راهبرد آل خلیفه برای مهار انقلاب بحرین

انقلاب بحرین همچنان از مولفههای اولیه شکلگیری انقلاب سراسری همچون وجود حداکثری سطح نارضایتی در میان مردم، مشارکت فراگیر در اعتراضات، پیوستگی و استمرار اعتراضات و البته دارا بودن یک رهبری هوشمند همچون شیخ عیسی احمد قاسم و شیخ علی سلمان برخوردار است و در صورت به کارگیری راهبردهای موفق سایر انقلاب ها خواهد توانست به هدف نهایی خود دست یابد. 

يکشنبه 17 بهمن 1395

جواد مددی

الوقت- بحران بحرین كه از اواسط ماه فوریه 2011 با خیزش گسترده مردمی آغاز شد،‌ تا كنون مراحل مختلفی را سپری كرده است كه نشاندهنده ماهیت متحول تحولات این كشور است. بحران بحرین تا كنون چهار مرحله عمده را پشت سر گذاشته و اكنون در مرحله چهارم است. مرحله نخست خیزش آغازین و محدود مردمی و سركوب اولیه بود كه به گسترش خیزش مردمی منجر شد. مرحله دوم، مرحله گسترش خیزش مردمی و توسعه درخواست‌ها و مطالبات مخالفان حتی تا تقاضای تغییر رژیم بود كه تا اواسط ماه مارس 2011 ادامه یافت. مرحله سوم مرحله سركوب گسترده معترضین از سوی حكومت بحرین و با حمایت خارجی بویژه از سوی عربستان بود. مرحله سوم كه تقریبا یک سال به طول انجامید،انجام یك سری از گفتگوهای ملی بی نتیجه میان مخالفان و آل خلیفه بوده است كه در ادامه نیز سركوب گسترده ‌انقلابیون را به همراه داشت. مرحله آخر بحران نیز که از اواخر سال 2012 تا کنون ادامه داشته است حرکت انقلاب به سمت فرسایشی شدن در بستر سرکوب های گسترده آل خلیفه بود که در طی این دوران اقدامات متعددی همچون بازداشت شیخ عیسی قاسم با هدف سرکوب انقلاب بحرین صورت گرفته است.

در طی تمامی این مراحل، هدف كلان حكومت بحرین که ممانعت از ورود شیعه به حاكمیت و ساختار قدرت بوده است براساس سه مولفه اصلی پیگیری شده است:

مولفه اول، اتهام زنی به مخالفان با تاکید بر تلاش برای براندازی نظام سیاسی و در نتیجه مشروع بودن سركوب از سوی حکومت؛

مولفه دوم، مطرح كردن مطالبات مردمی به عنوان مطالبات فرقه ای و لزوم مقابله با آن؛

مولفه سوم،‌ برجسته كردن اتهام مداخله و ریشه های خارجی خیزش ها از جمله از سوی ج.ا. ایران و در نتیجه التزام دفاع در برابر تهدیدات خارجی؛

در این میان عربستان سعودی نیز با هدف جلوگیری از هرگونه اصلاحات و دگرگونی در بحرین با طرح و تقویت این مولفه ها تلاش کرده عمده منابع منطقه ای  و بین المللی را برای حمایت از آل خلیفه بسیج نماید و در پیشبرد آن نیز تا حد قابل توجهی موفق شده است. به نحوی که حكومت بحرین در جهت حفظ قدرت خود طرح بدیل دیگری برای حل بحران ندارد و عملا تحت تاثیر راهبردها و اقدامات سعودی ها و در چارچوب گفتمان این کشور عمل می كند. آمریكا نیز به رغم نارضایتی از رویكرد سركوب و تمایل به سطحی از اصلاحات جهت ثبات سازی و خروج از بحران، عملا با هدف حفظ آل خلیفه و با نگرانی های خاص خود در خصوص تاثیر بحران بر پایگاه نیروی دریایی این کشور در زمین عربستان بازی می كند و گزینه بدیل دیگری ارائه نمی دهد.

در این میان اگرچه گرایشاتی هم در میان برخی رهبران حكومت بحرین مانند ولیعهد برای گفتگوی با مخالفان برای حل بحران وجود داشته است اما رویکرد مسلط سیاست های آل سعود بر آل خلیفه كه از سوی نخست وزیر نمایندگی و توسط عربستان سعودی حمایت می شود در مرحله عمل هیچ گونه تاثیری بر حل بحران  نداشته است.

در بستر این شرایط که تاحد زیادی نشات گرفته از بی توجهی کشورها و سازمان های بین المللی و منطقه ای به اقدامات آل خلیفه در قبال اعتراضات مسالمت آمیز مردمی است، آل خلیفه كادر رهبری جنبش را تحت پیگرد قرار داده و تلاش می نماید با بازداشت رهبران موثر و پرنفوذ جنبش، ‌بدنه اجتماعی آن را ابتدا دچار تفرقه سازند و سپس سازمان و انسجام تحركات را به فروپاشی بكشد. رژیم آل خلیفه، عربستان، ‌امارات و سایر كشورهای شورای همكاری خلیج فارس و تا حدودی آمریكا نیز از این روند حمایت کرده اند.

گفتنی است این نگاه از ابتدای بحران بحرین تا كنون حاكم بوده و گفتمان دیگری نتوانسته است آن را تغییر دهد.

همه این ها در حالی است که امپراتوری های رسانه ای غربی و عربی نیز مانع از رسیدن هرگونه صدایی به خارج از این جزیره کوچک می شوند و مخالفت های بعضا حقوق بشری برخی از سازمان های بین المللی نیز تا کنون راه به جایی نبرده است.

این روند اگرچه تا کنون مانع از پیروزی انقلابیون شده است، اما نباید فراموش کرد که انقلاب بحرین همچنان از مولفههای اولیه شکلگیری انقلاب سراسری همچون وجود حداکثری سطح نارضایتی در میان مردم، مشارکت فراگیر در اعتراضات، پیوستگی و استمرار اعتراضات و البته دارا بودن یک رهبری هوشمند همچون شیخ عیسی احمد قاسم و شیخ علی سلمان برخوردار است و در صورت به کارگیری راهبردهای موفق سایر انقلاب ها خواهد توانست به هدف نهایی خود دست یابد. تحقق این هدف نیز نیازمند اتحاد داخلی مخالفان و همراهی بیشتر جریان های مقاومت منطقه ای با انقلابیون بحرینی است.

http://alwaght.com/fa/News/86894