روسیه ؛ کارت خطرناک جدید در جنگ افغانستان

۱۱ جدی ۱۳۹۵

CS monitor/ سیمون مونتلاک ... ترجمه: قدرت‌الله احمدی

ماه آینده، دونالد ترامپ طولانی‌ترین جنگ امریکا را به میراث خواهد برد؛ جنگ افغانستان. بیش از ۸۰۰۰ سرباز امریکایی آنجا باقی می‌مانند- بیش از ۱۵ سال- ظاهرا برای حمایت از نیروهای افغان در جبهات جنگ علیه طالبان، در حالی‌که دولت اسلامی یا داعش نیز برای خود جای پا باز کرده است.

برای رییس‌جمهور منتخبی که از ملت‌سازی متنفر است و از رییس‌جمهور اوباما برای خروج پیش از وقت از عراق انتقاد می‌کند، افغانستان تعداد گزینه‌های خوب کمتری ارائه می‌کند.

گفت‌وگوهای صلح با طالبان به میزبانی پاکستان به جایی نرسید. نیروهای افغان بسیار موثراند، اما تاکنون متکی به قوای هوایی امریکا است. قلمرو تحت کنترل طالبان در بیشترین حد خود از زمان سرنگونی این گروه در سال ۲۰۰۱ رسیده است.

یک کارت خطرناک روسیه است. هفته‌ی گذشته روسیه گفت‌وگوها در مورد امنیت افغانستان را با حضور نمایندگان چین و پاکستان میزبانی کرد؛ سومین نشست از این دست. تحلیل‌گران می‌گویند که این نشانه‌ی افزایش نگرانی‌های روسیه در خصوص بی‌ثباتی و بنیاد گرایی اسلامی در مرزهای تحت نفوذ این کشور می‌باشد.

آیا مسکو می‌تواند یک شریک مفید در افغانستان باشد؟ یا آن کشور تنها به رقابت‌های منطقوی می‌پیوندد و منازعات را دائمی می‌سازد؟

از یک‌طرف، افغانستان سوریه نیست. آن‌جا روسیه از رژیمی حمایت می‌کند که امریکا مخالف آن است. در افغانستان هر دو قدرت می‌خواهند دولت کابل به داعش و القاعده پناهگاه ندهد. این می‌تواند دستور کار مشترکی را ایجاد کند.

لیسا کورتیس کارشناس جنوب آسیا در اتاق فکر بنیاد محافظه‌کار هریتیج، می‌گوید: «روس‌ها از این‌که امریکا در افغانستان گیر مانده، راضی بودند و آن را از دور نگاه می‌کردند. حالا داعش در افغانستان تاخت‌وتاز می کند… من فکر می‌کنم روسیه حالا دارد نگران می‌شود».

اما روسیه که هنوز خاطرات تهاجم فاجعه‌بار ۱۹۷۹ شوروی را تحمل می‌کند، برنامه‌ی محدودتری در مقایسه با ایالات متحده‌ی امریکا در افغانستان دارد.

پاول استرونکسی عضو ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی می‌گوید: «منافع روسیه در افغانستان خیلی زیاد نیست، اما این منفعت در جلوگیری از گسترش بی‌ثباتی در آسیای مرکزی است».

تحلیل‌گران معتقداند که تعقیب برنامه‌های روسیه تعریف نقش آن کشور را دشوار کرده است. برای مثال، روسیه هشدار داده است که جنگجویان داعش از سوریه به افغانستان می‌آیند و برای‌شان پایگاه داده می‌شود تا به روسیه حمله کنند. در جواب، آن کشور روابط خود با طالبان را عمیق‌تر می‌کند و به‌دنبال آن است تا داعش را به واسطه‌ی بستگان افغان‌شان ریشه‌کن کند.

این می‌تواند برای میانجی‌گری گفت‌وگوهای سیاسی با کابل مفید باشد- یک هدف امریکا. اما هرگونه حمایت مادی از طالبان تلاش‌های امریکا برای توانایی نیروهای امنیتی افغان جهت شکست تمامی شبه‌نظامیان را به تحلیل می‌برد. روسیه هرگونه کمک به طالبان را رد کرده و گفته هدف‌اش ترویج مذاکرات صلح است.

خانم کورتیس دیپلمات پیشین و مشاور وزارت امور خارجه‌ی امریکا می‌گوید: «آنچه ما از مسکو می‌بینیم یک رویکرد کوتاه‌مدت تاکتیکی است که می‌تواند نتیجه‌ی معکوس داشته باشد».

دیپلماسی روسیه انتقاداتی را در کابل نیز برانگیخته است. حکومت افغانستان این هفته شکایت داشت که از گفت‌وگوهای مسکو بیرون گذاشته شده است. چین، پاکستان و روسیه در بیانیه‌ی مشترکی گفته‌اند که در دور بعدی گفت‌وگوها حکومت افغانستان را دعوت خواهند کرد.

آن‌ها همچنان گفتند که چین و روسیه با سازمان ملل کار می‌کنند تا گفت‌وگوهای صلح را با حذف نام افغان‌ها از فهرست تحریم‌ها، ترقی دهند؛ ارجاع به رهبران طالبان که از سفرهای بین‌المللی منع شده‌اند.

آقای ترامپ در زمان کاندیداتوری خود سرنخ‌هایی از دیدگاه‌اش را درباره‌ی افغانستان داده است؛ جنگی که تا حد زیادی از دید افکار عمومی افتاده است. از نظر تحلیل‌گران با توجه به ادعاهای او که اوباما داعش را با خارج کردن نیروهای امریکایی از عراق ایجاد کرد، به نظر نمی‌رسد زمان استقرار نیروهای امریکایی در افغانستان به‌زودی به پایان برسد.

ترامپ ممکن است بخواهد ماموریت مبارزه علیه تروریزم را به‌علاوه‌ی آموزش و حمایت از نیروهای امنیتی افغان، سرعت بخشد. خانم کورتیس می‌گوید: «این بهتر است که فرض کنیم ما در افغانستان باقی می‌مانیم».

لورینس کورب عضو ارشد مرکز متمایل به چپ برای پیشرفت امریکا می‌گوید که یک تفاوت بین عراق و افغانستان وجود دارد و آن این‌که رهبران سیاسی در افغانستان برخلاف نوری المالکی نخست‌وزیر وقت عراق، طرفدار حضور نیروهای امریکایی می‌باشند.

آقای کورب می‌گوید که توقع دارد ترامپ پالیسی‌یی را ادامه دهد که طرفین درگیر را به‌سمت مصالحه بکشاند، در حالی‌که حمایت از نظامیان افغان و نیروهای غیرنظامی مطابق پالیسی کنونی اوباما باشد. او گفت: «ما در وضعیتی هستیم که هزینه‌ها نسبتاً پایین است. ما ممکن است برنده نباشیم اما ما به‌گونه‌ی دراماتیک نیز همه‌چیز را از دست نمی‌دهیم و امیدواری وجود دارد که ما بتوانیم به نوعی مصالحه دست یابیم».

http://www.etilaatroz.com/44439