکزی را دلیلی بر این رفتار دوشنبه اعلام کردند و برخی هم، بر تأثیرات لابی سعودی-غربی در موضوع ایران‌هراسی اشاره می‌کنند.

مهم‌ترین اقدامات تنش‌آفرین تاجیکستان در طی 2 سال گذشته

- تعطیلی حزب نهضت اسلامی تاجیکستان که به عنوان تنها حزب اسلامی فعال در منطقه آسیای مرکزی، خدمات بسیاری در بازیابی صلح تاجیکان داشت.

- اتهام‌زنی به مقامات ایرانی در حمایت از موضوع افزایش تروریسم در تاجیکستان

- ایجاد محدودیت در فعالیت و نقش‌آفرینی مسلمانان و انجام اقدامات ضد دینی

- تعطیلی مراکز فرهنگی جمهوری اسلامی ایران همچون نمایندگی کمیته امداد امام خمینی (ره)

- احضار سفیر جمهوری اسلامی ایران به بهانه حمایت از تروریسم

- اتهام‌زنی به ایران در موضوع کمک به مخالفان مسلح و اپوزیسیون

- تلاش برای تعطیلی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

- لغو اعطای تسهیلات فرودگاهی به مسافران ایرانی

- نزدیکی به عربستان و امضا قرارداد امنیتی با ریاض

مجموع این رفتارها که تاحدود بسیاری، عملی یکجانبه از سوی مقامات تاجیک می‌نماید، اکنون موجب شده است ایران علاوه بر اینکه بسیاری از ظرفیت‌های توسعه‌ای با سایر کشورهای این منطقه را نیز از دست داده، متحد همزبان و نزدیک خود را هم در آغوش رقیب سنتی منطقه یعنی عربستان ببیند.

البته در این میان، ضعف برنامه‌ای جمهوری اسلامی ایران نیز کاملا مشهود است.

حقیقت این است که طی یک‌دهۀ اخیر هر چند با اتخاذ رویکرد «نگاه به شرق» به‌عنوان محور سیاست خارجی ایران در دولت نهم و دهم انتظار می‌رفت که توجه به منطقه آسیای مرکزی نیز افزایش یافته و پیوند‌ها میان تهران و این منطقه تحکیم و تثبیت شود، اما آنچه در عمل رخ داد، عکس این روند بود و آسیای مرکزی هیچ‌گاه از وزن و اهمیت لازم در سیاست خارجی کشورمان برخودار نشد.

در مورد آسیای مرکزی و به‌طورکلی حوزه همسایگان شمالی نیز به سبب برقراری رابطه‌ای ویژه میان ایران و روسیه، می‌توان گفت که اولویت‌های تهران با در نظر گرفتن ملاحظات «مسکو» تدوین می‌شود.

البته وضع تحریم‌ها علیه ایران از سوی غرب، فضای مانور و عمل تهران در منطقه آسیای مرکزی را نیز محدود ساخته بود اما در فضای فعلی هم که در تئوری و کلام این محدودیت‌ها تاحدودی مرتفع شده است، بازهم شاهد تغییری در روند نگاه به این منطقه نیستیم.

به هر ترتیب، به عنوان گام‌های اول برای اصلاح شرایط موجود، شاید تغییرات هرچند سطحی در نوع سیاست خارجی ازبکستان پس از کریم‌اف، فرصت مناسبی باشد تا ایران ضمن دست برداشتن از حمایت دوشنبه در موارد اختلاف‌انگیز این کشور با کشورهای همسایه همچون مسئله نیروگاه راغون، به حل و فصل منطقی و با برنامه سایر مشکلات موجود با تاشکند پرداخته و بتواند این کشور را که در حوزه سیاسی و اقتصادی مهمترین کشور آسیای مرکزی محسوب می‌گردد را به همکاری با ایران جلب نماید.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950812000406

ایراس : گزارش نشست بررسی آلودگی دریای خزر و طرح انتقال آب این دریا

گزارش نشست بررسی آلودگی دریای خزر و طرح انتقال آب این دریا:

«منشاء 70 درصد آلودگي های خزر در خشكي است»

«در طرح انتقال آب خزر، نه سازمان محیط زیست، بلکه [خود] محیط زیست ذینفع است»

تاریخ انتشار : شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۳۱

ایراس: در ادامه سلسله نشست های کرسی هم اندیشی حوزه روسیه و اوراسیا، نشست حاضر به بررسی مسأله آلودگی دریای خزر و نیز انتقال آب این دریا اختصاص یافت. هدف این نشست، بررسی راهکارهای مبارزه با آلودگی زیست محیطی دریای خزر و امکان­سنجی طرح انتقال آب دریای خزر و پیشنهاد راهبرد به سیاستگذاران در این رابطه بوده است. دکتر مریم اسماعیلی­ فرد، استاد دانشگاه و پژوهشگر سیاستگذاری عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، موضوع «انتقال آب دریای خزر از منظر ذینفعان ملی و منطقه ای» را ارائه کرده و سپس دکتر ضياءالدين الماسي مديرکل محترم دفتر بررسی آلودگي هاي دريايي سازمان محيط زيست کشور، در خصوص «نقش کشورهای ساحلی در آلودگی دریای خزر با هدف ارائه راهکارهایی در مقابله با آن» به سخنرانی پرداخت.
 
دکتر مریم اسماعیلی فرد: بحث اول درباره این مساله است که وقتی از طرح انتقال آب دریای خزر سخن گفته می­شود، در واقع چه موضوعی مد نظر می­باشد. بحث انتقال آب دریای خزر از دیرباز در دستور کار دولت­ها از دوره پهلوی تا دولت فعلی قرار داشته است ... اما در عین حال، آنچه مهم است، این است که چه طرف­هایی از انتقال آب خزر ذی نفع می­باشند؟ مدل تحلیل در واقع تحلیل ذی نفعان است. یعنی بازیگران داخلی و ملی چه نفعی از اجرای این طرح خواهند بود و چه موضعی در قبال آن دارند. قاعدتا اولین ذی نفع طرح، استان سمنان است. این استان به ایجاد اشتغال متمایل است و اقتصاد مبتنی بر صنایع را کلید زده است و معاون وزیر صنایع وعده داده است که هفت صنعت جدید آب بر در سمنان کلید خواهد خورد. بر این اساس و از آنجا که سمنان استان بدون آبی است، مایل به تامین آب بیشتر است و به دریای خزر نظر دارد ...
 

ذی­نفع دیگر طرح انتقال آب خزر، استان­های شمالی هستند. دو استان شمالی ایران در مخالفت با طرح متحد میباشند. نمایندگان و مقامات دو استان در نامه شدیداللحنی به رئیس جمهوری اعلام کردند این طرح بر خلاف منافع ملی است. در صورتی که شکاف­ها متراکم شوند و احساس سرخوردگی ، ناکامی ، نابرابری افزایش یابد و عدالت اجتماعی لطمه ببیند، این می­تواند مبنای کنش­های اجتماعی قرار گیرد ...
 
درباره رویکرد سایر استان­ها به این طرح نیز گفتنی است که مساله آب، مساله­ای است که ایرانی­ها از قرن­ها پیش با آن دست به گریبان بوده­اند. اما راهکارهای بومی چون کاریز و قنات داشتند و مساله آنقدر بغرنج نبود که مبنای منازعات اجتماعی شود. اما در حال حاضر بنا به دلایل گوناگون شاهد این مساله هستیم که استان­های مختلف از سیستان و بلوچستان و اراک تا تهران دچار مشکل بی­آبی هستند ...

اما به لحاظ زیست محیطی نیز نه سازمان محیط زیست، بلکه محیط زیست ذی­نفع در این طرح است. اتفاقی که معمولا در طرح­های عمرانی لحاظ نمی­شود. بخشی از هزینه­ های یک طرح قاعدتا مربوط به خسارت­های زیست محیطی است. یعنی در کشورهای پیشرفته وقتی برآورد می­شود که یک طرح عمرانی به چه میزان هزینه می­برد، بخشی مربوط به خسارت به طبیعت است که محاسبه شده و برآورد می­شود که چه مقدار باید برای جبران این خسارت هزینه شود ...

در خصوص محیط زیست نکته بسیار حائز اهمیت دیگر این است که ماحصل شیرین سازی آب خزر علاوه بر آبی که به سمنان صادر می­شود، نمک می­باشد. این نمک یا باید به دریا بازگردانده شود و یا مورد ذخیره شده و یا دفن شود که قاعدتا در همان سواحل خزر انجام خواهد شد که همین اقدام نیز می­تواند موجب شور شدن خاک و یا بالا رفتن نمک آب دریای خزر شود که تاثیرات حادی بر موجودات آب زی در این دریا خواهد داشت ...

دکتر ضياءالدين الماسي: دریای خزر یک بخش از آب­های باستانی کره زمین است و در واقع عمیق­ترین بخش این کره محسوب می­شود. اما از آنجا که نرخ رسوبات خیلی شدید به ویژه از البرز وارد این دریا می­شود خزر که حتی از گودال ماریانا عمیق تر است با با رسوبات پر شده است ...
 

بخش جنوبي درياي خزر که عميق ترين بخش اين دريا محسوب مي شود، مساحت تقريبي آن 168400 کيلومتر مربع است. حداکثر عمق 1025 متر و عمق متوسط حدوداً 325 مترحدود دو سوم حجم کل آب خزر را در بر دارد. طول مرز ساحلي ايران در خزر تقریباً 1000 کيلومتر است که در صورت ناديده گرفتن خط ساحلي درون خليج گرگان، طول دقيق خط ساحلي ايران در درياي خزر بالغ بر 740 کيلومتر خواهد بود.
به دلیل عمق رسوبات و عمیق­تر بودن خطر در سواحل ایران برای بهره­برداری نفت باید از تکنولوژی پیشرفته و قویتر تحت عنوان سکوهای شناور استفاده کرد.بررسی­ها نشان می­دهند به همین نحو متوسط دما و شوری آب دریا در سواحل ایران بالاتر از سایر نقاط است ...
 
اما آلودگی آب دریا چیست؟ تعریف آلودگی آب به هدفی بازمی­گردد که برای آن در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر هر نوع متضاد آب مصرفی آلودگی محسوب می­شود. بر این اساس استاندارد آب بر اساس هدف آن تعیین می­شود و می توان گفت هر گونه فعالیت طبیعی و مصنوعی که سبب ایجاد تغییرات و یا صدماتی به محیط زیست دریا شده و منجر به ایجاد آثار سوء به صورت اولیه یا ثانویه به آبزیان و محیط زیست آنها گردد و یا برای استفاده انسان از دریا مضر باشد آلودگی دریا محسوب می­گردد ...

نمونه برداری های انجام شده در دریای خزر سال های ۲۰۰۲ میلادی و ۲۰۰۵ میلادی توسط CEP (برنامه محیط زیست دریای خزر) که بر اساس کنوانسیون تهران با مشارکت پنج کشور ساحلی دریای خزر انجام شد. در جمهوری آذربایجان ۱۶ نمونه؛ در ایران ۱۹ نمونه؛ در ترکمنستان ۱۸ نمونه؛ در رسیه ۱۳ نمونه و در قزاقستان ۸ نمونه گرفته شد. نتایج این نمونه­برداری­ها نشان می­دهد که:
 
- غلظت فلزات سنگين در بخش جنوب خزر بسيار بالا بوده كه به احتمال قوي منشاء اين فلزات سنگين مربوط به ساختار زمين‌شناختي منطقه است تا فعاليت‌هاي صنعتي، اگر چه نشان‌هايي از منشاء صنعتي در بعضي از نقاط ديده مي‌شود.
 
- غلظت آلاينده‌هاي جيوه در اطراف باكو آذربايجان در منطقه سوگاميت قابل توجه بوده است (بالاتر از حد استاندارد).
 
- سطح غلظت ارسنيك در تمام نقاط درياي خزر از جمله سمت ایران از حد استاندارد بيشتر است.
 
- غلظت سرب در منطقه سوگاميت آذربایجان و دهانه اورال به دليل مصرف سوخت‌ حاوي سرب كمي بالا است.
 
- غلظت مس در آذربایجان، ایران، ترکمنستان بالاتر از استاندارد می باشد.
 
- مقدار نيكل در روسیه، آذربایجان ،ایران و ترکمنستان بالاتر از استاندارد می باشد.
 
- DDT در آذربایجان، ایران و روسیه بالاتر از استاندارد می باشد.
 
- لیندان در آذربایجان بالت از استاندارد می باشد.
 
- PCBs عمدتاً بخش آذربایجان بالای استاندارد می باشد.
 
- در مجموع بررسي آلودگي خزر بيان كننده اين واقعيت‌ها مي‌باشد كه 70 درصد آلودگي خزر منشاء خشكي دارد كه مهمترين اين آلودگي‌ها، آلودگي نفتي، سموم كلره مصرفي در كشاورزي بخصوص د.د.ت كه عمدتاً در سواحل غربي (آذربايجان) و ايران و سموم كلره صنعتي PCBs (عمدتاً بخش آذربایجان و شمال خزر ) قابل توجه است و همچنين فلزات سنگين كه همگي جزء آلودگي‌هاي خطرناك بوده و پايدار هستند كه البته اغلب منشاء طبيعي دارد ...

http://www.iras.ir/fa/doc/report/2173/

سلطان‌بک‌آوا سالکینای:حل مشکلات آبی نیازمنداراده سیاسی دولتمردان آسیای مرکزی است

کارشناس مسائل سیاسی قرقیزستان در گفت‌وگو با فارس:

حل مشکلات آبی منطقه نیازمند اراده سیاسی دولتمردان آسیای مرکزی است

کارشناس مسائل سیاسی قرقیزستان با اشاره به وابستگی کشورهای حوزه آسیای مرکزی به یکدیگر در حوزه تقسیم منابع انرژی، امنیت منطقه و حل چالش‌های آبی را نیازمند اراده سیاسی و گفت‌وگوهای مؤثر دولتمردان منطقه دانست.

۹۵/۰۸/۱۲ :: ۰۸:۴۰

«سلطان‌بک‌آوا سالکینای» عضو مؤسسه تحلیلی «اسلاویان» دانشگاه روسی-قرقیزی و کارشناس مسائل سیاسی قرقیزستان در گفت‌‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک در خصوص ریشه درگیری‌های موجود بین کشورهای آسیای مرکزی بر سر منابع انرژی از جمله آب سخن گفت.

شیوه غلط مدیریت منابع آبی به معضلی برای منطقه تبدیل شده است

وی در خصوص شیوه غلط مدیریت منابع آبی در میان کشورهای حوزه آسیای مرکزی، اظهار داشت: درگیری‌ها بر سر مسئله آب در این حوزه به سیاست‌های بازمانده دولت شوروی سابق در این منطقه باز می‌گردد، زیرا در آن زمان قرقیزستان، ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان و ترکمنستان تنها از لحاظ منابع درآمدی و سود اقتصادی مورد توجه دولت شوروی بودند و به اختلافات قومی و مرزی اهمیت لازم داده نمی‌شد.

سالکینای افزود: همه زیربناهای مربوط به آب از جمله سدها و نیروگاه‌های برق-آبی بر طبق برنامه‌ای موسوم به «سیستم واحد مدیریت منابع آب و انرژی آسیای مرکزی» به صورت وابسته به یکدیگر ساخته می‌شد و اکنون همین اقدام به بروز تنش و درگیری‌های قومی بر سر مسئله منابع آبی منجر شده است.

به گفته عضو مؤسسه تحلیلی دانشگاه روسی-قرقیزی، رشد جمعیت منطقه در بررسی آمار کشورها (در ابتدای قرن بیستم 6 میلیون و در حال حاضر بیش از 62 میلیون نفر) نیز یک عامل مهم است که باید مورد بررسی دقیق‌تری قرار گیرد.

سالکینای با اشاره به اقدامات انجام شده توسط کشورهای آسیای مرکزی برای تقسیم منابع انرژی پس از فروپاشی شوروی، تصریح کرد: بعد از استقلال کشورهای این حوزه سیستم به کلی تغییر کرده و کشورهای مستقل این منطقه در عادی‌سازی فرآیند تقسیم منابع آبی بیشتر به دنبال منافع ملی خود هستند که در برخی موارد پاسخگوی منافع کل منطقه نمی‌باشد.

وی در مورد دلائل ایجاد این درگیری‌ها عنوان کرد: نمی‌توان تنش‌های موجود بر سر تقسیم منابع آب در آسیای مرکزی را تنها در نتیجه سیاست‌های غلط شوروی سابق دانست، بلکه اراده شخصی برخی رؤسای جمهور این منطقه نیز در این فرایند تأثیرگذار بوده است، چراکه در حال حاضر هیچ دولتی با مشورت دیگر کشورهای منطقه تصمیم نمی‌گیرد و حتی در برخی موارد به راحتی تعهدات و توافقات فی‌مابین را نقض کرده‌اند.

خودرأیی و عدم اجرای تعهدات مانع حل اختلاف‌نظرهاست

عضو مؤسسه تحلیلی دانشگاه روسی-قرقیزی با ذکر موارد نقض توافق تأمین برق به دلیل کم شدن آب در فصل زمستان و همچنین افزایش قیمت این انرژی توسط ازبکستان و قزاقستان، خاطرنشان کرد: با نقض توافقات انجام شده بین کشورهای این حوزه و عدم صدور برق به تاجیکستان و قرقیزستان، این کشورها با کمبود قابل توجه برق روبه‌رو شدند که این موضوع دولت‌های این کشورها را مجبور ساخت که برای به دست آوردن استقلال در زمینه تأمین انرژی تلاش کنند.

وی افزود: قطع صادرات برق از سوی همسایگان قرقیزستان و تاجیکستان، این کشورها را واداشته با اینکه دارای پتانسیل‌های زیادی برای تولید و صادرات انرژی برق-آبی می‌باشند، امروزه به عنوان جاماندگان اصلی تأمین انرژی و همچنین ناتوان در صنعت تولید آن باشند که البته تلاش‌های این 2 کشور جهت حذف وابستگی به ازبکستان و قزاقستان همچنان ادامه دارد.

سالکینای گفت: در حال حاضر قرقیزستان با ساخت نیروگاه‌های برق-آبی کوچک در فرایند تأمین انرژی کشورش گام بر‌می‌دارد و تاجیکستان نیز به دلیل نبود منابع کافی نفت و گاز در صنعت ساخت این نوع از نیروگاه‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند.

به گفته این کارشناس قزاق، ازبکستان و قزاقستان هنوز هم در بخش صنعت و صادرات انرژی برق به یکدیگر وابسته هستند. در حال حاضر کشورهای مذکور اقداماتی را جهت تأمین نیازهای خود به انرژی برق آغاز کرده‌اند، اما یکی از مسائل مهم بر سر راه دستیابی این کشورها به استقلال در تأمین انرژی مورد نیاز، خشک شدن دریاچه «آرال» می‌باشد.

این عضو مؤسسه تحلیلی دانشگاه روسی-قرقیزی اظهار داشت: بر طبق اطلاعات مرکز ملی مطالعات استراتژیک قرقیزستان، انتظار می‌رود با رشد جمعیت از 62 میلیون تا 96 میلیون در سال 2050، حجم کافی آب برای تأمین همه نیازها در آسیای مرکزی وجود داشته باشد که البته این مهم تنها گفت‌وگوی مؤثر و توافقات رؤسای جمهور و دولتمردان کشورهای منطقه در جهت صرفه‌جویی در منابع آبی، استفاده درست در کشاروزی و صنعت برق را می‌طلبد.

وی با اشاره به موضع‌گیری‌های سیاسی برخی کشورها و ابزاری نظیر انحصار انرژی، گفت: در حال حاضر تشخیص ریشه درگیری‌ها بر سر منابع آبی در آسیای مرکزی سخت بوده و معلوم نیست این تنش‌ها بر سر تقسیم منابع آبی است و یا اینکه درگیری سیاسی پشت ماجراهاست.

موضع‌گیری سیاسی دولتمردان مانع تبادلات مؤثر است

سالکینای در ادامه اظهار داشت: نارضایتی موجود بین کشورهای حوزه شوروی سابق، اعم از تنش‌های قومی و یا بین نخبگان سیاسی که حتی در برخی موارد با دخالت نظامیان (تنش‌های اخیر ازبکستان با تاجیکستان و قرقیزستان) همراه بوده است، کشورهای آسیای مرکزی را با خطر ایجاد جنگ‌ مواجه کرده است.

این کارشناس در پایان با تأکید بر استفاده از راه‌حل دیپلماتیک بین کشورهای منطقه در آسیای مرکزی، گفت: عدم گفت‌وگوهای مستقیم راجع به مسائل مربوط به منابع آبی، دولت‌های این منطقه را درگیر تنش‌های جدی خواهد کرد.

وی افزود: منطقه آسیای مرکزی دارای منابع محدود آب می‌باشد که این واقعیت پیوسته باعث ایجاد درگیری‌هایی در خصوص نحوه تقسیم‌بندی این مایع حیاتی می‌شود. ضمن آنکه منابع آبی در آسیای مرکزی متعلق به قرقیزستان و تاجیکستان است و قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان دریافت‌کنندگان آب در این حوزه می‌باشند.

دولت جدید ازبکستان به رهبری «شوکت میرضیایف» رئیس جمهور موقت این کشور به عنوان اولین گام‌ها، علاقمندی خود را برای عادی‌سازی روابط با دولت‌های همسایه ابراز داشته است، اما هنوز اظهارات مؤثری راجع به واکاوی توافقات بر سر موضوع تقسیم منابع آبی به گوش نمی‌رسند. ضمن آنکه سال گذشته نیز «اسلام کریم‌اف» رئیس جمهور سابق ازبکستان از احتمال ایجاد جنگ تمام عیار به دلیل ساخت نیروگاه برق-آبی توسط قرقیزستان خبر داده بود.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950810001121

پروفسور پرویز کردوانی پدر کویرشناسی ایران : ایران دیگر آب ندارد

پروفسور پرویز کردوانی پدر کویرشناسی ایران :

ایران دیگر آب ندارد

پدر کویرشناسی ایران با بیان اینکه 32 سال پیش بحران‌های امروز را پیش بینی کرده بودم، گفت: بحران آب در کشور حتی کویرهای ما را نیز تحت تاثیر قرار داده و این مناطق نیز در حال از بین رفتن هستند.

یکشنبه / ۹ آبان ۱۳۹۵ / ۱۷:۴۴

به گزارش خبرنگار ایسنا، پروفسور پرویز کردوانی امروز یکشنبه، در جلسه شورای حفاظت آب استان البرز که در سالن شهدای دولت استانداری برگزار شد، گفت: وضعیت آب در ایران بسیار بدتر از آن چیزی است که همه می‌دانند و ایران دیگر آبی ندارد. من کل کشور ایران را از نزدیک دیده ام و مورد بررسی قرار داده ام و این موضوع را مشاهده کرده ام.
وی در ادامه با بیان اینکه به طور کلی چهار منبع آب وجود دارد خاطرنشان کرد: آب های سطحی، زیرزمینی، رطوبت هوا و بارندگی چهار منبع اصلی آب هستند. هر چهار منبع آب در ایران کم شده و امروز ایران را در وضعیت بحران آب قرار داده است.
وی به رطوبت به عنوان یکی از مهمترین منابع آب اشاره کرد و گفت: بسیاری از مناطق دنیا به سراغ رطوبت رفته اند و از این طریق هزاران هکتار باغ ایجاد کرده اند.
کردوانی، استحصال آب از هوا را در چابهار امکان پذیر دانست و گفت: چابهار در دنیا یک استثناست، این منطقه بادهای شرجی و موسمی خوبی دارد و باید از آن برای تامین آب استفاده کرد اما گوش شنوایی نیست.
این شهروند افتخاری استان البرز، مقصر دانستن کشاورزان در هدر رفت آب را رد کرد و گفت: از دهه 40 که حفر چاه در روستاها رواج پیدا کرد، قنات‌ها از بین رفت و همه به سراغ حفر چاه رفتند. کل چاه‌های حفر شده ایران در این مدت 50 هزار حلقه بود، اما این تعداد بین سال‌های 1355 تا 1360 به 150 هزار حلقه رسید.
کردوانی در بخش دیگری از سخنان خود به نامه‌ای که نادر قاضی پور سال‌ها پیش به عنوان نماینده مجلس نوشته و برای او ارسال کرده، اشاره و تصریح کرد: وی در این نامه از من خواست تا برای دریاچه ارومیه چاره‌ای بیاندیشم، اما وقتی از نزدیک مشاهده کردم که چاه های زیادی اطراف دریاچه را احاطه کرده است، گریه کردم و گفتم این دریاچه دیگر احیا نخواهد شد.
پدر کویرشناسی ایران در  ادامه از چند طرح به عنوان طرح هایی خیالی یاد کرد و گفت: اتصال دریای خزر به خلیج فارس، احیای دریاچه جازموریان، شکافتن رشته کوه البرز برای نفوذ رطوبت هوا به مناطق مرکزی کشور، جنگل‌کاری و طرح تغییر آب و هوا با ایجاد دریاچه های مصنوعی که در سال های گذشته مطرح شده است ،از جمله طرح های خیالی و غیر قابل اجراست.
وی افزود: طرح اتصال دریای خزر به خلیج فارس که از سال های دور مطرح بود در زمان دولت قبل نیز مطرح شد و همان موقع از دفتر رییس جمهور با من تماس گرفتند و علت مخالفت من را جویا شدند و عنوان کردند که رییس جمهور وقت اصرار بر اجرای این طرح دارد و من می‌دانستم که این طرح خیالی و غیر قابل اجراست.
کردوانی اضافه کرد: در هر حال در وضعیت کنونی باید در ارتفاعات کشور امکان نفوذ آب به زمین ایجاد شود، سدهای کشور رسوب‌گیر داشته باشند و شست و شوی هیدرولیک شود، اما هیچ کدام از این کارها انجام نشده است. شهر تهران در 50 سال آینده نه آب زیرزمینی دارد و نه سدی که آب جمعیت آن را تامین کند.
کردوانی با بیان اینکه 32 سال پیش نسبت به بحران آب هشدار داده بود، اعلام کرد: حفر چاه، غارت آب، پیشروی آب شور و نشست زمین را از همان موقع هشدار داده بود.
وی، رفسنجان را به عنوان یکی از مناطقی که با بحران شدید آب مواجه است، معرفی کرد و گفت: رفسنجان 1650 حلقه چاه دارد که این چاه ها دیگر آب ندارند و از آن نمک خارج می‌شود، کشت پسته رفسنجان را نابود کرد.
کردوانی به جهرم به عنوان یکی دیگر از این مناطق اشاره و اعلام کرد: همه باغات جهرم دارای سیستم آبیاری قطره ای است اما عمق چاه های این شهرستان به 600 متر رسیده است و دشت آن دیگر آب ندارد و مردم به کوه ها به عنوان منابع تامین آب روی آورده اند.
وی از چاه به عنوان سرطان قنات یاد کرد و گفت: بسیاری از دشت های ممنوعه کشور فقط برای کشاورزی ممنوع است و اشتباه همین‌جاست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نشست زمین در کشور اشاره و اعلام کرد: زمانی که زمین در منطقه ای نشست کند، دیگر آب توانایی نفوذ به سطح پایین زمین را ندارد، همچنین این وضعیت باعث از بین رفتن تاسیسات زیرزمینی نیز می‌شود.

کردوانی افزود: یکی از عوامل نشست زمین نشت آب از شبکه‌های آبرسانی است؛ به طوری که طبق آمار 90 هزار کیلومتر از شبکه‌های آبرسانی کشور در حال نشست کردن است. نشست زمین باعث کج شدن تعداد زیادی از دکل‌های برق کشور شده است. همچنین خیلی از راه‌های کشور نیز نشست کرده است.

پدر کویرشناسی ایران طرح‌های جنگل‌کاری در ایران را رد کرد و گفت: جنگل‌کاری دیگر جواب نمی‌دهد؛ چرا که سطح آب‌های زیرزمینی آنقدر پایین است که هر درخت کاشته شده تا آخر عمر باید آبیاری شود و ریشه‌اش به رطوبت داخل زمین نمی رسد.
کردوانی با انتقاد از ایجاد صنایع در مناطق خشک کشور تصریح کرد: چرا اصفهان باید به شعاع 50 کیلومتر ناحیه صنعتی داشته باشد، با کدام آب قرار است در اردکان یزد کارخانه فولاد ساخته شود؟
وی تصریح کرد: جمعیت کشور در حال افزایش است و این جمعیت به آب و غذا نیاز دارد، تا پیش از این که می گفتند چاه بزنید باید به این روز نیز فکر می کردند.
کردوانی خاطرنشان کرد: به نظر من باید آب صنعت، کشاورزی و شهر را نصف و یا حتی به یک سوم کاهش دهند اما در کنار آن برنامه ریزی دقیقی انجام شود؛ به طوری که مثلا وقتی یک چاه کشاورزی بسته می شود، در کنا ر آن شغلی ایجاد شود تا روستاییان مجبور به مهاجرت نشوند.
وی بر لزوم استفاده از تجربه جهان تاکید کرد و گفت: استرالیا تجربه خوبی در زمینه مدیریت منابع آب دارد که می توان از آن استفاده کرد.
کردوانی با بیان اینکه استفاده از آبیاری قطره‌ای دردی را دوا نمی کند تصریح کرد: باید از آب استفاده چند منظوره شود.
وی با انتقاد از چمن کاری در فضای سبز شهری اعلام کرد: چمن هم سرطان‌زاست و هم به گرم شدن زمین منجر می‌شود. در یکی از شهرهای آمریکا کل چمن‌های شهر را از بین بردند اما در ایران کسی به این موضوعات توجه نمی‌کند.
کردوانی تصریح کرد: تمامی اقداماتی که برای فضای سبز تهران و کرج انجام می‌شود، اشتباه است و باید در آن تجدید نظر شود.

http://www.isna.ir/news/95080906448/

سید محمد علوی زاده:بدعهدی تاجیکستان و ضرورت تجدید نظر در روابط تهران ـ تاشکند

بدعهدی تاجیکستان و ضرورت تجدید نظر در روابط تهران ـ تاشکند

پنجشنبه ۶ آبان ۱۳۹۵ - ۲۱:۳۰

 سید محمد علوی زاده / کارشناس مسائل سیاسی آسیای مرکزی در موسسه مطالعات «ایران شرقی»

فراز و نشیب در روابط ۲ کشور ایران و تاجیکستان در سطح بین‌الملل، رویدادی منطقی و با قابلیت پیش بینی نسبی محسوب می‌گردد و روش فهم رفتاری دولت‌های دارای روابط نیز در این چارچوب، چه در عرصه تئوری و چه در عرصه عملیاتی، چارچوب مند و قانون پذیر است. منتها همواره استثنائاتی نیز در این میان وجود داشته و دارد که شرایط فعلی همکاری میان تهران-دوشنبه را در این قالب می‌توان تحلیل کرد. فرودی که اکنون در سطح همکاری و ارتباط ایران و تاجیکستان به مدیریت دولت دوشنبه در حال انجام است، به لحاظ عرفی، خارج از منطق حاکم بر روابط بین‌الملل بوده و بایستی پاسخی متناسب و در شان نیز داشته باشد. این رفتار دوشنبه در حالی است که ایران طی دو دهه اخیر برنامه منسجمی با تنها کشور غیر ترک زبان منطقه یعنی تاجیکستان داشته و بیش از هر کشور، بر روی روابط با دوشنبه سرمایه گذاری کرده است.

اما در عین حال، چنانچه با رویکردی نتیجه گرایانه به داشته‌های این همکاری طی دو دهه گذشته نگاهی افکنیم، شرایط فعلی، وضعیتی تاسف بار را نشان می‌دهد. ایران که طی سال های گذشته در بازی جلب نظر و همکاری تاجیکستان، گزینه‌ها و فرصت‌های خود در آسیای مرکزی را با اولیت افزایش سطح روابط، با اولویت بیشتر، در سبد سیاست دوشنبه گذاشت، اکنون نه تنها حمایت و همراهی این کشور را بهمراه ندارد، بلکه تیرگی روابط پردامنه‌ای نیز با ازبکستان را نصیب خود کرده است.

تاشکند که طی یک دهه گذشته، تخاصماتی را با تاجیکستان داشته است، تهران را همواره در پشت دوشنبه یافت و هر روز بر فاصله خود با سیاست‌های منطقه‌ای ایران افزود. اما اکنون که امیدواری‌هایی هرچند ضعیف از ازبکستان پس از کریم اف حتی در میان تاجیکان نیز پیدا شده است، جمهوری اسلامی ایران نیز بایستی با تغییر برخی مواضع، ضمن مقابله گری دیپلماسی مابانه با رفتار دولت تاجیکستان، بار دیگر به بهبود روابط با ازبکستان به عنوان کشور دارای نقشی محوری در این منطقه استراتژیک اقدام کند و دست از حمایت‌هایی که در گذشته از مواضع دوشنبه در موارد اختلافی با تاشکند داشت، بردارد.

 موارد اختلافی تاجیکستان-ازبکستان

از حدود ۲۵ سال پیش یعنی همزمان با اعلام استقلال کشورهای پساشوروی، همواره اخباری مربوط به اختلافات میان دو کشور ازبکستان و تاجیکستان موضوع ثابت اخبار منطقه بوده است. اما مهمترین این موارد کدام است؟

- موضع‌گیری ازبکستان در قبال ساخت نیروگاه راغون تاجیکستان

از حدود یک دهه قبل و پس از جدی تر شدن تلاش کشورهای بالادستی آب در خصوص احداث نیروگاه راغون در تاجیکستان و قمبرآته در قرقیزستان، ازبکستان از راه‌های متفاوت تلاش می‌کند تا بر سر راه ساخت نیروگاه‌های مذکور مانع تراشی کند و برای پیشبرد سیاست خود نیز، بهانه‌های مختلفی مثل تهدیدات زیست محیطی و یا قرارگرفتن این نیروگاه بر روی گسل زلزله و تهدید جان مردمان این منطقه را مطرح کرده است. همچنین مقام‌های ازبکستان ادعا می‌کنند که تاجیکستان با احداث این نیروگاه‌ها آب منطقه را به انحصار خود درمی‌آورد.

در سال‌های اوج این تنش که اسلام کریم‌اف، تاجیکستان را تهدید به جنگ کرد، مقامات تصمیم گیر جمهوری اسلامی ایران، با حمایتی تمام قد در سال ۱۳۹۰، ضمن اعزام تیپی نظامی برای حضور در مراسم بیستمین سالگرد استقلال تاجیکستان که در منطقه اقدامی بی نظیر محسوب می‌شد، بصورت نمادین نیروگاه راغون را راه اندازی و به تاجیکستان قول دادند باوجود محدودیت‌ها و برخی تهدیدات، این پروژه عظیم منطقه‌ای را به اتمام خواهند رساند.

در آن مقطع، تاجیکستان تنها کشور منطقه آسیای مرکزی بود که با ایران روابط نظامی برقرار کرده بود. این نوع همکاری بر تبادل دائمی هیات‌ها و رایزنی در خصوص مشکلات امنیتی مبتنی بود و تنها کاردار نظامی ایران در منطقه در دوشنبه قرار داشت. البته باوجود این که طرفین همواره تاکید داشتند که همکاری‌های نظامی آن ها هیچ کشور ثالثی را تهدید نمی‌کند منتها، تاشکند از این نوع روابط، بسیار خشمگین بود. البته مواردی که ازبکستان همواره موردتاکید داشت، نه موضوعات چرایی همکاری نظامی و نزدیک ایران و تاجیکستان، بلکه؛ انتقاد از تهران در کمک به ساخت نیروگاه راغون بود که هر روز بر دوری دو کشور از یکدیگر دامن می زد.

به گفته برخی کارشناسان؛ ایران در آن مقطع، حتی مایل بود، پایگاهی نظامی درتاجیکستان ایجاد کند تا درحد قابل توجهی از تاثیر عملیات نیروهای بین‌المللی در افغانستان بکاهد. این فرضیه تا جایی پیشرفت داشت که تهران حتی وام‌هایی برای رفع نیازهای ارتش تاجیکستان و خرید تجهیزات نظامی و ارتباطی دراختیار دوشنبه قرار داد و آمادگی کمک و ارائه خدمات پزشکی به نظامیان و اعزام مشاوران نظامی به منظور آموزش سربازان این کشور با هزینه خود را هم دارد. ایرانی‌ها همچنین آمادگی خود را برای بازسازی فرودگاه نظامی عینی در نزدیکی دوشنبه اعلام کردند.

همه این موارد در نهایت باعث شده بود، روابط ایران با تنها کشور غیر ترک زبان منطقه یعنی تاجیکستان، در سایه احساس ناامنی و دوری دیگر کشورهای منطقه آسیای مرکزی کاهش یافته و دستگاه دیپلماسی نیز برنامه‌ای برای برون رفت از این مشکل نداشت.

ایران علاوه بر اینکه بسیاری از ظرفیت‌های توسعه‌ای با سایر کشورهای این منطقه را نیز از دست داده، متحد همزبان و نزدیک خود را هم در آغوش رقیب سنتی منطقه یعنی عربستان ببیند.

 خدمات تاجیکستان به ایران

در ازای همراهی و کمک تهران به دوشنبه، طرف تاجیکی نیز در طول سال‌های گذشته برخی تعهداتی در قبال ایران نیز در دستور کار داشت

- طرح خط لوله انتقال آب از دریاچه سریز تاجیکستان به ایران

این طرح که از سال ها پیش مطرح بوده برای اولین بار در سال ۲۰۰۷ میلادی در سد پرداخته و بتواند این کشور را که در حوزه سیاسی و اقتصادی مهمترین کشور آسیای مرکزی محسوب می‌گردد را به همکاری با ایران جلب نماید.

http://www.rasad.org

بند سلما صاحب ۵۰هزار چوچه ماهی نسلی شد

بند سلما صاحب ۵۰هزار چوچه ماهی نسلی شد

اطلاعات روز: وزارت زراعت، آبیاری و مالداری از رهایی ۵۰ هزار چوچه ماهی فصلی در بند سلما در ولایت هرات خبر داده است.

 ۸ عقرب ۱۳۹۵

وزارت زراعت می‌گوید که این چوچه ماهی‌ها از نوع «Common Carp و Grass Carp» است که به هدف غنامندی منابع آبی کشور و افزایش تولید و تکثیر چوچه ماهی‌ها و تهیه غذای مقوی به بند سلما رها شده است.
وزارت زارعت امروز (شنبه، هشتم عقرب) با نشر خبرنامه‌یی گفته است که تهیه٬ انتقال و خریداری این چوچه ماهی‌ها ۱.۵ میلیون افغانی هزینه برداشته که از بودجه انکشافی این وزارت پرداخته شده است.
این وزارت می‌گوید پیش‌بینی شده که چوچه ماهی‌های رها شده در بند سلما بعد از دو سال آماده تخم‌گذاری شده و تولید مثل نمایند که سالانه به هزارها تُن گوشت ماهی از این بند به‌دست خواهد آمد. وزارت رزاعت می‌گوید که جمعیت ماهی‌های محلی در منابع آبی کشور در سال‌های اخیر به علت استفاده‌های غیرفنی و بی‌رویه از قبیل انداختن بمب دستی و وصل برق به دریا و استفاده از مواد کمیاویی کم شده است.
در خبرنامه آمده که وزارت زراعت در تلاش است در مناطقی که زمینه‌های پرورش ماهی مساعد است فارم‌هایی را ایجاد نماید. قرار است در هفته‌های نزدیک کار عملی ساخت فارم‌های ماهی پروری در ولایت‌های هرات، قندوز و ننگرهار آغاز شود.
خبرنامه افزوده که این وزارت در تلاش است تا سطح تولیدات ماهی را از طریق رهاسازی چوچه ماهی در منابع آبی کشور چون دریاها، بندها و ایجاد فارم‌های ماهی، افزایش دهد.
همچنان وزارت زراعت می‌گوید که در تلاش است تا برای تأمین مصونیت غذایی و تهیه غذاهای پروتینی در کشور سطح تولیدات ماهی را افزایش دهد؛ این وزارت برای رسیدن به این هدف برنامه‌هایی چون ایجاد فارم‌های ماهی‌پروری، پرورش، تکثیر، حمایت و آموزش‌ ماهی‌پروران و بازسازی فارم‌ها را روی دست دارد.
این وزارت برآورد کرده است که در صورت عملی شدن این برنامه‌ها در سال‌های بعدی تا مرز ۱۰ میلیون چوچه ماهی گرم‌آبی و سرد‌آبی نسل‌گیری شود.

http://www.etilaatroz.com/42657

وزیر زراعت: ۷۰ هزار بچه ماهی نسلی در بند سلمای هرات و فارم قرغه کابل رها می شود

وزیر زراعت:

۷۰ هزار بچه ماهی نسلی در بند سلمای هرات و فارم قرغه کابل رها می شود

وزیر زراعت و آبیاری کشور می گوید که تا دو هفته دیگر ۵۰ هزار بچه ماهی نسلی در بند سلمای هرات و ۲۰ هزار بچه ماهی نسلی دیگر در فارم بند قرغه کابل رها می گردد...

ادامه نوشته

فرانسه در بخش پرورش ماهی در هرات سرمایه گذاری می کند

فرانسه در بخش پرورش ماهی در هرات سرمایه گذاری می کند

مقام های محلی ولایت هرات در غرب کشور می گویند که کشور فرانسه می خواهد در بخش پرورش ماهی و صنعت کشمیره در این ولایت سرمایه گذاری کند .

شنبه ٢٤ ميزان ١٣٩٥ ساعت ١٣:٥٥

جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات به رسانه ها گفته که ژان میشل مارلود، سفیر فرانسه در دیداری که با محمد آصف رحیمی، والی هرات داشته، این ولایت را زمینه مناسب برای سرمایه گذاری دانسته و گفته که کشورش در بخش های مختلف آماده همکاری است.
به گفته فرهاد، طرح های پیشنهادی که میان دو طرف صورت گرفت در بخش های پروش ماهی و کشمیره است و این پشنهاد مورد توافق دو طرف قرار گرفته است .
آقای فرهاد افزود که عمده ترین خوش بینی فرانسه در بخش پرورش ماهی هرات ناشی از آب فروانی است که در اطراف بند سلما ذخیره شده است .
فرهاد همچنان تاکید کرد که با سرمایه گذاری فرانسه در ولایت هرات برای صد ها نفر فرصت کاری در ولسوالی های شرقی این ولایت فراهم خواهد شد .

http://www.bokhdinews.af/economical/25312

تلاش ازبکستان برای جذب وام 215 میلیون دلاری بانک توسعه آسیا

تلاش ازبکستان برای جذب وام 215 میلیون دلاری بانک توسعه آسیا

دولت ازبکستان در تلاش است برای بازسازی نیروگاه‌های آبی این کشور وام 215 میلیون دلاری بانک توسعه آسیا را جذب کند.

۹۵/۰۷/۲۲ :: ۱۲:۳۰

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در تاشکند، دولت ازبکستان در تلاش است برای بازسازی نیروگاه‌های آبی این کشور وام 215 میلیون دلاری بانک توسعه آسیا را جذب کند.این وام در فهرست برنامه همکاری‌های مالی ازبکستان و بانک توسعه آسیا برای 3 سال آینده قرار گرفته است.

در ماه نوامبر سال 2015 میلادی دولت ازبکستان برنامه توسعه نیروگاه‌های آبی این کشور برای سال‌های 2016 و 2020 میلادی به ارزش کلی معادل 889 میلیون و 400 هزار دلار به تصویب رساند.بر اساس این برنامه، در 5 سال آینده در ازبکستان 9 واحد نیروگاه آبی جدید احداث و 15 واحد نیروگاه آبی بازسازی خواهد شد که امکان تولید تا 5 میلیارد و 25 میلیون کیلووات ساعت انرژی برق اضافه در سال‌ را فراهم خواهد کرد.

این برنامه توسط 411 میلیون و 25 هزار دلار وام نهاد‌های مالی خارجی و همچنین 478 میلیون و 200 هزار دلار هزینه طرف ازبکستان تامین مالی قرار خواهد گرفت.

هم اکنون در ازبکستان 45 واحد نیروگاه با ظرفیت کلی نزدیک به 12 هزار و 800 مگاوات فعالیت می‌کنند. سهم اصلی یعنی تا 90 درصد برق‌ را 10 واحد نیروگاه حرارتی با ظرفیت 10 هزار و 600 مگاوات تولید می‌کنند.  

ازبکستان در سال 1995 میلادی به عضویت بانک توسعه آسیا پیوست و این نهاد مالی از سال 1995 میلادی تاکنون برای اجرای 54 طرح به ارزش بیش از 5 میلیارد دلار در زمینه‌های آموزشی، بهداشتی، کشاورزی، بازسازی زیرساختهای حمل و نقلی و بخش انرژی و نزدیک به 62 میلیون دلار کمک بلاعوض فنی در اختیار ازبکستان قرار داده است.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950722000154

«امیلبک ژورایف»: سیاست جدید «تاشکند» بهبود روابط با همسایگان بویژه «بیشکک» است

کارشناس سیاسی قرقیزستان در گفت‌وگو با فارس:

سیاست جدید «تاشکند» بهبود روابط با همسایگان بویژه «بیشکک» است

کارشناس روابط بین‌الملل قرقیزستان با اشاره به سفر مقامات دولتی قرقیزستان به ازبکستان گفت: نظام جدید «تاشکند» علاقمند به توسعه همکاری با همسایگان است.

۹۵/۰۷/۱۴ :: ۱۰:۲۱

«امیلبک ژورایف» کارشناس مسائل سیاسی قرقیزستان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک با اشاره به سفر اخیر هئیت 130 نفری مقامات دولتی قرقیزستان به رهبری «محمدقالی عبدالغازیف» معاون اول نخست وزیر به ازبکستان و استقبال گرم دولت ازبکستان از هئیت قرقیزی گفت: بازخورد عملکرد طرف ازبک در تصمیمات اخیر برای دعوت دوستانه از مقامات قرقیز بیانگر تمایل برای ایجاد ارتباط بهتر است.

وی گفت: «تاشکند» سیاست گذشته را در خصوص تقابل با «بیشکک» تغییر داده است و ظاهرا دولت موقت این کشور از سیاست کریم‌اف عبور کرده است.

این کارشناس در پاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزاری فارس در خصوص سطحی بودن اقدامات انجام شده توسط «شوکت میرضیایف» رئیس جمهور موقت ازبکستان در آستانه انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در ماه دسامبر سال جاری برگزاری شود، تصریح کرد: حضور رؤسای جمهور سابق و همچنین دیدارهای اخیر هیئت قرقیزستانی با مقامات و توافقات انجام شده این امر زودگذر به نظر نمی‌رسد.

ژورایف با اشاره به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری قرقیزستان در سال آینده خاطرنشان کرد: مشکلات مرزی موجود با ازبکستان یکی از عوامل نارضایتی مردم و همینطور اعتراض اپوزیسیون قرقیزستان بوده و ممکن است دولت این کشور برای افزایش سطح اعتماد، از این فرصت استفاده کند.

به گفته وی، بررسی‌های اخیر در مورد تلاش تاشکند برای به دست آوردن امتیازات و اعتماد مردم ازبکستان و نخبگان کشورهای همسایه نیز بیانگر این موضوع است که میرضایف یک سیاستمدار باتجربه است و سیاست عاقلانه‌ای را در رابطه با توسعه روابط با همسایگان در پیش گرفته است.

ژورایف با اشاره به طیف وسیعی از مشکلات که در گذشته بین 2 کشور وجود داشته از جمله درگیری‌های مرزی، مسئله آب و غیره، عنوان کرد: البته همه درگیری‌های موجود با یک سفر حل‌وفصل نخواهد گردید اما از این دعوت می‌توان به عنوان آغازی برای شروع مذاکرات و ادامه آن در سطوح بالا یاد کرد.

این کارشناس گفت: توسعه همکاری و روابط تاشکند و بیشکک سازش‌های متقابل متعددی را می‌طلبد و 2 کشور به صورت هم‌زمان باید اراده کافی برای حل این مسائل را داشته باشند.

ژورایف افزود: همچنین، تنش‌ها بر سر موضوع آب و یا مرزهای ازبکستان و قرقیزستان هنوز داغ است زیرا یک سال قبل، کریم‌اف از احتمال وقوع جنگ تمام عیار در آسیای مرکزی بین بیشکک و تاشکند در صورت اقدام قرقیزستان برای ساخت نیروگاه‌های برق- آبی بزرگ خبر داده بود.

وی افزود: علاوه بر موضوع آب، تنش‌های مرزی اخیر و دستگیری شهروندان در محدود پست‌های مرزی نیز مانع توسعه مبادلات تجاری شده بود تا اینکه هئیت 130 مقامات دولتی به رهبری معاون اول قرقیزستان با دعوت تاشکند به ازبکستان سفر کردند.

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950714000033

تنش بر سرآب در شبه قاره بالا گرفت

 تنش بر سر آب در شبه قاره بالا گرفت

دهلی نو-ایرنا- تنش بین هند و پاکستان که از سه ماه گذشته به علت خشونت های کشمیر و حمله شبه نظامیان به طور بی سابقه ای افزایش یافته ، در هفته گذشته با تهدید مقامات هندی در خصوص ایجاد تغییراتی در ورودی آب رودخانه سند به پاکستان و ورود چین به این بحران پیچیده تر شده است .

تاریخ خبر: 14/07/1395 | ساعت: 12:46

به گزارش ایرنا، چین که از متحدان نزدیک پاکستان و درحال اجرای طرح بزرگ اقتصادی و سرمایه گذاری در بندر گوادر این کشور است ،در پی تهدید هند در خصوص تجدید نظر در قرارداد ورود آب رودخانه سند به پاکستان،پیش دستی کرد و یک شاخه از رودخانه 'براهماپوترا ' که از مسیر این کشور به هند وارد می شود را بست .چین پیش از این احداث سد در مسیر رودخانه 'براهماپوترا' نزدیک مرز هند را از سال 2014 آغاز کرده بود.
هند و پاکستان در سال 1960 با ابتکار و کمک بانک جهانی در شهر کراچی ، قرارداد سرشاخه های آب رود بزرگ سند را امضا کردند .براساس این قرارداد به هند اجازه داده شد تا در مسیر رودخانه های 'جهلم' ، 'چناب' و 'سند 'که از قلمرو هند عبور و وارد پاکستان می شود ، سد های کوچک برای تولید انرژی احداث کند به طوری که لطمه به جریان آب به داخل پاکستان وارد نشود.
بعد از حمله تروریستی دو هفته گذشته به پایگاه ارتش هند در منطقه کشمیر که به کشته شدن 18 نظامی هندی منجر شد ، حمله های لفظی بین دو کشور شدت گرفت .هند ، پاکستان را متهم به دست داشتن در این حمله کرد و اسلام آباد نیز این اتهام را به شدت رد کرد.
به دنبال این اتهام ها 'نارندرا مودی' نخست وزیر هند در نشستی با اعضای دولت احتمال تغییراتی در مفاد قرارداد سرچشمه های آب سند را مطرح کرد .پاکستان نیز در واکنشی شدید این اقدام هند را به منزله اعلام جنگ به این کشور دانست .
نخست وزیر هند نیز در سخنانی که در رسانه ها بازتاب داشت اعلام کرد که آب و خون همزمان نمی توانند جریان داشته باشد.
شماری از کارشناسان و مقامات هندی می گویند دهلی نو می تواند با استفاده از آب رودخانه سند به پاکستان که به شدت نیاز به آب این رودخانه دارد فشار وارد کند.سند(ایندوس) از فلات تبت سرچشمه گرفته و پس از عبور از جامو و کشمیر ،گیلگت و بلتستان ، بخش میانی پاکستان را پیموده و در نزدیکی بندر کراچی به دریای عرب می ریزد.پاکستان با 240 میلیمتر بارندگی از خشک ترین کشورهای جهان است که با چالش های بزرگی در تامین آب کافی برای کشاورزی و صنعت مواجه است .
'اوتم سینها' کارشناس مسائل سیاسی در دانشگاه مطالعات دفاعی هند، لغو معاهده سند را عملی و مطلوب ندانست و اظهار کرد گزینه عملی در چارچوب توافق استفاده بیشتر از آب رودخانه های غربی است .
'هیمانشو تاکار' کارشناس رودخانه ها و محیط زیست هند با بیان این کشور تاکنون هیچگاه از حق خود براساس این توافقنامه استفاده نکرده تصریح کرد باید بر ساختن مخازن ذخیره آب و استفده بیشتر از آب رودخانه سند متمرکز شویم .
به نظر می رسد تنش بین هند و پاکستان که طور خطرناکی درحال افزایش است با پیوستن کشورهای منطقه از جمله چین و گسترش آن به موضوعاتی مانند آب که حیات کشور خشک پاکستان وابسته به آن است به سمت غیر قابل کنترل پیش می رود.

http://www.irna.ir/fa/News/82257061/

ورود چین به تنش بین هند و پاکستان؛ تنش بر سر آب در شبه قاره هند

ورود چین به تنش بین هند و پاکستان؛

تنش بر سر آب در شبه قاره هند

 چین با بستن شاخه ای از رودخانه براهماپوترا بر روی هند وارد تنش هند و پاکستان شد.

تاریخ انتشار: ۱۳ مهر ۱۳۹۵ - ۱۴:۳۶

به گزارش سرویس بین المللخبرگزاری صدا و سیما، بعد از اینکه هندی ها تهدید کردند در قرارداد سند و حق آب پاکستانی ها از رودخانه های هند تجدیدنظر خواهند کرد، چین هم پیش دستی کرد و یک شاخه از رودخانه براهماپوترا را که از مسیر چین به هند و بنگلادش وارد می شد ،مسدود کرد.

چین طرح احداث سد را ، در مسیر رودخانه براهماپوترا نزدیک مرز هند ، برای تولید برق در سال 2014  آغاز کرده و قرار است 2019 به بهره برداری برسد.تنش هند و پاکستان همچنین از مقامات و سیاسیون دو کشور به لایه های دیگر جامعه هم رسیده است. پاکستان نمایش فیلم های هندی را در این کشور ممنوع اعلام کرد و برخی در هند ، اخراج هنرپیشه های پاکستانی را از این کشور خواستار شدند.رسانه های پاکستانی هم به نقل از «سرتاج عزیز» مشاور نخست وزیرپاکستان در امور خارجه نوشته اند: مشاوران امنیت ملی هند و پاکستان برای کاهش تنش در خط کنترل توافق کرده اند.مقامات هندی این خبر سرتاج عزیز را تاکنون تایید یا تکذیب نکرده اند.

http://www.iribnews.ir/fa/news/1322056/