آسیا نیوز

برای بسیاری از هندی‌ها کشور‌شان به لحاظ استراتژیک در موقعیت هشدار دهنده‌ای قرار دارد، دو همسایه بزرگش یکی چین است و دیگری پاکستان. هند با هر دو کشور مذکور جنگیده است و منازعات مرزی ‌میان‌شان پا برجا است. هر دو همسایه هند با هم متحد و مجهز به سلاح هسته‌ای‌اند. چین ابرقدرت نوظهوری که با اقتصاد پنج مرتبه بزرگتر از هند از لحاظ تولید ناخالص ملی است، روز تا روز در جغرافیای نفوذ سنتی هند دامنه حضور خود را می‌گستراند و می‌کوشد که «رشته مروارید»‌اش را دورا‌دور متحدان این کشور در شبه قاره بپیچاند. پاکستان که کشوری نسبتا ضعیف است و در پشت سپر هسته‌ای‌اش پناه برده است، جنگجویان اسلامگرا را در خاک خود جای داده تا آن‌ها اهدافی را در خاک هند و بیرون از آن آماج قرار دهند، تحلیل‌گران امنیت منطقه‌ای از دیرباز نگران‌اند که حملات گروه‌های مذکور به یک درگیری مدهش میان دو کشور منجر شود.
زمانی که در ۱۸ سپتامبر امسال چهار فرد شدیدا مسلح وارد یک پایگاه نظامی در کشمیر تحت کنترول هندوستان شده و ۱۸ سرباز این کشور را کشتند تا اینکه به قتل رسیدند، وحشت از عواقب این‌گونه حمله‌ها گسترش یافت. این پایگاه در دل منطقه کوهستانی در نزدیک «خط کنترول» که به‌عنوان مرز میان دو کشور در کشمیر تحت اشغال به حساب می‌آید، موقعیت دارد. مقامات هندی، پاکستان را به‌خاطر این حمله مسوول می‌دانند، سیاستمداران و کارشناسان هندی‌خواه، پاسخ دندان‌شکن از سوی حکومت هند شده‌اند. یکی از نظامیان بازنشسته که در مرکز تحقیقاتی‌ای در دهلی جدید کار می‌کند، گفت که «تمام مواضع پاکستانی‌ای که به ورود جنگجویان مذکور کمک کرده است، باید توسط آتش توپ‌خانه به تل خاک مبدل شود.»
برخلاف این‌که حکومت ناسیونالیست هندوی نرندرا مودی در جریان انتخابات وعده موضع‌گیری سرسختانه در برابر پاکستان را داده بود، ولی تاکنون همانند حکومت‌های قبلی از ادبیات نرمی در برابر اسلام‌آباد استفاده کرده است. در ۲۱ سپتامبر امسال حکومت این کشور سفیر پاکستان در دهلی جدید را به وزارت امور خارجه فراخواند و شواهد مربوط به نفوذ جنگجویان مذکور، و هم‌چنان ۱۷ رویداد مشابه دیگر از آغاز امسال، از بخش پاکستان به داخل قلمرو هند را در اختیار نماینده پاکستان قرار داد. اما در واقع آن‌چه که تا اکنون از جانب هند دیده‌ایم، خشم و غضب چوکی‌نشینان سیاستمدار و تحلیلگر بوده است که این خود در عین حال محدودیت واکنش هند را نیز به نمایش می‌گذارد.
البته برای این نحوه‌ از واکنش هند دلایل خوبی نیز جود دارد. معمولا هند به خاطر واکنش مسوولانه و دیپلماتیک، در مقایسه با پاکستان، از اعتبار زیادی برخوردار است. در واقع، این کشور از عواقب خطر افزایش سطح تقابل هسته‌ای و میزان پیامد‌های منفی ریسک‌پذیری برای اقتصاد خود آگاه است. هم‌چنان، نهاد‌های استخباراتی هندوستان نیز آگاه‌اند که با یک رقیب غیر‌معمول در پاکستان رو به‌رو‌اند، البته این کمال بی‌مایگی سیاسی نیز است که به‌خاطر بعضی اقدامات، عناصری را که به‌شدت در پاکستان علیه منافع هند فعال‌اند، برجسته ساخت و به دست آن‌ها بهانه داد. ولی در عین حال یک دلیل ناگفته دیگر نیز برای واکنش‌های محتاطانه هند وجود دارد. ارتش هند آن‌طوری که ظواهر و آمار رسمی نشان می‌دهد، چندان قدرتمند نیست. نکته سردرگم‌کننده این است که هندوستان در کنار رشد اقتصادی‌اش، بلندپروازی‌های بین‌المللی را نیز در سر می‌پروراند و چشم‌انداز موقعیت استراتژیکش نیز هشدار‌دهنده است، ولی تا هنوز توانایی جدی نظامی را برای خود به وجود نیاورده است.
قوای مسلح هندوستان در آمار و اسناد خوب معلوم می‌شود، این کشور دومین ارتش بزرگ جهان را پس از چین، و تجارب زیادی در نبرد و اراضی مختلف را در اختیار دارد. هم‌چنان هند در سال ۲۰۱۰ میلادی در صدر فهرست بزرگترین واردکنندگان بهترین تسلیحات بین‌المللی، از جمله جنگنده‌های روسی، راکت‌های اسراییلی، هواپیمای‌های ترانسپورتی امریکایی و زیردریایی‌های فرانسوی، نیز بود. شرکت‌های هندی نیز پیشرفت‌های قابل توجهی در عرصه‌ ساخت ابزار نظامی مانند بمب‌افگن‌ها، راکت‌های کروز و طیاره‌های انتقالی ۴۰ هزار تنی که در «گوچی» در جنوب این کشور ساخته می‌شوند، داشته‌اند.
با این حال خلاهای زیادی در سیستم نظامی هند وجود دارد. در واقع، بسیاری از تسلیحات هندی کهنه‌اند و یا به درستی مراقبت و ترمیم نشده‌اند. چنان‌چه اجی شوکلا، یکی از مفسران امور نظامی هند، می‌گوید: «قوای هوایی ما از وضعیت شوکه‌آوری برخوردار است. یعنی آن‌چه ما داریم متعلق به سال‌های ۱۹۷۰ میلادی بوده، و ده‌ها سال طول می‌کشد که ابزارهای نظامی-هوایی پیشرفته را جایگزین ادوات کهنه{فعلی} کنیم.» در روی کاغذ، نیروی هوایی هند چهارمین نیروی هوایی با داشتن ۲۰۰۰ هواپیمای آماده پرواز به حساب می‌آید. اما یکی از گزارش‌های داخلی دولت هند که از سوی مجله دفاعی IHS Jane دیده شده است، نشان می‌دهد که تنها ۶۰ درصد هواپیماهای مذکور آماده پرواز‌اند. یک گزارش دیگر متعلق به اداره حساب‌رسی حکومت هند که اوایل امسال انتشار یافت، تخمین زد که «قابلیت خدمت» ۴۵ جنگنده میگ که افتخار شاخه هوایی نیروهای دریایی هند می‌باشد، بین ۱۶ تا ۳۸ درصد است. قرار بود که جنگنده‌های مذکور از کشتی هواپیمابری که فعلا زیر ساخت است و ۱۵ سال قبل فرمایش ساخت آن برای بهره‌برداری در سال ۲۰۱۰ میلادی داده شده بود، پرواز کنند. بر اساس گزارش بازرسان حکومت هند، هواپیمابر مذکور، بعد از ۱۱۵۰ مورد اصلاح، احتمالا تا سال ۲۰۲۳ میلادی آماده بهره‌گیری خواهد بود.
این گونه تاخیرها چیز غیر معمولی نیست. مثلا، ارتش قرار بود که از سال ۱۹۸۲ میلادی خود را مجهز به تفنگ‌های معیاری کند. ولی هنوز هم این پروژه در میان توقع برای استفاده از تولیدات داخلی و واردات تسلیحات پیشرفته بیرونی، و هم‌چنان بلاتکلیفی بین توجه به دکتورین تسلیحات سنگین و یا سیستم نظامی-دفاعی انعطاف‌پذیر، نیمه‌کاره مانده است. نیروی هوایی هند در ۱۶ سال گذشته به دنبال جایگزین جنگنده‌های کهنه روسی خود است. ولی‌ همان‌طوری که یکی از تحلیلگران نظامی این کشور می‌گوید، شرکت‌های نظامی خارجی از سردرگمی ناشی از تقاضای{هند} برای تسلیحات خیلی بلندپروازانه، چانه‌زنی روی قیمت، پایبندی به سهمیه تدارک تجهیزات داخلی و امثال آن، «سر خود را به دیوار می‌زنند.» چهار سال پیش به نظر می‌آمد که فرانسه توافق لازم برای فروش ۱۲۶ جنگنده رافایل با هند را به امضا رسانده است. اما فعلا فرمایش جنگنده‌های مذکور به ۳۶ دانه تقلیل یافته است ولی دست‌کم در شرف ‌نهایی‌شدن از سوی هند است.
اردوی هندوستان درگیر رسوایی هم است. فساد در قوای مسلح این کشور وجود دارد، ناظران به راستی می‌پرسند که جنگجویان شدیدا مسلح چگونه به صورت مکرر به داخل پایگاه نظامی هند نفوذ کرده‌اند. در این اواخر افکارعامه شاهد منازعات حقوقی میان جنرال‌های نظامی بر سر ارتقا، مشاجرات پر سر و صدا بر سر معاشات و یا صدور دستور برای افسران نظامی جهت کم‌کردن وزن خود بوده‌اند. در جولای امسال یکی از طیاره‌های ترانسپورتی نظامی در دریای بنگال با ۲۹ سرنشین ناپدید شد، تا اکنون هیچ‌نشانه‌ای از آن یافت نشده است. در آگست امسال یک روزنامه استرالیایی جزییات تخنیکی زیردریایی‌های فرانسوی نیروی دریایی هند را فاش ساخت.
مشکل عمیق قوای مسلح هند ساختاری است. به گفته کارشناسان امنیتی سه بخش قوای مسلح هندوستان انصافا دارای ظرفیت‌اند، اما مشکل این‌جاست که آن‌ها به طور جداگانه و ناهماهنگ عمل می‌کنند. آقای شوکلا یکی از کارشناسان امور نظامی می‌گوید که «بخش‌های مذکور با یک دیگر در تماس نبوده و بخش ملکی وزارت دفاع نیز با آن‌ها حرف نمی‌زند.» نکته عجیب این‌جاست که در وزارت دفاع افراد نظامی کار نمی‌کنند. وزارت دفاع، همانند دیگر وزارت‌خانه‌ها، به صورت دوره‌ای از سوی افراد ملکی و سیاسی اداره می‌شود که تمرکز اصلی آن‌ها روی جلب رضایت رای‌دهندگان است تا اهمیت‌دادن به کارشناسی نظامی. ابیجت میترا که باری به عنوان مشاور در وزارت دفاع هند کار می‌کرد، می‌گوید که «به باور آن‌ها داکتر امراض عمومی می‌تواند کار جراح را انجام دهد.» به این ترتیب، قوای نظامی هند، هرچند در ظاهر تنومند به نظر می‌آید اما هنوز صاحب فراست و تدبیر نظامی نشده است.

http://8am.af/1395/07/10/pakistan-india-army/